Omsorgslønn
Rundskriv I-42/98
Innhold
Rundskriv I-42/98
Tilleggsrundskriv til rundskriv I-1/93 til lov om sosiale
tjenester m v
1 Innleiing
Svært mykje hjelp, pleie og tilsyn i heimen blir
utført av private omsorgsytarar. På tross av offentlege tenester og
støtteordningar er det private omsorgsarbeidet heilt avgjerande i
samfunnet sin innsats for dei som treng hjelp og pleie.
Hovudformålet med omsorgslønnsordninga er å
bidra til best mogeleg omsorg for dei som treng hjelp i dagleglivet
og å gjere det mogeleg for private omsorgsytarar å halde fram med
omsorgsarbeidet.
Ordninga med omsorgslønn blei innført ved lov av
11. juli 1986 nr 55 om endringer i lov av 19. november 1982 nr 66
om helsetjenesten i kommunene. Regelen om omsorgslønn blei med
verknad frå 1. januar 1993 flytt til lov om sosiale tjenester m v
av 13. desember 1991 nr 81.
Dette rundskrivet erstattar dei særskilde
merknadene om omsorgslønn i rundskriv I-1/93 på s 110 - 111, I-1/94
på s 75 og I-46/97 på s 8. Elles gjeld dei generelle merknadene om
sosiale tenester og saksbehandlingsreglar i rundskriv I-1/93 og
I-1/94. Rundskriv I-8/88 fall bort i og med flyttinga av
regelen om omsorgslønn frå kommunehelsetenestelova til
sosialtenestelova og blei erstatta av rundskriv I-1/93.
2 Grunnprinsipp om
omsorgslønn
2.1 Kven ordninga omfattar
Ordninga gjeld både gifte og andre frivillige
omsorgsytarar utan omsorgsplikt og foreldre som har omsorgsplikt
for sine mindreårige barn. Det er ingen øvre aldersgrense for å
motta omsorgslønn. For å sikre at den som treng omsorg får dekt
behova sine, må kommunen i kvart tilfelle vurdere om eldre
omsorgsytarar fortsatt er i stand til å gi forsvarleg omsorg.
Omsorgslønn blir gitt til den som har
omsorgsarbeidet, ikkje til den som treng omsorg. Likevel har både
den som gir og den som treng omsorg rett til å søkje om omsorgslønn
og klage på kommunen sitt vedtak i saka. I dette rundskrivet bruker
vi omgrepet «søkjaren» om den som gir omsorg for lett å skilje den
som gir omsorg frå den som treng omsorg.
2.2 Om lovreguleringa
Regelen om omsorgslønn står i sosialtenestelova
§ 4-2 bokstav e og lyder slik: «De sosiale tjenester skal omfatte
[...] e) lønn til personer med særlig tyngende omsorgsarbeid.»
Kommunane har etter denne regelen plikt til å ha
ei ordning med omsorgslønn til dei som har særleg tyngjande
omsorgsarbeid, og det må setjast av tilstrekkelege midlar til
omsorgslønn på dei kommunale budsjetta. Kommunen kan derfor ikkje
avslå ein søknad om omsorgslønn fordi han ikkje har ei slik ordning
eller ikkje har tatt med omsorgslønn i budsjettet sitt.
Regelen om kva rettar ein har til sosiale
tenester står i sosialtenestelova § 4-3 og lyder slik: «De som ikke
kan dra omsorg for seg selv, eller som er helt avhengig av praktisk
eller personlig hjelp for å greie dagliglivets gjøremål, har krav
på hjelp etter § 4-2 bokstav a - d.» § 4-3 viser ikkje til § 4-2
bokstav e. Ein har altså ikkje rettskrav på omsorgslønn.
