Arkiivaláhka ja njuolggadusat almmolaš arkiiva birra

Ii áigáduvvon

 

Juovlamánu 4. b. 1992 nr. 126, láhka, oktan maŋimus nuppástusaiguin mat bohte lágas nr. 24 miessemánu 18. b. 2001.

Juovlamánu 11. b. 1998 nr. 1193, njuolggadusat, dat nuppástuhttojuvvui njukčamán 2. b. 2001 láhka, nr. 182, geassemánu 29. b. 2001 láhka, nr. 723.

SISDOALLU

ARKIIVALÁHKA

Kapihttal I. Vuođđonjuolggadusat
§ 1. Ulbmil
§ 2. Definišuvnnat
§ 3. Geográfalaš doaibmaviidodat
§ 4. Arkiivaásahus

Kapihttal II. Almmolaš arkiivvat
§ 5. Doaibmaviidodat
§ 6. Arkiivaovddasvástádus
§ 7. Oaivadan- ja bearráigeahččanovddasvástádus
§ 8. Dieđihangeatnegasvuohta
§ 9. Jávkadeapmi jna 
§ 10. Luobaheapmi (addin)
§ 11. Refušuvdna
§ 12. Dievasmahtti njuolggadusat
 
Kapihttal III. Priváhta arkiiva
§ 13. Bearráigeahčču ja registarastin
§ 14. Bagadusat
§ 15. Dieđihangeatnegasvuohta
§ 16. Luobaheapmi (addin) ja deponen
§ 17. Kopiijen (máŋgen)
§ 18. Ráddjejuvvon hálddašanvuoigatvuohta
§ 19. Priváhtaarkiiva mas leat almmolaš čatnasat

Kapittel IV. Lešguđetlágan njuolggadusat
§ 20. Árvodási nuppástus
§ 21. Almmolaš arkiivva oamasteapmi
§ 22. Ráŋggáštus
§ 23. Fápmui boahtin
 
NJUOLGGADUSAT ALMMOLAŠ ARKIIVVA BIRRA
Kapihttal I. Doaibmasuorgi ja arkiivaovddasvástádus
§ 1-1  Almmolaš orgána arkiivaovddasvástádus
§ 1-2 Almmolaš lávdegottiid jna. sierranjuolggadusat
§ 1-3 Sierra orgánat

Kapihttal II. Arkiivaorganiseren ja arkiivavuogádat
A. Organiseren ja ortnet
§ 2-1  Arkiivabarggu organiseren
§ 2-2 Arkiivaplána
§ 2-3 Arkiivačoavdda
§ 2-4 Arkiivaortnet
§ 2-5 Arkiivva huksehus

B. Journála ja elektrovnnalaš arkiivavuogádat
§ 2-6 Journálen ja eará registarastin
§ 2-7 Journála ja arkiivavuogádaga dieđut
§ 2-8 Bábirjournálat
§ 2-9 Elektrovnnalaš journálen
§ 2-10 Elektrovnnalaš journála ja arkiivavuogádaga kvalitehtasihkkarastin

C. Rájadangaskaoapmi
§ 2-11 Oppalaččat
§ 2-12 Bábirkvalitehta
§ 2-13 Elektrovnnalaš áššebáhpárat
§ 2-14 Eará elektrovnnalaš arkiivaávdnasat duođaštusain

Kapihattal III. Arkiivameanut
A. Poastta ja áššebáhpáriid gieđahallan
§ 3-1 Dábálaš poastta vuostáiváldin ja rahpan
§ 3-2 Telefávssaid ja elektrovnnalaš poastta gieđahallan
§ 3-3 Iešguđet rájadangaskaoami dokumeantagieđahallan
§ 3-4 Áššebáhpára steampalastin
§ 3-5 Juogadeapmi ja registarastin
§ 3-6 Ovttat ášši áššebáhpáriid gieđahallan arkiivii galget,
         vrd. dattetge § 2-5   goalmmát
§ 3-7 Áššemeannudeami čuovvoleapmi
§ 3-8 Loahpaheapmi ja arkiiven
§ 3-9 Kopiijagirji
§ 3-10 Siskkáldas luoikamat, siskkáldas dieđut
§ 3-11 Olgguldas luoikamat
B. Arkiivva áigodahttin
§ 3-12 Journálaáigodagat
§ 3-13 Sneakta áigodatrádjá vai latnjalasáigodat
§ 3-14 Arkiivaávdnasiid eretrádjan
§ 3-15 Áigodatjuohkin elektrovnnalaš journálas ja arkiivvas
§ 3-16 Ohcan ja gávdnan loahpahuvvon áigodagaid elektrovnnalaš
 journálas ja arkiivvas
§ 3-17 Elektrovnnalaš journála ja arkiivva válmmašteapmi arkiivavuorkká
 rájadeami várás
C. Arkiivaráddjen, jávkadeapmi, rájadeapmi
§ 3-18 Definišuvnnat
§ 3-19 Arkiivaráddjen
§ 3-20 Seailluhangohčus
§ 3-21 Jávkadeapmi

D. Arkiivva sirdin
§ 3-22 Sirdinlistu 
§ 3-23 Sirdojuvvon arkiivva meannudeapmi

Kapihttal IV. Almmolaš arkiivva rájadeapmi ja sihkkarastin
A. Oppalaččat arkiivalanja birra
§ 4-1 Mii oppalaččat gáibiduvvo almmolaš arkiivalanjas
§ 4-2 Iešguđetlágan arkiivvaid bidjan

B. Ođđa viesuid ja divoduvvon viesuid arkiivalatnjagáibádusat
§ 4-3 Arkiivalanja bidjan
§ 4-4 Arkiivalanja hábmen, sturrodat ja latnjagálvvut
§ 4-5 Arkiivalanja doallu
§ 4-6 Suodji čázi ja láktasa vuostái
§ 4-7  Suodji buollima ja vahátlaš lieggasa vuostái
1. Suodji buollima vuostái arkiivalanjas
 2. Suodji eará lanjaid buollima viidáneami vuostái
3. Suodji dola viidáneami vuostái arkiivalanjas
§ 4-8 Suodji dálkkádaga ja birrasa vahátlaš čuohcima vuostái
§ 4-9 Suodji billisteami, gaikuma ja lobihis beassama vuostái

C. Dáláš visttiid arkiivalanjaid gáibádusat
§ 4-10 Oppalaččat
§ 4-11 Kárten ja plánen
§ 4-12 Gaskaboddasaš čovdosat

 
Kapihttal V. Boares ja loahpahuvvon arkiivvat

A. Oppalaččat
§ 5-1 Arkiivavuorká ja luobahanbággu
§ 5-2 Boares arkiivvaid luobahanáiggit
§ 5-3 Loahpahuvvon arkiivva luobaheapmi
§ 5-4 Oppalaš gáibádusat luobahahtti ávdnasiidda
§ 5-5 Addojuvvon arkiivaávdnasiid registtar
§ 5-6 Olbmuid beassanvejolašvuohta luobahuvvon arkiivaávdnasiidda

B. Sirdin stáhtalaš orgánas Arkiivaásahussii
§ 5-7 Arkiivaávdnasiid juohkin
§ 5-8 Dárkilastojuvvon gáibádusat luobahahtti ávdnasiidda
§ 5-9 Addima čađaheapmi
§ 5-10 Ruovttoluottaluoikan

C. Addin suohkanlaš ja fylkkasuohkanlaš arkiivavuorkái
§ 5-11 Ávdnasiid juohkin
§ 5-12 Dárkilastojuvvon gáibádusat addimii arkiivavuorkái ja
luoikkaheapmái arkiivavuorkkás


Kapihttal VI. Álggaheapmi ja latnjalasáiggi eavttut
§ 6-1 Fápmuibidjan ja latnjalasáiggi eavttut

 
Juovlamánu 4. b. 1992 nr. 126

ARKIIVALÁHKA

Odel.prp. nr. 77 (1991-92), Árv. O.nr. 1 ja Mear. O. Nr. 1 (1992-93). Odeldikki mearrádus golggotmánu 26. b. ja Láhkadikki mearrádus skábmamánu 4. b. 1992. Oktan maŋimus nuppástusaiguin mat bohte lágas nr. 24 miessemánu 18. b. 2001.


Kapihttal I. Vuođđonjuolggadusat

§ 1. Ulbmil
       Dán lága ulbmil lea sihkkarastit arkiivvaid main lea erenoamáš kultuvrralaš ja dutkanlaš árvu dahje main lea rievttálaš dahje hálddahuslaš duođaštus, vai dain váldojuvvo várrá ja vai dat leat olámuttus boahtteáiggis.

§ 2. Definišuvnnat
       Dán lágas dát doahpagat geavahuvvojit ná:
a. Dokumeanta: logalaččat ráddjejuvvon diehtohivvodat mii lea ráddjojuvvon rádjagaskaoapmái vai maŋŋil lea vejolaš daid dieđuid lohkat, guldalit, čájehit dahje sirdit.1
b. Arkiiva: dokumeanta mii boahtá áigái doaimma oassin. 
c. Stáhtalaš arkiiva: arkiiva maid stáhtalaš orgána lea álggahan. 
d. Suohkanlaš arkiiva: arkiiva maid fylkkasuohknalaš dahje suohkanlaš orgána lea álggahan. 
e. Almmolaš arkiiva: stáhtalaš dahje suohkanlaš arkiiva. 
f.  Priváhta arkiiva: arkiiva mii ii leat almmolaš arkiiva. 
g. Almmolaš orgán: stáhtalaš, fylkkasuohkanlaš dahje suohkanlaš ásahus dahje ovttadat. 

§ 3. Geográfalaš doaibmaviidodat
       Gonagas sáhttá mearridit ahte láhka galgá gustot maiddái Svalbárdda, Jan Mayen sullo, norgalaš antárktalaš viidodagaid ja norgalaš nannánjuolggis. 