I samband med at regelen om omsorgslønn blei
tatt inn i kommunehelsetenestelova sa Stortingets sosialkomite i
Innst O nr 56 for 1985-86 (om endringar i kommunehelsetenestelova)
på side 5 at «Komiteen mener at kommunen i hvert enkelt tilfelle
kan vurdere hvor mange timer som må legges til grunn for betaling
for slikt omsorgsarbeid. Komiteen vil derfor påpeke at den enkelte
pårørende ikke har en ubetinget rett til lønn som hjemmehjelper.
Avtale om lønn er begrenset av at kommunen og den pleietrengende
vurderer den pårørendes omsorg som best og nødvendig og at dette
ligger innenfor et omfang som hver kommune ser seg økonomisk i
stand til. [...] Komiteen peker på at flere kommuner ikke gir
pårørende avtale om lønn som hjemmehjelper, selv om slik omsorg er
vurdert som nødvendig og ville medført rett til hjelp fra kommunens
hjelpeordninger dersom den hjelpetrengende ikke hadde fått pleie av
den pårørende.»
I Ot prp nr 29 for 1990-91 (om
sosialtenestelova) på side 61 uttalte departementet at «Det gjøres
ingen endring når det gjelder retten til å få slik ytelse ved at
bestemmelsen flyttes fra kommunehelsetjenesteloven.»
Det er ein høgsterettsdom om omsorgslønn,
Tolga-dommen (Rt 1997 s 877). Dommen gjeld direkte
omsorgslønnsordninga slik den var etter kommunehelsetenestelova,
men den gir og grunnlag for tolkinga av dagens reglar.
2.3 Skjønnsmessig heilskapsvurdering
Det er kommunen som avgjer om han skal gi
omsorgslønn til dei som søkjer og kor høg omsorgslønna skal vere.
Sidan omsorgslønn ikkje er ein rett på lik linje med andre sosiale
tenester, er det noko større rom for kommunalt skjønn når det gjeld
omsorgslønn enn når det gjeld andre tenester.
Både omsorgslønn og avlasting er ordninger som
skal leggje til rette for privat omsorgsarbeid frå pårørande og
andre der dette blir rekna som det beste for brukaren.
Når det skal vurderast om kommunen skal tilby
omsorgslønn, skal det skje ei brei skjønnsmessig heilskapsvurdering
der omsorgslønn blir sett i samanheng med andre pleie- og
omsorgstenester. Å finne den mest formålstenlege fordelinga mellom
omsorgslønn og andre tenester frå kommunen, krev grundig kjennskap
til tilhøva i den aktuelle saka. I Tolga-dommen uttalte Høgsterett
følgjande: «Det er også naturlig å se de ulike tjenestene i
sammenheng. Alle har sin bakgrunn i at det foreligger et behov for
helsehjelp. [...] Tilståelse av omsorgslønn ville da måtte bero på
en bredt anlagt vurdering, der tyngden av omsorgsarbeidet og
kommunens økonomi ville være de mest sentrale faktorer. [...] Jeg
understreker at det skulle foretas en bred vurdering, ikke bare et
regnestykke der fordelingen av omsorgsarbeidet mellom foreldrene og
kommunen var de avgjørende faktorer.»
2.4 Forsvarleg nivå
Dei som er avhengige av hjelp for å klare seg i
dagleglivet, har krav på nødvendige tenester. Det er ikkje mogeleg
å angi presist kor omfattande denne hjelpa skal vere, men den må
liggje på eit forsvarleg nivå i forhold til dei behova som skal
dekkjast. Dette er lagt til grunn av departementet i tolkinga av
sosialtenestelova i rundskriv
I-1/93 s 112. Det er og slått fast i Fusa-dommen (Rt 1990 s
874) at tenestetilbodet skal tilfredsstille «helt livsviktige behov
for stell og pleie».
Eit tenestetilbod som samla sett ikkje dekkjer
behova til den som treng omsorg vil vere i strid med dette kravet.