§ 4. Arkiivaásahus
       Riikkaarkiiva ja stáhtaarkiiva leat stáhtalaš arkiivaásahusa oasit, maid Riikkaarkivára jođiha. 
       Jos eará ii leat mearriduvvon, de Riikkaarkivára sáhttá sirdit mearridanfámu stáhtaarkiivva jođiheddjiide. 

Kapihttal II. Almmolaš arkiivvat

§ 5. Doaibmaviidodat
       Dán kapihttala njuolggadusat gustojit buot almmolaš orgánaide, muhto eai Stuorradikki, Riikkarevišuvnna, Stuorradikki hálddašanáittardeapmái ja Stuorradikki eará orgánaide. 

§ 6. Arkiivaovddasvástádus
       Almmolaš orgánat leat geatnegasat doallat arkiivva, ja dat galget leat ordnejuvvon ja ráhkaduvvon nu ahte dokumeanttat leat suddjejuvvon diehtogáldun dálá áiggis ja boahtteáiggis. 

§ 7. Oaivadan- ja bearráigeahččanovddasvástádus
       Riikkaarkiváras lea almmolaš orgánaid arkiivabarggus oaivadan- ja bearráigeahččan¬ovddasvástádus. Riikkaarkivára sáhttá
a. gáibidit ahte su ovdii biddjojuvvojit dohkkeheapmái journálavuogádat, arkiivačoavdagat, arkiivainstruvssat jna. 
b. dárkot arkiivvaid.  
c. addit dárbbašlaš gohččosiid mat ollašuhttet njuolggadusaid mat leat mearriduvvon dán lágas dahje dan vuođul. 

§ 8. Dieđihangeatnegasvuohta
      Go Riikkaarkivára sihtá, de almmolaš orgánat leat geatnegasat addit dieđuid áššiid birra mat gusket arkiivii, ja mat sáhttet čuohcit lága ulbmiliid čađaheapmái. Riikkaarkivára sáhttá gáibidit jeavddalaš raporttaid. 
       Geatnegasvuohta addit dieđuid vuosttaš oasi mielde gusto beroškeahttá jávohuššanbákkus maid láhka mearrida dahje mii mearriduvvo lága vuođul. 

§ 9. Jávkadeapmi jna
       Earágo njuolggadusaid mielde mat leat mearriduvvon dán lága § 12 mielde dahje Riikkaarkivára erenoamáš dohkkehusa mielde, arkiivaávdnasiid ii leat lohpi 
a. luoitit iežas hálddus earáide. 
b. sirdit riikkas eret, jos nu ii leačča dárbu dokumeanttaid hálddahuslaš dahje riektedoaimmalaš geavahusa dihte. 
c. jávkadit. Dát gielddus manná ovddabeallái duššadannjuolggadusaid maid láhka mearrida dahje mat leat eará lágaid vuođul.  Persovdnaregistara dahje persovdnaregistara osiid lea dattetge lohpi sihkkut persovdnadiehtolága njuolggadusaid mielde, dearvvašvuođaregisttarlága mielde ja njuolggadusaid mielde mat leat dearvvašvuođaregisttarlága §§ 7 ja 8 vuođul2. Dakkár sihkkun lea lobálaš easkka maŋŋágo Riikkaarkivára lea oainnus cealkán dasa.  
d. divvojuvvot nu ahte ovddeš boasttu dahje váillálaš dieđut sihkkojuvvojit, jos dát leat čuohčán ášševálmmašteapmái, mearrádusaide dahje earái mii dán lága ulbmila mielde galgá duođaštuvvot. Sihkkunnjuolggadusat mat lea mearriduvvon persovdnadiehtolága § 27 goalmmát ja viđat lađđasiid mielde ja § 28 njealját lađđasa mielde ja dearvvašvuođaregisttarlága §§ 7, 8 ja 26 goalmmát lađđasa mielde ja § 28 nuppi lađđasa mielde gustojit dattetge ráddjekeahttá2.

§ 10. Luobaheapmi (addin)
       Stáhtalaš arkiiva galgá luobahuvvot Arkiivaásahussii dán lága § 12 njuolggadusaid mielde. 
 Riikkaarkivára sáhttá dattetge miehtat dasa ahte stáhtalaš arkiivvat luobahuvvojit Arkiivaásahusa olggobeallásaš ásahusaide, dahje ahte arkiivva ráhkadeaddji orgána gálgá dan ain rájadit. 
       Riikaarkivára sáhttá mearridit ahte suohkanlaš arkiiva galgá luobahuvvot Arkiivaásahussii dahje eará ásahussii, jos nu lea dárbu sihkkarastima dihte arkiivva dahje go leat erenoamáš dilálašvuođat maid dihte lea dárbu nu dahkat. 
       Go luobahuvvo Arkiivaásahussii, de Riikkaarkivárii sirdašuvvá arkiivva hálddašanvuoigatvuohta. 
       Luobahangoluid galgá luobaheaddji orgána gokčat. 

§ 11. Refušuvdna
       Riikkaarkivára sáhttá gáibidt luobaheaddji orgánas mávssu go bohtet Arkiivaásahussii lassegolut, jos čielgá ahte arkiiva ii leat ovdalis gieđahallojuvvon gustojeaddji njuolggadusaid mielde.
       Jos almmolaš arkiiva mii ain lea dábálaš geavahusas, ferte luobahuvvot Arkiivaásahussii, de Riikkaarkivára sáhttá luobahaneaktun gáibidit ahte luobaheaddji orgána gokčá lassegoluid mat soitet boahtit dokumeantaiđiheamis. 

§ 12. Dievasmahtti njuolggadusat
       Gonagas addá dievasmahtti njuolggadusaid journálenvuogádaga, arkiivačoavdagiid, arkiivainstruvssaid, dokumeantakvalitehta, arkiivareaidduid, arkiivalanjaid, arkiivaráddjemiid, duššadeami (jávkadeami), sirdima, luobaheami (addima), refušuvdnanjuolggadusaid jd. birra, ja vuoigatvuođa birra váidalit Riikkaarkivára mearrádusaid. 


Kapihttal III. Priváhta arkiiva

§ 13. Bearráigeahčču ja registarastin
       Riikkaarkivára galgá
a. bearráigeahččat suodjalanárvosaš priváhtaarkiivvaid. 
b. čállit registarii priváhtaarkiivvaid maid almmolaš ja priváhta rájadanásahusat rájadit.  
       Riikkaarkivára sáhttá registarastit dihto priváhtaarkiivvaid erenoamáš suordjalanárvosažžan. Dakkár registarastimis galgá dieđihuvvot arkiivaeaiggádii. 

§ 14. Bagadusat
       Riikkaarkivára addá dárkilat bagadusaid Arkiivaásahusa priváhtaarkiivva barggu várás. Riikkaarkivára sáhttá mearridit ahte dát bagadusat maid galget ollásit dahje oasis gustot 
a. eará almmolaš orgánaide main lea bargun rájadit priváhtaarkiivvaid.  
b. priváhta ásahusaide main bargun lea rájadit priváhtaarkiivvaid, ja mat váldet vuostá almmolaš ruđaid dan bargui. 

§ 15. Dieđihangeatnegasvuohta
       Arkiivaeaiggát geasa Riikkaarkivára lea dieđihan ahte arkiiva lea erenoamáš suodjalanárvosaš, vrd. § 13 nuppi lađđasa, lea geatnegas dieđihit Riikkaarkivárii go eaiggátvuohta nuppástuvvá, go arkiivva ollásit dahje muhtun muddui lea áigumuš sirdit riikkas eret dahje go dan lea várra massit.. 

§ 16. Luobaheapmi (addin) ja deponen
       Jos suodjalanárvosaš priváhtaarkiiva luobahuvvo dahje deponejuvvo  Arkiivaásahussii dahje eará rájadanásahussii, de arkiivaeaiggát sáhttá bidjat sierra ráddjemiid arkiivva hárrái. Dakkár ráddjemat eai sáhte leat fámus guhkibut go čuođi jagi maŋŋágo lea luobahuvvon dahje deponejuvvon. 
       Go luobahuvvo, de arkiivva eaiggátvuohtage manná ásahussii mii vuostáiváldá dan. 
       Deponedettiin deponejeaddji ja su maŋŋelaš árbejeaddjit eaiggáduššet arkiivva. Eaiggátvuohta manná dattetge vuostáiváldi ásahussii go deponejeaddji árbejeddjiid ráidu boatkana, dahje go leat vássán čuođi jagi deponema rájis.

§ 17. Kopiijen (máŋgen)
       Jos erenoamáš suodjalanárvosaš arkiiva galgá sirdojuvvot riikkas eret dahje jos lea várra dan massit, de Riikkaarkivára sáhttá gáibidit beassat kopiijet arkiivadokumeanttaid.
Riikkaarkiváras lea seamma vuoigatvuohta jos deponejuvvon erenomaš suodjalanárvosaš arkiiva gáibiduvvo ruovttoluotta. 
       Kopiijat galget rájaduvvot Arkiivaásahusas dahje eará rájadanásahusas, mii ferte gokčat kopiijengoluid. Arkiivaeaiggát sáhttá bidjat eavttuid arkiiviibeassama dáfus njuolggadusaid § 16 vuosttaš lađđasa mielde, muhto ii sáhte gáibidit mávssu dokumeanttaid kopiijemis.

§ 18. Ráddjejuvvon hálddašanvuoigatvuohta
       Arkiivva mii lea registarastojuvvon erenoamáš suodjalanárvosažžan, vrd. § 13 nuppi lađđasiin, ii leat lohpi juohkit máŋgga oassái, doalvut riikkas eret, vahágahttit dahje billistit almmá Riikkaarkivára dohkkehusa haga. Persovdnadiehtolága ja dearvvašvuođaregististtarlága njuolggadusat dieđuid divvuma ja sihkkuma birra gustojit dattetge ollásit3. 