Dette gjeld og dersom det er søkt om omsorgslønn og det totale
tenestetilbodet ikkje ligg på eit forsvarleg nivå. Kommunen må
vurdere dei omsyna som talar for og mot ulike løysingar og vege dei
ulike omsyna mot kvarandre. I vurderinga har kommunen plikt til å
utøve eit rimeleg skjønn der alle moment blir sett i samanheng. I
dei tilfella der skjønnet er «åpenbart urimelig» kan det bli
overprøvd av fylkesmannen etter sosialtenestelova § 8-7.
3 Moment som gjeld tildeling
av omsorgslønn
Når kommunen skal vurdere om han skal tilby
omsorgslønn til søkjaren, er det mange moment som er relevante:
- Om omsorgsarbeidet er særleg tyngjande.
- Om omsorgsarbeidet gjeld nødvendige omsorgsoppgåver.
- Om omsorg frå søkjaren er det beste for den som treng
hjelp.
- Kommunen sine ressursar.
Dei momenta som er lista opp her er dei
viktigaste, men andre moment kan og tale for eller mot å tilby
omsorgslønn. Dei momenta som er lista opp er ikkje vilkår for å få
omsorgslønn. Kommunen kan derfor velje å tilby omsorgslønn sjølv om
ingen eller berre få av momenta ligg føre i den saka det gjeld.
Når det gjeld saksbehandlinga i saker om
omsorgslønn gjeld forvaltningslova med dei særreglane som er
fastsett i sosialtenestelova kapittel 8. Vi viser og til rundskriv
I-0719 B Veileder for saksbehandlingen av sosiale tjenester.
Kommunen skal vurdere kvar søknad om omsorgslønn
individuelt og treffe enkeltvedtak i saka. Nedanfor vert rammene
for skjønnsvurderinga og dei ulike momenta som kommunen må vurdere
utdjupa.
Etter forvaltningslova § 24 skal enkeltvedtak
som hovudregel ha grunngiving. Det er ein føresetnad at det går
fram kva kommunen har lagt vekt på i den skjønnsmessige vurderinga
av søknaden.
Nokre moment kan vere aktuelle både når det
gjeld tildeling og utmåling av omsorgslønn. Det kan derfor hende at
den inndelinga som er valt i rundskrivet ikkje gir god rettleiing i
alle saker.
3.1 Om omsorgsarbeidet er særleg tyngjande
Det at omsorgsarbeidet er særleg tyngjande er
eit tungt moment i vurderinga av om kommunen skal tilby
omsorgslønn. Omsorgsarbeidet må ha eit visst omfang for at det skal
bli rekna som særleg tyngjande. Det er mange faktorar som det kan
leggjast vekt på når ein skal vurdere om omsorgsarbeidet er særleg
tyngjande:
- Om søkjaren arbeider mange timar per månad. Det er ikkje
mogeleg å fastsetje ei bestemt grense for kor mange timar som skal
til.
- Om omsorgsarbeidet er meir fysisk eller psykisk belastande enn
vanleg.
- Om omsorgsarbeidet inneber mykje nattarbeid eller avbrot i
nattesøvnen.
- Korleis omsorgsarbeidet er fordelt over tid, om det skjer i
periodar eller heile tida.
- Om omsorgsarbeidet har vart eller er forventa å vare i lang
tid.
- Om omsorgsarbeidet fører til sosial isolasjon og mangel på
ferie og fritid.
- Om søkjaren har omsorg for meir enn ein person.
- Om søkjaren har omsorgsplikt. Foreldre har omsorgsplikt for
sine mindreårige barn. Elles har ingen rettsleg plikt til å ta på
seg omsorgsarbeid for andre. Sidan foreldre har omsorgsplikt for
sine mindreårige barn, vil det berre vere aktuelt med omsorgslønn
dersom omsorga klart overstig vanleg omsorg for barn på same alder.
For å klarleggje kva for omsorgsoppgåver som normalt må ventast på
forskjellige alderstrinn, kan det vere aktuelt å spørje fagpersonar
om barns oppvekst og utvikling, til dømes ved helsestasjon,
barnehage eller skole.
- Om søkjaren har inntektstap, det vil seie om omsorgsarbeidet
fører til at søkjaren må slutte i sitt vanlege arbeid, må arbeide
mindre enn før eller ikkje kan begynne i ei vanleg stilling.
Inntektstap er ikkje noko vilkår for å få omsorgslønn.
Omsorgsarbeidet kan vere særleg tyngjande sjølv om søkjaren ikkje
har inntektstap. Det gir derfor ikkje grunn til å avslå ein søknad
om omsorgslønn at søkjaren har inntektsgivande arbeid ved sida av
omsorgsarbeidet eller trygd frå folketrygda. På den andre sida er
inntektstap ofte eit teikn på at omsorgsarbeidet er særleg
tyngjande. Kommunen skal elles ikkje ta omsyn til økonomien til
søkjaren i vurderinga av ein søknad om omsorgslønn. Kommunen skal
heller ikkje ta omsyn til økonomien til den som treng omsorg i
vurderinga av om han skal tilby omsorgslønn.
3.2 Om omsorgsarbeidet gjeld nødvendige
omsorgsoppgåver
Dersom den som mottar omsorga fyller vilkåra i
sosialtenestelova § 4-3, det vil seie at vedkommande «ikke kan dra
omsorg for seg selv eller er helt avhengig av praktisk eller
personlig hjelp for å greie dagliglivets gjøremål», har vedkommande
krav på tenester frå kommunen. Det er i desse tilfella nødvendig at
den som treng omsorg får hjelp. Vurderingstemaet i desse tilfella
er derfor ikkje om vedkommande skal få tenester, men kva form
tenestene skal ha.
Det er ikkje alle former for omsorgsarbeid som
bør gi grunnlag for omsorgslønn. Det bør vere ein føresetnad at
søkjaren utfører omsorgsarbeid som elles ville høre under helse-
eller sosialtenesta i kommunen. Omsorgsarbeid som det bør gis
omsorgslønn for, er til dømes hjelp til personleg pleie som
kroppsvask og mating, nødvendig hjelp til praktiske oppgåver som
innkjøp, matlaging og reingjering og generelt tilsyn.
3.3 Om omsorg frå søkjaren er det beste for den som treng
hjelp
Eit av formåla med sosialtenestelova er at
brukarane skal få eit samla tenestetilbod som på beste måte dekkjer
dei behova dei har. Det er derfor ein føresetnad for å tilby
omsorgslønn at dette er det beste alternativet for den som treng
omsorg. Sosialkomiteen slo dette fast i Innst O nr 56 for 1985-86
(om endringar i kommunehelsetenestelova) på side 5 at «Avtale om
lønn er begrenset av at kommunen og den pleietrengende vurderer den
pårørendes omsorg som best og nødvendig [...]».
Omsorgslønn vil i ein del tilfelle vere den
tenesteforma som er best egna, anten som einaste teneste eller
kombinert med andre tenester.
Det er eit grunnleggjande prinsipp, jf barnelova
§ 30, at barn skal vekse opp hos sine foreldre, dersom dette er
mogeleg. Eit av formåla med sosialtenestelova er å «bidra til at
den enkelte får mulighet til å leve og bo selvstendig», jf § 1-1
bokstav b. Omsorgslønn kan i mange tilfelle bidra til at barn med
omfattande funksjonshemmingar kan få mest mogeleg hjelp frå
foreldra, og dermed til at familien blir mindre avhengig av hjelp
frå kommunale tenesteytarar.
Kommunen må sørgje for at den som treng omsorga
seier om han eller ho meiner omsorg frå søkjaren er det beste.
Dersom den som treng omsorga ikkje kan gi uttrykk for meininga si,
må kommunen hente inn meininga til verje eller hjelpeverje.