§ 19. Priváhtaarkiiva mas leat almmolaš čatnasat
       Jos priváhta riektesubjeakta vuostáiváldá bissovaš almmolaš doaibmaruđaid mat leat deaŧalaččat doibmii dahje jos sus/das lea fápmudus dahkat eaŋkilmearrádusa dahje mearridit njuolggadusaid, de Riikkaarkivára sáhttá mearridit ahte arkiiva ollásit dahje muhtun muddui galgá čuovvut almmolaš arkiivva njuolggadusaid mat leat lágas dahje mearriduvvon dan mielde. 


Kapittel IV. Lešguđetlágan njuolggadusat

§ 20. Árvodási nuppástus
       Go arkiivaálggaheaddji orgána árvodássi nuppástuvvá stáhtalaš dásis suohkanlaš dássái dahje almmolaš dásis priváhta dássái, de Riikkaarkivára sáhttá mearridit ahte arkiiva ollásit dahje muhtun muddui galgá čuovvut njuolggadusaid mat gustojit ovddeš árvodássái.

§ 21. Almmolaš arkiivva oamasteapmi
       Ii oktage sáhte oamastit alcces almmolaš arkiivaávdnasa, earágo dán lága § 12 njuolggadusaid mielde dahje Riikkaarkivára sierra lobi mielde. 

§ 22. Ráŋggáštus
       Dat guhte eaktodáhtolaččat meannuda njuolggadusaid vuostá mat leat dán lágas dahje dan vuođul, sáhttá sáhkohallat. 

§ 23. Fápmui boahtin
       Gonagas mearrida goas dát láhka galgá fámuiduvvat.


 
Juovlamánu 11. b. 1998 nr. 1193


 

NJUOLGGADUSAT ALMMOLAŠ ARKIIVVA BIRRA

Mearriduvvui gonagaslaš resolušuvnnain juovlamánu 11. b. 1998 masa lei vuođđun juovlamánu 4. b. 1992 láhka, nr. 126 arkiivva birra § 12, geassemánu 19. b. 1970 láhka, nr. 69 hálddahuslaš almmolašvuođa birra (almmolašvuođa láhka) § 8 ja § 11 ja guovvamánu 10. b. 1967 láhka, mii lea hálddahusáššiid birra (hálddašanláhka) § 20. Kultur¬departemeanta dan ovddidii. Dat nuppástuhttojuvvui njukčamánu 2. b. 2001 láhka, nr. 182, geassemánu 29. b. 2001 láhka, nr. 723.

Kapihttal I. Doaibmasuorgi ja arkiivaovddasvástádus
§ 1-1.  Almmolaš orgána arkiivaovddasvástádus
Almmolaš orgána lea geatnegas doallat arkiivva dáid njuolggadusaid ovdehusaid mielde. Almmolaš orgánan adnojuvvo stáhtalaš, fylkkasuohkanlaš dahje suohkanlaš ásahus dahje ovttastus, vrd. arkiivalága § 2. Guhtege suohkan ja fylkkasuohkan galgá mearridit mat ásahusaid ja ovttastusaid dat vejolaččat galget adnojuvvot sierra orgánan dáid njuolggadusaid mielde.
Bajimuš ovddasvástádus almmolaš orgána arkiivabarggus gullá orgána bajimuš jođihangoddái. Suohkaniin ja fylkkasuohkaniin arkiivaovddasvástádus gullá bajimuš hálddahuslaš ovddasvástádussii, mii lea biddjojuvvon hálddahushovdii, vrd. suohkanlága § 23.
Almmolaš orgána ovddasvástida ahte dan vuollásaš orgánat ožžot dárbbašlaš čilgehusa, rávvagiid ja gohččosiid arkiivabargui daid njuolggadusaid mielde maid arkiivaláhka bidjá dahje mat leat dan vuođul. Orgána bajimus ovddasvástádus lea almmolaš lávdegottiin maid ieš lea nammadan. 
Arkiivaovddasvástádus lea dáid njuolggadusaid vuođul čadnojuvvon orgánii iige ovttaskas virggálažžii, jos ii leačča nu mearriduvvon sierrra.
 
§ 1-2. Almmolaš lávdegottiid jna. sierranjuolggadusat
Almmolaš lávdegottit eai adnojuvvo sierra orgánan dáid njuolggadusaid mielde. Almmolaš orgánan oaivvilduvvo stáhtalaš, fylkkasuohkanlaš ja suohkanlaš ráđit, lávdegottit, nammagottit, bargojoavkkut js. 
Almmolaš lávdegottiin mat leat ásahuvvuon lágain dahje gon.resolušuvnnain, galget dattetge leat sierra arkiivvat jos dan asáhan orgána, mearrideaddji departemeanta dahje bajimuš orgána ii leačča mearridan eará láhkai.
Earálágan almmolaš lávdegottiid dáfus dat orgánat maid nubbi lađas namaha, sáhttet mearridit ahte lávdegottis galgá leat sierra arkiiva. 
Vejolašvuohta doallat sierra arkiivva nuppi ja goalmmát lađđasa mielde ii dattetge gusto jos lávdegotti doaibma lea almmolaš orgána dábálaš áššemeannudeamis oassi. Dain dáhpáhusain ássebáhpárat čállojuvvot beavdegirjái ja leat dan orgána rádjosis. 
Jos almmolaš lávdegottis ii galgga leat sierra arkiiva, de lávdegotti áššebáhpárat galget čállojuvvot beavdegirjái ja leat rádjosis bajibuš orgánas dahje dan orgánas masa bajimuš orgána mearrida. 
Almmolaš lávdegottiid dáfus main galgá leat sierra arkiiva, gustojit kapihttala II C, III C, IV ja V njuolggadusat. Áššebáhpárat mat mannet dakkár lávdegottiide dahje bohtet dain, galget čállojuvvot beavdegirjái kapihttala II B njuolggadusaid mielde.

§ 1-3. Sierra orgánat
Riikkaarkivára sáhttá mearridit njuolggadusaid mat spiehkastit dáin njuolggadusain, sierra orgánaide dahje lávdegottiide, dahje dakkár orgánaide dahje lávdegottiide gullevaš joavkkuide. 

Kapihttal II. Arkiivaorganiseren ja arkiivavuogádat
A. Organiseren ja ortnet
§ 2-1.  Arkiivabarggu organiseren
Arkiivabarggu mii dahkkojuvvo almmolaš orgánas, galgá váldonjuolggadusa mielde sierra ovttastus, arkiivabálvalus, doaimmahit arkiivaovddasvástideaddji olbmo geahču vuolde. Arkiivabálvalus galgá leat orgána oktasaš. Jos erenomáš vuhtiiváldimat eai gáibit eará, de dat galgá leat dan hálddahusovttastusa vuollásaš mas lea ovddasvástádus orgána oktasaš áššiin.

§ 2-2. Arkiivaplána
Almmolaš orgánas galgá álo leat beaiváduvvon čoahkkeplána, arkiivaplána, mii čájeha maid arkiiva siskkilda ja mo dat lea organiserejuvvon. Arkiivaplána galgá maid čájehit makkár instruvssat, njuolggadusat, plánat jna. gustojit arkiivabargui.
 
§ 2-3. Arkiivačoavdda
Orgánas galgá dábálaččat leat klassifiserenvuogádat - arkiivačoavdda – mii siskkilda buot daid áššesurggiid maiguin orgána bargá. Ođđa ja ođasmahttojuvvon čoavdagiid álggaheapmi galgá dieđihuvvot Riikkaarkivárii vai registarastojuvvojit, vrd. arkiivalága § 7.
Arkiivačoavdagis berrejit iežashálddašeapmi ja fágaáššit earuhuvvot. Jos Riikkaarkivára ii leačča eará mearridan, de stáhtalaš orgána galgá čuovvut Stáhtahálddahusa oktasaš arkiivačoavdaga.
Go ođđa arkiivačoavdda adnojuvvogoahtá, de dan galgá leat vejolaš viiddidit buot dásiide. Go sirdojuvvo ođđa arkiivačoavdagii, de galgá maiddái arkiivvas álggahit ođđa áigodaga, vrd. kap. III B arkiivva áigodahttima birra, ja buot ođđa ášštit galget luohkkáduvvot ođđa čoavdaga mielde.

§ 2-4. Arkiivaortnet
Beaivválaš arkiiiva (aktiiva arkiiva) galgá leat guovdduštuvvon mađe muddui geavadis lea ávkkálaš.
Aktiiva arkiivii gullet
a) aššearkiiva (mii siskkilda buot áššebáhpáriid) ja dasa gullevaš registarat ja diehtovuođut, nugo juornálat, juornálaregistarat ja mildosiid girjjit jna. 
b) čoahkkingirjjit, fágavuogádagat, diehtovuođut ja eará arkiivaráiddut ja áššebáhpárat mat vuostáiváldojuvvojiit dahje dahkkojuvvojit orgána doaimma olis. 
Loahpahuvvon journálaáigodagaid arkiiva ja eará arkiivaráiddut mat eai šat leat aktiiva anus, galget sirrejuvvot eret beaivválaš arkiivvas ja biddjojuvvot rádjoarkiivii.

§ 2-5. Arkiivva huksehus
Áššearkiiva galgá leat huksejuvvon arkiivačoavdaga mielde. Buot áššebáhpárat galget arkiivii biddjojuvvot § 3-8 njuolggadusaid mielde. Dainna spiehkastagain mii lea namahuvvon goalmmát lađđasis dás vulobealde, áššebáhpárat mat gullet ovttat áššái biddjojuvvot čoahkkái arkiivii, ja arkiivačoavdaga guđege fáttá mielde áššit galget biddjojuvvot journála vuođul. 
Daid ávdnasiid várás mat eai leat ordnejuvvon arkiivačoavdaga mielde, systemáhtalaččat ordnejuvvon huksehusplána galgá ráhkaduvvot. Diehtovuođuid ja eará elektrovnnalaš arkiivaávdnasiid várás dokumentašuvdna galgá ráhkaduvvot mii dahká vejolažžan geavahit ávdnasiid maiddái maŋŋágo daid dábálaš geavahus lea loahpahuvvon. 
Arkiivadokumeanttaid mat gáibidit erenoamáš rájadandilálašvuođaid, lea vejolaš sirret eret áššearkiivvas ja rájadit sierra arkiivaoassin. 
Rádjoarkiivvas ávdnasat galget leat ordnejuvvon dan arkiivačoavdaga ja huksehusplána mielde mii geavahuvvui go ávdnasat ledje aktiiva anus. 