Vi vil i samband med dette peike på at kommunen
har plikt til å leggje stor vekt på kva den som treng omsorga
meiner om tenestetilbodet, sjå sosialtenestelova § 8-4. Det kan
vere eit avgjerande moment for å tilby omsorgslønn at han eller ho
meiner det er best at søkjaren gir omsorga.
Kommunen må og sjølv vurdere om søkjaren sin
omsorg er best. Vurderinga må gjerast på ein fagleg forsvarleg måte
der alle relevante moment blir vurdert.
Det er særleg viktig å sjå på kva som er
alternativa til at søkjaren gir omsorga. Dette kan vere til dømes
at kommunen tilbyr plass i institusjon/bustad med heildøgns
omsorgstenester, heimesjukepleie, praktisk bistand og opplæring
eller avlasting. Det vil ofte vere aktuelt med ein kombinasjon av
dei ulike tenestetypane, der omsorgslønn inngår som ein av
tenestetypane. Dersom kommunen vel å gi andre tenester i staden for
eller i tillegg til omsorgslønn, må dette gå fram av vedtaket.
3.4 Kommunen sine ressursar
Kommunen har plikt til å setje av realistiske
midlar til omsorgslønn på budsjettet sitt, og kan ikkje avslå ein
søknad om omsorgslønn fordi dette ikkje er gjort. Likevel kan
kommunen leggje ei viss vekt på sin eigen økonomi i vurderinga av
om han skal tilby omsorgslønn.
Som nemnt vil det for personar som har krav på
tenester etter § 4-3 ikkje vere spørsmål om kommunen skal yte
tenester, men om kva for tenesteform som skal veljast. I valet
mellom tenesteformene kan kommunen ta omsyn til kva som økonomisk
sett er mest formålstenleg.
Departementet er kjend med at nokre kommunar
sett eit tak for kor høg omsorgslønna kan vere. Departementet vil
understreke at kvar enkelt søknad skal avgjerast etter ei
individuell skjønnsmessig heilskapsvurdering der omsorgslønn blir
sett i samanheng med andre pleie- og omsorgstenester.
4 Moment som gjeld utmåling
av omsorgslønn
Når det er bestemt at søkjaren skal få
omsorgslønn må det avgjerast kor mykje han eller ho skal få.
Da regelen om omsorgslønn blei vedteke uttalte
Sosialkomiteen i Innst O nr 56 for 1985-86 at «det er viktig at det
ytes lønn til familiepleiere som hjemmehjelpere» og at «kommunen i
hvert enkelt tilfelle kan vurdere hvor mange timer som må legges
til grunn for betaling for slikt omsorgsarbeid».
Eit av formåla med omsorgslønnsordninga er å gi
ei godtgjering til dei som utfører pleie- og omsorgsarbeid for
nærståande og å leggje til rette for at slikt privat omsorgsarbeid
skal kunne fortsetje. Omsorgslønnsordninga tar ikkje sikte på å gi
dei som har tyngjande omsorgsarbeid full lønn for kvar time dei
arbeider.
Det er lagt til grunn både i forarbeida til
regelen og i Tolga-dommen at det skal gjerast ei skjønnsmessig
vurdering og når det gjeld utmåling av omsorgslønn. I Tolga-dommen
uttaler Høgsterett at «det skulle foretas en bred vurdering, ikke
bare et regnestykke der fordelingen av omsorgsarbeidet mellom
foreldrene og kommunen var de avgjørende faktorer».
Dei viktigaste faktorane i vurderinga er kva for
timelønn som skal leggjast til grunn og for kor mange timar
kommunen skal gi omsorgslønn.
4.1 Timelønn
Det er vanleg at kommunane fastset timelønna til
dei som får omsorgslønn likt som timelønna til heimehjelparar.
Dette er i samsvar med Sosialkomiteen si utsegn, slik vi tolkar
den.
Ofte blir dei som får omsorgslønn plassert i det
lågaste lønnstrinnet for heimehjelparar. Vi rår til at kommunane
fastset høgare timelønn dersom det er grunn til det, til dømes
dersom søkjaren har utdanning som gjer vedkommande spesielt
kvalifisert til å ha slikt omsorgsarbeid eller kommunen ikkje gir
søkjaren ein arbeidsavtale, men i staden ein oppdragsavtale.
4.2 Talet på timar
Kommunane kan sjølv avgjere kor mange timar dei
skal gi omsorgslønn for. Dette skal fastsetjast etter ei
individuell vurdering. Utgangspunktet i vurderinga er kor mange
timar søkjaren utfører «særlig tyngende omsorgsarbeid», jf ordlyden
i lova og punkt 3.1 Om omsorgsarbeidet er særleg tyngjande. For
personar som ikkje har omsorgsplikt vil dette være omsorgsarbeid
som overstig det som det er rimeleg å forvente, mens det for
foreldre til funksjonshemma, mindreårige barn vil være
omsorgsarbeid som klart overstig vanlege omsorgspliktoppgåver. Det
kan ikkje leggjast til grunn at søkjaren må gi heildøgns pleie for
å få full omsorgslønn.
5 Forholdet til
trygderettane
5.1 Forholdet til andre ytingar til livsopphald
Ein del av dei som har særleg tyngjande
omsorgsarbeid får ytingar til livsopphald frå folketrygda. Det
reiser seg enkelte særspørsmål når det gjeld utmåling av
omsorgslønn til desse gruppene.
Det kan gjelde avkortingsreglar etter
trygdereglane for dei som mottar omsorgslønn, på same måte som for
dei som har anna arbeidsinntekt. Døme på dette er alderstrygd til
dei som er mellom 67 og 70 år, uføretrygd, arbeidsløysetrygd og
overgangsstønad. I desse tilfella er det altså trygda som blir
avkorta og ikkje omsorgslønna, jf det som er sagt under punkt 3.1
om at det ikkje skal takast omsyn til søkjaren sin økonomi ved
tildeling av omsorgslønn.
5.2 Forholdet til hjelpestønad til tilsyn og pleie
Som nemnt under punkt 3.1 skal kommunen ikkje ta
omsyn til økonomien til den som treng omsorg, i vurderinga av om
han skal tilby omsorgslønn.
Nokre særspørsmål oppstår med omsyn til
forholdet til hjelpestønad til tilsyn og pleie frå folketrygda.
Hjelpestønad til tilsyn og pleie er meint å skulle gå til dekning
av utgifter til privat hjelp.
Dersom den som treng omsorg får hjelpestønad til
tilsyn og pleie, kan kommunen ta omsyn til dette ved utmålinga av
omsorgslønn. Verken hjelpestønad eller omsorgslønn vil vanlegvis gi
full betaling for det omsorgsarbeidet søkjaren faktisk utfører.
Kommunen bør ikkje avkorte omsorgslønna med mindre omsorgslønna og
hjelpestønaden til saman overstig det som er rimeleg å betale for
omsorgsarbeidet.
Dersom det ikkje er søkt om hjelpestønad til
tilsyn og pleie, kan kommunen krevje at den som treng omsorg søker
om slik stønad før søknaden om omsorgslønn blir behandla. Når
vedkommande har søkt om hjelpestønad, skal kommunen behandle
søknaden om omsorgslønn på vanleg måte. Kommunen kan ikkje vente
til søknaden om hjelpestønad er behandla.
I dei tilfella der det er søkt om hjelpestønad,
men søknaden ikkje er ferdigbehandla, kan kommunen la det gå fram
av vedtaket om omsorgslønn at det kan bli endra dersom hjelpestønad
blir innvilga. Departementet legg til grunn at eit positivt vedtak
om hjelpestønad i mange tilfelle vil gi grunnlag for å gjere om
vedtaket om omsorgslønn for framtida etter alminnelege
forvaltningsrettslege reglar, jf forvaltningslova § 35 siste ledd.