B. Journála ja elektrovnnalaš arkiivavuogádat
§ 2-6. Journálen ja eará registarastin
Almmolaš arkiivvas galget leat okta dahje eanet journálat daid áššebáhpáriid registarastimii mat gullet áššiide maid orgána álggaha. Journálii galget registarastojuvvot buot boahtti ja manni áššebáhpárat mat almmolašvuođa lága §§ 2 ja 3 mielde adnojuvvojit orgána áššebábirin, jos dat leat leamaš áššemeannudeamis ja dain lea duođaštusárvu. Orgána siskkáldas áššebáhpáriid, vrd. §§ 1-1 - 1-3, orgána registarastá journálii mađe mielde orgána gávnnaha dan ávkkálažžan. Áššeovddideamit maid almmolašvuođa lága § 5 goalmmát lađas namaha, galget dattetge álo journálejuvvot. Áššebáhpárat mat galget doalahuvvut arkiivvas eret dáid nuolggadusaid § 3-19 mielde, eai galgga journálii. 
Journálat galget čállojuvvot elektrovnnalaččat dahje báhpárii. Jos journála gullá oassin elektrovnnalaš arkiiva- dahje áššemeannudanvuogádahkii, de galgá leat álki das viežžat ja bidjat almmolašvuođa olámuddui journáladieđuid maidda das lea vuoigatvuohta beassat, vrd. § 2-7.
Arkiivaplána galgá siskkildit dievaslaš ja beaiváiolli visogova mii čájeha makkár vuogádagat geavahuvvojit journálemii ja áššebáhpáriid eará vejolaš registarastinvugiid. Elektrovnnalaš vuogádat galgá leat dievvasii duođaštuvvon. 
   0 0 Nuppástuvvan mearrádusain mii dahkkui njukčamánu 2. b. 2001 nr. 182
      (fámuiduvai cuoŋománu 1. b. 2001).

§ 2-7. Journála ja arkiivavuogádaga dieđut
Journálen galgá leat nu, ahte lea vejolaš dovdat áššebáhpára, mađe mielde lea vejolaš almmá ilbmatkeahttá dieđuid maid láhka suddje dahje mat lága mielde gullet jávohuššanbákku vuollái, dahje maid muđui lea vejolaš suddjet almmolašvuođas eret almmolašvuođa lága §§ 5 dahje 6 mielde. Go áššebábir journálejuvvo, de dahkkojuvvo ná:
a)  Journálenbeaivi,
b)  ášše- ja áššebábirnummar (journálanummar go lea bábirjournála),
c)  sáddejeaddji ja/dahje vuostáiváldi,
d)  dieđut áššis, sisdoalus ja fáttás,
e)  áššebáhpára beaivádeapmi.
Lassin journála galgá siskkildit arkiivakoda (arkiivačoavdaga mielde), ekspedišuvdna- dahje mielddustanbeaivvi ja mielddustanvuogi. 
Jos ii leat vejolaš registarastit áššebáhpára almmá ilbmatkeahttá dieđuid mat gullet jávohisvuođa bákku vuollái, dahje maid almmolašvuohta muđui ii sáhte gáibidit diehtit, de sáhttet geavahuvvot neutrála dovdomearkkat, eretčuoldimat dahje sihkkumat dain journálamildosiin dahje –preanttas maid almmolašvuohta sáhttá gáibidit beassat oaidnit. Vejolaš lea sihkkut čállojuvvon oasi ollásit dušše dalle go lea dárbu nu dahkat vai eai iktašuva dieđut mat gullet jávohuššanbákku vuollái. Suddjejuvvon áššebáhpáriid registarastima várás gustojit dat njuolggadusat maid diehtosuddjema § 4-10 rájis § 4-17 rádjai mearridit suddjenlága mielde. Suddjemii luohkkáduvvon áššebáhpiriid várás gusto suddjeninstruvssa § 8.
Arkiivavuogádahkii lea lassin vejolaš registarastit dieđuid mat šaddet geavahuvvot siskkáldas áššečuovvoleamis, omd. áššemeannudeaddji, áššemeannudeami áigemeriid js. birra. Eará dieđuid go bákkolaš journáladieđuid, vrd. vuosttaš ja nuppi lađđasa, ii leat dárbu váldit mielde dan journálamildosii dahje -prentii maid almmolašvuohta sáhttá gáibidit beassat geahčadit. 
Áššebáhpárat mat gullet ovttat áššái, galget journálas čadnojuvvot oktii oktasaš áššenummariin dahje eará čujuhusain.
0  Nuppástuvvan njuolggadusain mii bođii geassemánu 29. b. 2001 nr. 723 (fámuiduvai suoidnemánu 1. b. 2001).

§ 2-8. Bábirjournálat
Go journálejuvvo báhpárii, de galgá gehččojuvvot bearrái ahte das leat gáibiduvvon dieđut, vrd. § 2-7 vuosttaš ja nuppi lađđasa. Stáhtalaš orgána berre geavahit stáhta oktasaš skoviid. 

§ 2-9. Elektrovnnalaš journálen
Elektrovnnalaš journálemii almmolaš orgána galgá dábálaččat geavahit arkiivavuogádaga mii čuovvu Norark-standárdda gáibádusaid. Ođđa vuogádagaid Riikkaarkivára galgá dohkkehit ovdalgo adnojuvvogohtet. 

§ 2-10. Elektrovnnalaš journála ja arkiivavuogádaga kvalitehtasihkkarastin
Orgána galgá ráhkadit hálddahuslaš bargomeanuid mat nannejit ahte arkiivabálvalus sáhttá čađahit journála- ja diehtovuođu kvalitehtasihkkarastima. Orgána jođihangoddi ferte mearridit geat dat galget beassat doaimmahit iešguđetlágan registarastimiid ja divodemiid diehtovuđđui. 
Juohke beaivvi galgá elektrovnnalaš rádjosa diehtovuođus máŋgejuvvot várrekopiija. Várrekopiijat galget rájaduvvot dakkár báikkiin mat leat sierra eaige gittalágaid daiguin báikkiiguin main diehtovuođđu lea. 

C. Rájadangaskaoapmi
§ 2-11. Oppalaččat
Daid arkiivaávdnasiid várás mat gustojeaddji njuolggadusaid mielde galget vurkkoduvvot boahtte áigái, galgá geavahuvvot dohkkehuvvon rádjogaskaoapmi, vrd. §§ 2-12 - 2-15. Elektrovnnalaš rádjogaskaoami ávdnasat galget máŋgejuvvot dahje konverterejuvvot ođđa rádjogaskaomiide mađe mielde lea dárbu vai leat rádjosis ja vejolaš beassat daidda áššebábirhivvodahkii. 

§ 2-12. Bábirkvalitehta
Bábir mii geavahuvvo rádjogaskaoapmin galgá leat arkiivabistevaš. Dat galgá maid deavdit riikkaidgaskasaš standárdda mii lea permaneanta báhpáriid várás (ISO 9706). Riikkaarkivára sáhttá mearridit ahte erenoamáš bábir galgá geavahuvvot dihto ulbmilii. Son maid sáhttá addit njuolggadusaid čállinávdnasiid dáfus jna.

§ 2-13. Elektrovnnalaš áššebáhpárat
Almmolaš arkiivva áššebáhpáriid lea vejolaš rádjat elektrovnnalaččat. Dakkár ráju eaktu lea ahte geavahuvvo dievas vuogádagat, bargomeanut, áššebábirformáhtat ja rádjogaskaoapmi maid Riikkaarkivára lea dohkkehan oppalaš njuolggadusaiguin dahje eaŋkilmearrádusain. Riikkaarkivára sáhttá mearridit ahte dihtolágan arkiivaávdnasat maiddái galget ráddjojuvvot bábirin. 
Sihke elektrovnnalaš ja, jos lea, báhpárii ráddjojuvvon áššebábirversuvdna, gullet kapihttal V njuolggadusaid vuollái, mat leat boarráseappo ja loahpahuvvon arkiivva meannudeami birra. Riikkaarkivára sáhttá mearridit ahte juogo goappašat veršuvnnat dahje dušše nubbi dain galget biddjojuvvot arkiivarádjosii. 

§ 2-14. Eará elektrovnnalaš arkiivaávdnasat
Elektrovnnalaš registariidda ja diehtovuođuide ii gáibiduvvo arkiivaeksemplára mii lea báhpáris. Muhto vuogádat masa dat gullet, galgá leat duođaštuvvon doarvái bures nu ahte dan ávdnasiid lea vejolaš geavahit maiddái jos fievrriduvvojit arkiivarádjosii, vrd. kap. V. Duođaštus galgá leat arkiivaplánas oassi. Jos dakkár vuogádagat buvttadit dahje rájadit áššebáhpáriid, de áššebáhpáriiguin galgá meannuduvvot § 2-13 njuolggadusaid mielde.
Riikkaarkivára sáhttá mearridit dábálaš njuolggadusaiguin dahje eaŋkilmearrádusain ahte elektrovnnalaš vuogádagat, dalle juo go ásahuvvojit, nugo namahuvvui vuosttaš lađđasis,  sáhttet fievrriduvvot eará sadjái mainna sihkkarastojuvvo ahte vurkkodanárvosaš ávdnasat sáhttet fievrriduvvot arkiivarádjosii heivvolaš rádjoformáhtas ja dievvasit dohkálaš duođaštusain. 
Dieđut mat eai šat leat áigeguovdilat, eai galgga sihkkojuvvot almmá sihkkunlobi haga mii addojuvvo dábálaš njuolggadusaiguin dahje sierramearrádusain, vrd. kap. III C. Dieđut mat jávkaduvvojit eret registaris dahje diehtovuođus ođasmahttima j.s. oktavuođas, sáhttet dan sadjái fievrriduvvot eará rádjogaskaoapmái (« historjjálaš » diehtovuđđui dahje fiilii).