Det er ikkje heimel for å krevje tilbakebetaling av delar av
omsorgslønna i etterbetalt hjelpestønad, det vil seie hjelpestønad
som blir gitt for tida frå søknadstidspunktet og til vedtaket om
hjelpestønad er fatta.
5.3 Forholdet til pensjonspoeng (omsorgspoeng)
Den som utfører omsorgsarbeid kan etter reglane
i folketrygdlova § 3-16 få 3,00 pensjonspoeng (omsorgspoeng) i
folketrygda. Dette gjeld anten vedkommande får omsorgslønn eller
ikkje. Desse 3,00 pensjonspoenga kjem ikkje i tillegg til
pensjonspoeng på grunnlag av pensjonsgivande inntekt, men skal
sikre at dei som i ein periode har vore ute av arbeidslivet som
følgje av omsorgsoppgåver får pensjonspoeng. Krav om omsorgspoeng
skal setjast fram for trygdekontoret. Nærare reglar og
retningslinjer om ordninga finst i Rikstrygdeverket sitt rundskriv
til folketrygdlova kapittel 3 side 101-114.
6 Forholdet til reglar om
skatt og arbeidsgivaravgift
Omsorgslønn blir rekna som inntekt etter
skattelova. Mottakaren skal derfor betale skatt av lønna.
Kommunen skal betale arbeidsgivaravgift etter
folketrygdlova for personar som får omsorgslønn.
7 Tilknyttingsforholdet
mellom kommunen og omsorgslønnsmottakaren
Eit viktig spørsmål når det gjeld omsorgslønn
har vore om avtalen mellom kommunen og omsorgsytaren skulle vere
eit arbeidstakarforhold eller eit oppdragstakarforhold. I omtalen
av dette spørsmålet i rundskriv I-1/93 opna departementet for begge
løysingar når det gjeld tilknyttingsforholdet, men tilrådde av
omsyn til omsorgslønnsmottakarane at ein valte arbeidstakarforhold.
Departementet har etter nøye vurdering funne grunnlag for å endre
denne tilrådinga, mellom anna fordi den nye regelen i
arbeidsmiljølova § 58 A sett forbod mot mellombels tilsetjing.
Føresetnadene for eit omsorgslønnsforhold, der tilsetjingsforholdet
må kunne avviklast eller endrast når omsorgsbehovet fell bort, vil
kunne komme i strid med dette forbodet. Departementet rår derfor
til at partane når dei skal inngå avtalar i framtida vel eit
oppdragstakarforhold.
Kva for eit tilknyttingsforhold som gjeld mellom
kommunen og omsorgsytaren er ikkje ein del av enkeltvedtaket om
omsorgslønn, og kan derfor ikkje klagast inn for fylkesmannen. Som
det går fram av punkt 4 er det storleiken på omsorgslønna som skal
fastsetjast i vedtaket. Dei viktigaste faktorane i utmålinga av
omsorgslønna er timelønn og talet på timar. Kommunen og
omsorgsytaren må i tillegg til vedtaket inngå avtale om kva for eit
tilknyttingsforhold som skal gjelde mellom dei.
I eit oppdragstakarforhold er det viktig å
leggje til rette for at omsorgsytaren sikrast ferie ved at kommunen
tilbyr avlasting. I staden for feriepengar er det og mogeleg å la
omsorgslønna løpe som vanleg i den tida vedkommande får avlasting.
Ved utmålinga av omsorgslønna bør det og takast omsyn til at
oppdragstakarar ikkje har rett til sjukepengar for dei to første
vekene dei er sjuke. For å få sjukepengar frå første sjukedag må
dei teikne forsikring for tilleggssjukepengar. Kommunen må sørgje
for at den som treng omsorg får eit forsvarleg tenestetilbod dersom
omsorgsytaren i ein periode er sjuk.
Lagt inn 10. februar 1999 av Statens forvaltningstjeneste,
ODIN-redaksjonen