§ 2-15. Mikrofilbma arkiivagaskaoapmin
Mikrofilbmii biddjojuvvon arkiivaávnnas sáhttá buhttet álgoáššebáhpára mii lei báhpárii biddjojuvvon, jos nu dahkkojuvvo daid gáibádusaid mielde maid Riikkaarkivára lea bidjan bargomeanuid ja kvalitehta¬sihkkarastima várás. Riikkaarkivára sáhttá dattetge mearridit ahte mikrofilbmakopiijat eai galgga buhttet vissislágan álgoáššebáhpáriid. 
 

Kapihattal III. Arkiivameanut
A. Poastta ja áššebáhpáriid gieđahallan
§ 3-1. Dábálaš poastta vuostáiváldin ja rahpan
Boahtti poasta galgá doaimmahuvvot arkiivabálvalussii. Jos arkiivadoaimmat leat lávdaduvvon, nu ahte leat oassearkiivvat dahje sierra journálafievrrideaddji oasit, de ferte mearriduvvot mii osiid arkiivabálvalusas galgá oažžut poastta mii čujuhuvvo orgánii almmá dárkilet dieđuid haga.  
Persovnnalaš poasta, nammalassii reive masa olbmonamma lea čállojuvvon ovddabeallái orgána nama, galgá doaimmahuvvot rabakeahttá adresáhtii, jos juo orgána ii leačča soahpan adresáhtain ahte arkiivabálvalus oažžu rahpat dakkár poastta. Jos ilbmá ahte reive lea orgána áššebábir, de dat galgá dakkaviđe máhcahuvvot arkiivabálvalussii ja meannuduvvot orgána poastan. Dát guoská maiddái postii mii lea čujuhuvvon orgána politihkalaš jođihangoddái. 
Orgána poastta galget arkiivabálvalusas rahpat. Rekomándejuvvon poasttain ja árvopoasttain ferte meannuduvvot sierra njuolggadusaid mielde. Nu lea maid eará poasttaid dáfusge, jos lea dárbu oadjebasvuođa dihte, vrd. oadjebasvuođa lága ja suddjeninstruvssa, dahje jos lágain mearriduvvon jávohisvuođa bákku lea dárbu váldit vuhtii.
Go poasta rahppojuvvo, de galgá arkiivaráddjen čađahuvvot kapihttala III C njuolggadusaid mielde.
0  Nuppástuvvan njuolggadusain geassemánu 29. b. 2001 nr. 723 (fámuiduvai suoidnemánu 1. b. 2001).

§ 3-2. Telefávssaid ja elektrovnnalaš poastta gieđahallan
Áššebáhpárat mat sáddejuvvojit dahje vuostáiváldojuvvojit telefávssas dahje e-poasttas, ja mat hámi ja sisdoalu dáfus fertejit adnojuvvot orgána poastan, galget arkiivvalaččat meannuduvvot nugo earáge áššebáhpárat dan njuolggadusa mielde, vrd. erenoamážit §§ 2-6, 3-1 ja 3-8.
Orgánas mii geavaha e-poastta, galgá leat guovdilis e-poastavuostáiváldi orgána (poastavuostáiválddáhat) poastta várás. E-poastta mii boahtá guovdilis poastavuostáiválddáhahkii galgá arkiivabálvalus rahpat. 

§ 3-3. Iešguđet rájadangaskaoami dokumeantagieđahallan
Jos orgána ii geavat elektrovnnalaš arkiivema § 2-13 njuolggadusaid mielde, de dat čálalaš áššebáhpárat mat vuostáiváldojuvvojit eará rájadangaskaoamis go báhpáris, dahje dakkár báhpáris maid lea sivva jáhkkit ii leat arkiivadohkálaš, galget dakkaviđe máŋgejuvvot dahje čállojuvvot dakkár báhpárii. Arkiivadohkálaš kopiija dahje preanta galgá de leat áššebáhpára arkiivaeksemplára. 
Jos áššebáhpárat nugo § 3-2 namaha sáddejuvvojit originálan maŋŋá, de lea vejolaš jávkadit áššebáhpára kopiija dahje preantta, vrd. vuosttaš lađđasa. 

§ 3-4. Áššebáhpára steampalastin
Bábirin vuostáiváldojuvvon áššebáhpárat galget go journálejuvvojit, oažžut steampala mii dovdomearkan čatná daid journálii. Steampalis galget leat unnimusat čuovvovaš oasit: orgána namma, áššenummar ja áššebábirnummar (journálanummar) ja journálenbeaivi.
Arkiivakoda (arkiivačoavdaga mielde) galgá čállojuvvot áššebábirgokčasii, vejolaččat maiddái áššebáhpáriige, jos nu gávnnahuvvo ávkkálažžan. Jos ii leačča áššebábirgovččas, de arkiivakoda galgá álo čállojuvvot áššebáhpárii.

§ 3-5. Juogadeapmi ja registarastin
Áššebáhpárat galget registarastojuvvot journálii ovdalgo mannet áššemeannudeapmái. Nu lea gáhččoáššiid dáfus maid, vaikko daidda sáhttet gullat erenoamáš gieđahallanvuogit.

§ 3-6. Ovttat ášši áššebáhpáriid gieđahallan
Arkiivabálvalus ferte geahččat bearrái ahte ođđa áššebáhpárat biddjojit ovddeš áššebáhpáriidda, jos dakkárat ležžet, mat gullet seamma áššái, ja ahte leat arkkiivvas daiguin. Nu berre dahkkojuvvot dainna lágiin ahte ášši ovddeš áššebáhpárat ohccojuvvojit arkiivvas ja biddjojuvvojit ođđa áššebáhpárii (oassin) ovdalgo dat mannet áššemeannudeapmái. Jos ii biddjojuvvo oassin, de ovttat áššái gullevaš áššebáhpárat fertejit čohkkejuvvot maŋimusat go arkiivii galget, vrd. dattetge § 2-5 goalmmát lađđasa. 
Áššemeannudeaddji ovddasvástádus lea ahte áššebáhpárat doalahuvvojit čoahkis dan botta go ášši meannuduvvo. 

§ 3-7. Áššemeannudeami čuovvoleapmi
Arkiivabálvalus sáhttá gohččojuvvot registarastit áigemeriid (meannudanáigemeriid) njuolggadusaid mielde maid orgána jođihangoddi lea mearridan. Go ášši lahkana áigemeari, de arkiivabálvalus dan dieđiha rivttes olbmui.
Mearriduvvon áigái, stáhtalaš orgánas dábálaččat njelljii jahkái, galgá čilgejuvvot makkár áššit dat leat mat eai leat válbmašii meannuduvvon (restánsalistu). Listu galgá journála vuođul dahkkojuvvot, muhto áššit mat sáhttet leat registarastojuvvon eará láhkai, fertejit maid váldojuvvot mielde.
Orgána jođihangoddi mearrida restánsabearráigeahču áigemeriid, ja sáhttá maid mearridit ahte dihto áššit galget báhcit olggobeallái restánsalisttuid. 

§ 3-8. Loahpaheapmi ja arkiiven
Go meannudeapmi lea loahpahuvvon ja vástádusreivvet leat sáddejuvvon, de ášši buot áššebáhpárat galget máhcahuvvot arkiivabálvalussii, ja dan áššebáhpáris mii vejolaččat lei áššemeannudeami sivva (boahtán reive js.), galgá čállojuvvot kopiija journálii. Boahtán áššebáhpáriin maidda ii gáibiduvvo vástádus, dahje maidda lea vástiduvvon njálmmálaččat, galgá čállojuvvot kopiija journálii go lea nu mearriduvvon. Go áššebáhpárii lea gaskaboddasaš vástádus dahje dat sáddejuvvo earráide cealkámuša oažžuma dihte, de das ii galgga loahpalaččat čállojuvvot kopiija. 
Go kopiija lea čállojuvvon, ášši galgá biddjojuvvot arkiivii. Arkiivabálvalus ferte geahččat bearrái ahte arkiivakoda lea riekta ja ahte arkiivaráddjen lea čađahuvvon. Go elektrovnnalaš áššebáhpárat biddjojuvvojit arkiivii, orgána ferte bissovaš bargomeanuiguin sihkkarastit ahte rivttes áššebábirveršuvdna ráhkaduvvo arkiivva várás, ja ahte gáibádusat čuvvojuvvojit mat leat mearriduvvon § 2-13 mielde.

§ 3-9. Kopiijagirji
Orgána galgá dábálaččat ráhkadit kopiijagirjji mas leat buot manni áššebáhpáriin dahkkojuvvon kopiijat. Riikkaarkivára sáhttá mearridit, dábálaš njuolggadusaiguin dahje eaŋkilmearrádusain, ahte elektrovnnalaš arkiiva dihto eavttuid mielde sáhttá buhttet kopiijagirjji, vrd. § 2-13.

§ 3-10. Siskkáldas luoikamat, siskkáldas dieđut
Ii miige áššiid iige áššebáhpáriid galgga jávkaduvvot arkiivvas almmá dan registarasttekeahttá journálii dahje merkekeahttá arkiivva luoikankortii. Arkiivaáššebáhpárat eai dábálaččat galgga geavahuvvot siskkáldas diehtojuohkima johtočálan. Dasa berrejit kopiijat geavahuvvot. 

§ 3-11. Olgguldas luoikamat
Eastadan dihte arkiivaávdnasiid jávkamis, de arkiivvas eai áššit eaige áššebáhpárat galgga luikojuvvot olgguldas geavaheapmái jos erenoamáš vuhtiiváldimiid geažil ii leačča dárbu nu dahkat. Áššebáhpárat galget baicce máŋgejuvvot. 

B. Arkiivva áigodahttin
§ 3-12. Journálaáigodagat
Áššearkiiva ja dasa gullevaš journála galget juhkkojuvvot áigodagaide. Journála áigodatjuohku ja áššearkiiva galget soahpat oktii, muhto elektrovnnalaš journála áigodat sáhttá siskkildit eanet áigodagaid mat gullet áššearkiivii. Arkiivaáigodagat berrejit leat unnimusat 4 - 5 jagi ja čuovvut kaleanddarjagi. 
Orgána jođihangoddi sáhttá mearridit ahte soames oasit áššearkiivvas (omd. bargiidmáhpat) galget doalahuvvot eret áigodahttimis dahje čuovvut erenoamáš vuođđojurdagiid mat leat áigodahttima várás. Dakkár spiehkastagat galget dárkilastojuvvot arkiivaplánii. 
Go arkiivaáigodat loahpahuvvo, de áigodaga arkiivaávdnasat galget sirrejuvvot eret aktiiva arkiivvas. Báhpárii dahkkojuvvon áššearkiiva, journálat, vejolaš journálaregistarat ja kopiijagirji galget biddjojuvvot rádjoarkiivii § 3-14 njuolggadusaid mielde. Elektrovnnalaš journálat ja áššearkiiva galget meannuduvvot §§ 3-15 - 3-17 njuolggadusaid mielde.

§ 3-13. Sneakta áigodatrádjá vai latnjalasáigodat
Go journálejuvvo báhpárii, de galgá sneakta áigodatrádjá geavahuvvot. Dat mearkkaša ahte eret biddjojuvvojit buot áššebáhpárat mat registarastojuvvojedje loahpahuvvon áigodaga. Áššebáhpáriid mat gullet áššiide mat leat aktiiva áigodatrájá alde, lea vejolaš čoahkis bidjat eret loahpahuvvon áigodahkii dahje fievrridit ođđa áigodahkii. Goappašiin dáhpáhusain ferte váldojuvvot vuhtii ahte journála ja áššebáhpáriid čujuhusat sihkkarastet dan ahte lea vejolaš gávdnat fas áššiid dahje áššebáhpáriid mat rasttidit áigodatrájá. 
Sneakta áigodatrádjá galgá maid dalle leat go vuogádatnuppástusat čáđahuvvojit arkiivii, omd. go bábirvuđot journálas sirdojuvvo elektrovnnalaš journálii.
Jos journála lea elektrovnnalaš, de dábálaš sirdimis arkiivaáigodagaid rájáid rastá lea vejolaš geavahit badjálas áigodaga sneakta rájá sadjái, nugo Noark-standárda čilge. 

§ 3-14. Arkiivaávdnasiid eretrádjan
Eretrájadettiin guhtege arkiivaoassái (easkkut, páhkat, beavdegirjjit, filbmarullat, elektrovnnalaš rájadangaskaopmi jna.) galgá merkejuvvot čielgasit arkiivadahkki namma (namalassii orgána namma ja vejolaččat ossodagage, dahje journálabustávva), arkiivaoasi sisdoallu (dábálaččat arkiivačoavdaga arkiivakoda ja teaksta) ja man áigodaga arkiivaávdnasat gokčet.
Arkiivaráddjen (mii ii leat ovdal čađahuvvon) ja jávkadeapmi galgá čađahuvvot nugo gustojeaddji  njuolggadusat ja čujuhusat mearridit, vrd. kap. III C. Jos rádjoarkiiva siskkilda ávdnasiid mat maŋŋá galget jávkaduvvot, de dat ávdnasat galget biddjojuvvot sierra eaige seaguhuvvot dasa mii galgá leat rádjosis. 
Summáralaš listu galgá ráhkaduvvot mii čájeha ávdnasiid mat jávkaduvvojit, ja dievaslaš arkiivalistu (vástideaddji ”avleveringslista”, vrd. §§ 5-4, 5-8 ja 5-12) das mii galgá seailluhuvvot. Go elektrovnnalaš journála geavahuvvo, de lea vejolaš ráhkadit ”avleveringslista” automáhtalaččat journálavuogádagas, muhto arkiivaosiid nummarat fertejit biddjojuvvot sierra. 
Čoahkkingirjjit, beavdegirjjit, kopiijagirjjit ja bábirvuđot journálat galget čadnojuvvot maŋimusat go biddjojuvvot eret. Riikaarkivára sáhttá mearridit čatnannjuolggadusaid. 

§ 3-15. Áigodatjuohkin elektrovnnalaš journálas ja arkiivvas
Go áigodat loahpahuvvo elektrovnnalaš journálas ja dasa vejolaččat gullevaš elektrovnnalaš áššearkiivvas, de diehto¬vuođđu galgá ođđasis organiserejuvvot nu ahte buot áššit mat gullet loahpahuvvon áigodahkii, sirrejuvvojit eret (vrd. Noark-standárdda). Dan lea vejolaš dahkat nu, ahte loahpahuvvon áigodaga áššit váldojuvvojit eret diehto¬vuođus, dahje ahte dat áššit leat aktiiva diehtovuođus sierra logalaš ovttadahkan dahje ahte dain lea gullevašvuohta diehtovuđđui, vrd. § 3-16 historjjálaš diehtovuođu birra. 

§ 3-16. Ohcan ja gávdnan loahpahuvvon áigodagaid elektrovnnalaš journálas ja arkiivvas
Orgána galgá geahččat bearrái ahte leat dárbbašlaš veahkkegaskaoamit maiguin ohcat ja gávdnat loahpahuvvon áigodagaid elektrovnnalaš journálain ja arkiivvain, nu guhká go arkiivaávdnasat leat orgána hálddus, vrd. § 5-2 addima birra arkiivavuorkái. Nu lea vejolaš dahkat dainna lágiin ahte okta dahje eanet historjjálaš diehtovuođut ásahuvvojit, namalassii loahpahuvvon áigodagaid várás diehtovuođut main lea vejolaš ohcat ja gávdnat dieđuid. Jos duššefal journála lea elektrovnnalaš, de historjjálaš diehtovuođu sadjái lea vejolaš bidjat bábirčáluid ohcama ja gávdnama vuođđun, nugo Noark-standárda čilge. 

§ 3-17. Elektrovnnalaš journála ja arkiivva válmmašteapmi arkiivavuorkká rájadeami várás
Loahpahuvvon áigodaga diehtovuođu elektrovnnalaš kopiija galgá válmmaštuvvot arkiivavuorkká rájadeami várás.
Stáhtalaš orgána várás dieđut galget organiserejuvvot nugo Noark-standárda dárkilastá. Rádjan galgá čađahuvvot dallánaga, vrd. muđui makkár eavttut leat go sirdin čađahuvvo stáhtalaš orgánas Arkiivaásahussii, kap. V.
Suohkanat ja fylkkasuohkanat galget čuovvut seammá bargomeanu dahje eará vuogi mas dohkálaččat vuhtii váldet dárbbu guhkesáigásaš rájadeapmái ja boahtteáigásaš duođaštusaide. 

 
C. Arkiivaráddjen, jávkadeapmi, rájadeapmi
§ 3-18. Definišuvnnat
Arkiivaráddjen mearkkaša ahte dokumeanta mii gullá arkiivalága § 2 arkiivva ráddjenčilgehusa vuollái, muhto mii ii leat áššemeannudeami oassi iige duođaštanárvosaš, doaladuvvo olggobealde arkiivva dahje jávkaduvvo das.
Jávkadeapmi mearkkaša ahte arkiivaávnnas mii leamaš áššemeannudeami oassin dahje mas leamaš duođaštanárvu, váldojuvvo eret arkiivvas ja sihkkojuvvo dahje billistuvvo. Rájadeapmi mearkkaša ahte arkiivaávnnas rájaduvvo boahtteáigái ja addojuvvo arkiivavuorkái. Ávdnasa mii gullá rájadeami eavttuid vuollái, ii leat lohpi billistit. 
Áigemearit sáhttet biddjojuvvot rájadeapmái ja jávkadeapmái. 

§ 3-19. Arkiivaráddjen
Arkiivaráddjen berre čađahuvvot poastameannudeami dahje arkiivema oktavuođas. Jos nu ii leat geavvan, de dat galgá čađahuvvot go arkiiva ráddjojuvvo dahje maŋimusat go luobahuvvo arkiivavuorkái. Ávdnasat mat čuldojuvvojit eret arkiivaráddjema oktavuođas, sáhttet rájaduvvot sierra arkiivva olggobealde, sihkkojuvvot dahje bálkestuvvot.
Čuovvovaš ávnnasšlájat galget rátkojuvvot eret go lea arkiivaráddjen:

1. Prentosat, johtočállosat, eará máŋggalágan ja almmolaččat olahahtti ávdnasat ja skovit mat eai leat devdojuvvon. Dain leat čuovvovaš spiehkastagat:

a) dat orgána mii lea almmuhan dakkár ávdnasiid, galgá arkiivet ovtta eksemplára das ja dan dárbbašlaš ovdabargguid, 

b) dokumeanttaid mat dagahit áššemeannudeami, dahje mat dárbbašuvvojit áššemielddusin, galget rájaduvvot arkiivvas.

2. Konseapttat, álgohámit, álgočállosat ja álgočálusmearkkašumit, liigekopiijat, siskkáldas dieđáhusat js., main ii leat árvu áššemeannudeapmái dahje dokumentii. Dás leat čuovvovaš spiehkastagat:

a) konseapttat main leat mearkkašumit ja merkemat mat leat deaŧalaččat sutnje guhte galgá ipmirdit ášši  ja dan oktavuođa, galget rájaduvvot arkiivvas, 

b) olggosmanni dokumeanttas galgá kopiija rájaduvvot arkiivvas,

c) eará kopiijat jna. mat leat deaŧalaččat áššái, galget rájaduvvot arkiivvas.

3. Teakstačállinprográmma fiillat js., muhto eai dat mat vejolaččat gullet elektrovnnalaš áššearkiivii, vrd. § 2-13.

4. Áššebáhpárat maid almmolaš lávdegotti lahtut ožžot, jos juo ii leačča dárbu rehkenastit dokumeanttaid gullat dan orgánii maid lahtut ovddastit.

5. Eará ávdnasat mat eai gula eai áššemeannudeapmái eaige mange árvosaččat duođaštussan.

§ 3-20. Seailluhangohčus
Jos Riikkaarkivára ii mearrit nuppeláhkái, de čuovvovaš ávdnasat galget álo rájaduvvot arkiivvas:
a) arkiivaávdnasat mat leat boarráseappot go 1950 rájis, maŋŋilgo arkiivaráddjen lea čađahuvvon,

b) čoahkkingirjjit, siehtadallanbeavdegirjjit, referáhtabeavdegirjjit, čoahkkinreferáhtat ja daidda gullevaš vejolaš mielddusráiddut,

c) orgána iežas jahkedieđáhusat,

d) kopiijagirjjit (olggosmanni dokumeanttaid kopiijat) ja kopiijagirjeregisttar,

e) journálat, oktan journáladiehtovuođuin, ja journálaregisttar,

f) buot earálágan registarat ja veahkkegaskaoamit mat sáhttet geavahuvvot ohcamii ja gávdnamii, omd. orgána arkiivačoavdagat,

g) arkiivaplánat,

h) presedeansaáššit ja eará prinsihpalaš áššit, maiddái datge mat gullet áššesurggiide main dohkkehuvvon jávkadannjuolggadusain leat mearriduvvon jávkadangohččosat almmá erenoamáš spiehkastagaid haga,

i) kárttat, muhto eai dakkár kárttat main eai leat merkemat,

j) sárgumat ja govat mat leat leamaš oassin dan doaimmas maid orgána lea jođihan,

k) vuođđoávdnasat, árvalusat, beavdegirjjit/referáhtat ja stivrraid, ráđiid ja lávdegottiid ja nammagottiit loahpalaš mearrádusat.

§ 3-21. Jávkadeapmi
Daid ávdnasiid várás mat eai gula § 3-19 arkiivaráddjemii eaige § 3-20 rájadangohččosii, galget ráhkaduvvot jávkadannjuolggadusat. Jávkadannjuolggadusat galget dárkilit čilget mii galgá rájaduvvot ja maid lea vejolaš jávkadit dahje mii galgá jávkaduvvot, vejolaččat dange man guhká ávdnasat galget rájaduvvot ovdalgo jávkaduvvojit.
Riikkaarkivára ráhkada oppalaš jávkadannjuolggadusaid dasa mii guoská stáhtalaš orgánaid iešháldda¬šeapmái. Fágaáššiid várás stáhtalaš orgánat galget ráhkadit iežaset jávkadannjuolggadusaid. Riikaarkivára sáhttá gohččut bajibuš orgánaid heivehit oktii dakkár njuolggadusaid dakko gokko lea heivvolaš. Ovdalgo dat biddjo¬juvvojit fápmui, de njuolggadusaid galgá Riikaarkivára dohkkehit. Jos stáhtalaš orgánas eai leat dohkkehuvvon jávkadannjuolggadusat dahje jos eai leat čađahan jávkadeami ovdalgo adde ávdnasiid Arkiivaásahussii, de Arkiiva¬ásahus sáhttá biehttalit vuostáiváldimis ávdnasiid, vrd. § 5-4, dahje gáibidit mávssu daid lassegoluid ovdii maid dat dagahit, vrd. arkivivalága § 11.
Suohkaniid ja fylkkasuohkaniid várás Riikaarkivára ráhkada oppalaš jávkadannjuolggadusaid. Jos ávnnas maid lea vejolaš jávkadit, ii lea sirrejuvvon eret rádjoárvosaš ávdnasis ovdalgo addojuvvui arkiivavuorkái, de ávnnas ferte oppalohkái rájaduvvot arkiivva sierralanjas, vrd. kap. IV.
Ámmátolbmot leat gildojuvvon váikkuheamis dasa ahte arkiivaávdnasat jávkaduvvojit daid njuolggadusaid vuostái maid § 3-20 ja dan paragráffa siskkilda, jos juo Riikaarkivára ii leačča addán dasa sierre lobi, vrd. arkiiva¬lága § 9. Su guhte rihkku dán njuolggadusa, lea vejolaš ráŋggáštit arkiivalága § 22 mielde.

D. Arkiivva sirdin
§ 3-22. Sirdinlistu 
Almmolaš orgána mii sirdá arkiivaávdnasiid nuppi almmolaš orgánii, galgá ráhkadit sirdinlisttu. Sirdinlistu galgá hábmejuvvot luobahanlistun arkiivavuorkká várás, vrd. § 5-4 goalmmát lađđasa. Dat arkiivačoavdda dahje -čoavdagat mat leat leamaš anus, galget čuovvut sirdima. 
Go stáhtalaš orgána sirdá arkiivaávdnasa nuppi orgánii, de dat galgá dieđihuvvot Arkiivaásahussii.

3-23. Sirdojuvvon arkiivva meannudeapmi
Jos almmolaš orgána lea váldán badjelasas rájadit arkiivaávdnasa nuppi orgána ovddas, de ii galgga seaguhit arkiivvaid. 
Jos almmolaš orgána váldá badjelasas áššesuorggi ja dasa gullevaš arkiivaávdnasiid nuppi orgánas, de dat arkiivaávdnasat galget rájaduvvot sierra. Riikaarkivára sáhttá ohcama vuođul addit spiehkastanlobi dán gáibádusas, vrd. maiddái arkiivalága § 4 nuppi lađđasa.


Kapihttal IV. Almmolaš arkiivva rájadeapmi ja sihkkarastin
A. Oppalaččat arkiivalanja birra
§ 4-1. Mii oppalaččat gáibiduvvo almmolaš arkiivalanjas
Buot lanjat main arkiivaávdnasat rájaduvvojit guhkebuš áiggi, rehkenastojuvvojit arkiivalatnjan. Arkiivalatnja sáhttá leat dábálaš kontuvralatnja dahje erenoamáš arkiivalatnja. 
Almmolaš orgána arkiivalatnja galgá suddjet arkiivaávdnasiid čázi ja láktasa vuostái, buollima ja vahátlaš lieggasa vuostái, dálkkádaga ja birrasa vahátlaš čuohcima vuostái ja billisteami, gáikuma ja lobihis beassama vuostái.

§ 4-2. Iešguđetlágan arkiivvaid bidjan
Boares ja loahpahuvvon arkiivat, vrd. kap. V, galget biddjojuvvot sierra arkiivalatnjii. Rájadanarkiiva galgá mađe mielde lea vejolaš biddjojuvvot sierra arkiivalatnjii, muhto arkiiva mii ohpit geavahuvvo, sáhttá leat dábálaš kontuvralanjas. Beaivválaš arkiiva sáhttá biddjojuvvot dábálaš kontuvralatnjii. 

B. Ođđa viesuid ja divoduvvon viesuid arkiivalatnjagáibádusat
§ 4-3. Arkiivalanja bidjan
Arkiivalatnja galgá biddjojuvvot dakkár sadjái vistái mas lea bures suddjejuvvon. Erenomáš dárbu lea vuhtii váldit dan vára mii sáhttá vuolgit eará lanjaid ja visttiid installašuvnnain ja doaimmain. 
Suodjelanjat eai galgga adnojuvvot atnui arkiivalatnjan. Suodjelanjaid lea dattetge vejolaš geavahit dakkár arkiivaavdnasiid rájadeapmi mat mearrádusa mielde galget jávkaduvvot dihto áigái. 
Erenoamážit unna orgánažat sáhttet bidjat rájadanarkiivva ja boares ja loahpahuvvon arkiivva dolas suddjejeaddji skáhppii baicce go sierralatnjii.

§ 4-4. Arkiivalanja hábmen, sturrodat ja latnjagálvvut
Fárrema, ođđasis organiserema, huksema ja dakkáračča oktavuođas galgá váldojuvvot vuhtii makkár arkiivalanjat dárbbašuvvojit bohattevaš jagiid. 
Lahtit ja hildut galget arkiivalanjas leat doarvái nannosat, vai girdet arkiivaávdnasiid deattu. Doarvái galgá báhcit láhttesadji, vai lea álki fievrridit ja viežžat arkiivaávdnasiid. Sierra arkiivalanjas galget hildut leat ráhkaduvvon buolekeahtes ávdnasis. 
Sierra arkiivalanjas eai galgga rádjosis leat eará dávvirat mat hedjonahttet arkiivva suddjema. Arkiivaávdnasat mat leat dakkár lanjas eai galgga leat seaidneguoras, gitta robis dahje njulgestaga láhtis. 

§ 4-5. Arkiivalanja doallu
Buot arkiivalanjat galget jeavddalaččat gehččojuvvot bearrái ja dollojuvvot buhtisin.
Jos vuhttojuvvo ahte arkiivaávdnasat leat vaháguvvan arkiivalanja dilálašvuođaid geažil, de galget vaháthehttendoaimmat biddjojuvvot johtui nu farga go vejolaš. 

§ 4-6. Suodji čázi ja láktasa vuostái
Arkiivalatnja galgá leat sihkkarastojuvvon, vai čáhci ja lávttas ii beasa sisa. Dakkár latnja man dulvi ja čáhcevahát dieđu mielde sáhttet áitit, ii galgga váldojuvvot atnui arkiivalatnjan.
Go lea dárbu geavahit čázi arkiivalanjas, de galgá arkiivaávdnasiid vahágahttinvárra váldojuvvot vuhtii. Sierra arkiivalanjas eai galgga leat čáhcebohccit. Jos dáláš visttiin dattetge leat dakkár lanjain čáhcebohccit maid lea eahpegovttološ divrras earáhuhttit, de sáhttá molssaektu leat geavahit teknihkalaš čovdosiid mat beaktilit hehttejit arkiivaávdnasiid vaháguvvamis čázi geažil mii boahtá bohcciin, omd. láhttelávttasmihtára, giddenveantila ja /dahje alárpma.

§ 4-7.  Suodji buollima ja vahátlaš lieggasa vuostái
1. Suodji buollima vuostái arkiivalanjas
 
Duhpáhastin ja eará dollaváralaš doaimmat leat gildosis arkiivalanjas.
 
Ii galgga leat eará elrávdnjerusttet go dat mii dárbbašuvvo arkiivalanja doibmii. Elrávdnjerusttet galgá leat biddjojuvvon daid njuolggadusaid mielde mat leat dolagierdilis lanjaid rusttegiid várás. El-guovddáš mas lea elrávdnjemihtár, suddasat ja dakkáraččat eai galgga biddjojuvvot arkiivalatnjii.

 Sierra arkiivalatnja galgá liggejuvvot jođđasiiguin mat leat láhtis dahje sierra suddjenráhkadusaiguin, vejolaččat lieggaáibmobossi rusttegiin dahje liggehagain mii ii buvtte buollinvára dahje mii juoga ládje sáhtášii  vahágahttit arkiivaávdnasiid.

2. Suodji eará lanjaid buollima viidáneami vuostái

 Buot arkiivalanjat galget luohkkáduvvot daid teknihkalaš njuolggadusaid mielde mat leat plána- ja huksenlágas. Arkiivalanjat galget leat sierra ovttadagat dahje dolagierdilis oasit. Kontuvralanjain galget huksenávdnasat unnimusat leat dolagierdilvuohta REI 30 ja sáhttit buollit dušše muhtun muddui. Rájadanarkiivva sierralanjain galget huksenávdnasiid dolagierdilvuohta leat unnimusat REI 60 ja sáhttit buollit dušše muhtun muddui. Boares ja loahpahuvvon arkiivva sierralanjain, main orgána rájada agibeaivái, galgá huksenávdnasiid dolagierdilvuohta leat REI 120 eaige dat galgga oppanassiige sáhttit buollit.

 Arkiivaskáhpain mat geavahuvvojit rájadanarkiivva ja boares ja loahpahuvvon arkiivva várás, vrd. § 4-3 goalmmát lađđasa, galgá dollagierdilvuohta leat EI 90 dahje buoret.

 Arkiivva sierralanjas galgá leat ihcalassii giddaneaddji uksa. Dakkár lanjas ii galgga dábálaččat leat láse.

3. Suodji dola viidáneami vuostái arkiivalanjas

 Dolagierdilis oasi lea vejolaš juohkit unnibuš arkiivalanjaide. Sirrejeaddji seinniin, mat leat dolagierdilis lanja arkiivalanjaid gaskka, galgá leat unnimusat dolagierdilvuohta EI 30 ja leat ráhkaduvvon ávdnasiiguin mat sáhttet buollit dušše muhtun muddui.

 Arkiivalanjas galget geavahuvvot málat, láhtteskoađđasat ja eará dakkáraččat mat buoremusat hehttejit buollima viidáneames.

 Arkiivva sierralanjas galgá leat automáhtalaš suovadieđihanalárbma. Kontuvralanjaid várás leat gáibádusat doladieđihanrusttega dáfus nugo visttis muđui. Arkiivalanjas galgá leat dolačáskadanáhta.

§ 4-8. Suodji dálkkádaga ja birrasa vahátlaš čuohcima vuostái
Temperatuvrra, relatiiva áibmoláktasa, elrávdnjeinstallašuvnnaid, nuoskkideami ja eará birasfáktoriid dáfus arkiivalatnja galgá leat heivehuvvon daidda arkiivaávdnasiidda mat rájaduvvojit das. Arkiivalanjas galgá áibmu leat dássit. Lanja galgá leat vejolaš ligget miehtá jagi dábálaš latnjatemperatuvrii.
Huksenávdnasiin ja latnjagálvvuin eai galgga leat dakkár ávdnasat mat vahágahttet arkiivaávdnasiid dainnago luitet gássaid, suonjardit dahje dahket juoidá eará vahága. Arkiivaoasit mat sáhttet vahágahttet nubbi nuppi, eai galgga rájaduvvot ovttat arkiivalanjas. 

§ 4-9. Suodji billisteami, gaikuma ja lobihis beassama vuostái
Huksenoasit mat ráddjejit arkiivalanja, galget leat hábmejuvvon nu ahte arkiivaávdnasat leat doarvái bures suddjejuvvon vistegaikumiid ja vierrásiid beassama vuostái arkiivii. 
Arkiivva sierralatnja galgá leat suddjejuvvon sierra vistegáikuma dieđiheaddji alárpmain. Kontuvralatnja mas lea arkiiva, galgá gullat vistti dábálaš sihkkarastinvuogádahkii. 
Almmolaš orgánas galget leat njuolggadusat das geas galgá leat beassanlohpi arkiivalatnjii.

 
C. Dáláš visttiid arkiivalanjaid gáibádusat
§ 4-10. Oppalaččat
Nu farga go lea geavadis vejolaš ja ekonomalaččat čađahahtti, de galget iešguđetlágan almmolaš arkiivvat, vrd. § 4-2, biddjojuvvot lanjaide mat vástidit §§ 4-3 - 4-9 gáibádusaide.

§ 4-11. Kárten ja plánen
Golmma jagi siste maŋŋilgo dát njuolggadus gustogoahtá, almmolaš orgánat galget ráhkadit visogova iežaset arkiivalanjain ja árvvoštallat devdetgo dat §§ 4-3 - 4-9 eavttuid. Jos muhtun eavttut eai leat ollašuvvan, de plána galgá čuovvut mii čájeha mo lea dárbu dan dili njulget. Plána galgá maid fátmmastit arkiivva sirdima báhtaruslanjas eret jos dat geavahuvvojit arkiivan. 
Plána galgá ovddiduvvot Riikaarkivárii dohkkeheapmái. Guovdilis orgánat sáddejit plánaideaset Riikaarkiivii, ja eará stáhtalaš orgánat sáddejit iežaset guovllu stáhtaarkiivii, vrd. arkiivalága § 4. Riikkaarkivára sáhttá ohcama vuođul addit lobi plánenáiggi guhkidit jos leat govttolaš sivat dasa. 
Plána čađaheapmi galgá álggahuvvot nu farga go lea vejolaš, ja čađahanáigi galgá heivehuvvot viidudahkii ja goluide maid doaibmabidju gáibida. Dábálaččat plána galgá leat čađahuvvon vihtta – logi jagi maŋŋilgo Riikkaarkivára attii dohkkehusa. Riikkaarkivára geahččá bearrái ahte plána čađahuvvo. 
Jos erenoamáš geavatlaš dilálašvuođat dahje gollosivat dorjot dan, de Kulturdepartemeanta goittotge sáhttá ohcama vuođul miehtat guhkidit čađahanáiggi. Dakkár suohkaniid várás main eai leat dolagierdilis visttit, ja mat eai sáhte čoavdit vuorkádárbbuideaset suohkaniidgaskasaš ovttasbargguin, Kulturedepartemeanta sáhttá ovttasráđiid Riikkaarkivárain spiehkastahkan árvvoštallat erenoamáš ortnegiid.

§ 4-12. Gaskaboddasaš čovdosat
Go almmolaš orgána gaskaboddasaččat geavaha arkiivalanja mii ii deavdde gáibádusaid, de galget álggahit doaibmabijuid mat sihkkarastet arkiivva buoremus lági mielde. Arkiivaásahus addá rávvagiid dakkár doaibmabijuid hárrái.
Jos arkiiva rájaduvvo nu ahte njulgestaga lea várra ahte dat vaháguvvá, de sáhttá Riikkaarkivára dahje dat geasa son addá fápmudusa, vrd. arkiivalága § 4, addit gohčusin dan buoridit dakkaviđe, vrd. arkiivalága § 7 maŋimuš lađđasa.

Kapihttal V. Boares ja loahpahuvvon arkiivvat
A. Oppalaččat
§ 5-1. Arkiivavuorká ja luobahanbággu
Arkiiva mii ii šat leat anus hálddahuslaš ulbmiliidda (boares arkiiva), ja loahpahuvvon orgána arkiiva dahje arkiiva maid orgána ieš lea loahpahan (loahpahuvvon arkiiva), galgá addojuvvot arkiivavuorkái. 
Arkiivaásahus (Riikaarkiiva ja stáhtaarkiiva) lea buot stáhtalaš orgánaid arkiivavuorká. 
Suohkanat ja fylkkasuohkanat galget vuođđudit sierra ortnegiid arkiivavuorkká várás. Unnimus mearis dakkár ortnegat aŋkke juo galget mearkkašit ahte bissovaš ovddasvástádus boares ja loahpahan arkiivvas galgá biddjojuvvot dihto báikái, ahte das leat dárbbu mielde dohkálaš lanjat arkiivva rájadeapmái, vrd. kap. IV, ja ahte álggahuvvojit bargomeanut mat čuvvot gáibádusaid mat dárkilastojuvvojit dán kapihttalis arkiivavuorkái. 
Suohkanat ja fylkkasuohkanat sáhttet sirdit vuorkádoaimmaid suohkaniidgaskasaš vuorkáortnegii. 

§ 5-2. Boares arkiivvaid luobahanáiggit
Arkiivaávdnasat galget addojuvvot go leat sullii 25-30 jagi boarrásat. Elektrovnnalaš arkiivaávdnasiid ja dakkár ávdnasiid várás mat leat eará optalaš ja magnehtalaš gaskaomiin (filmmain, jietnabáttiin, videos jna.) Riikkaarkivára sáhttá mearridit ahte galget árabut ráddjojuvvot kopiijat arkiivavuorkái.
Stáhtalaš arkiivaávdnasiid várás Riikaarkivára sáhttá dábálaš eavttuiguin dahje eaŋkilmearrádusain mearridit guhkit addináigemeriid hálddahuslaš sivaid dihte dahje oaneheappot áigemeriid seailluhansivaid dihte. Suohkanat ja fylkkasuohkanat sáhttet dahkat sullasaš mearrádusaid iežaset arkiivvaid dáfus jos dakkár nuppástusat eai hedjonahte arkiivaávdnasiid suddjema, vrd. arkiivalága § 6.

§ 5-3. Loahpahuvvon arkiivva luobaheapmi
Jos almmolaš orgána galgá loahpahuvvot, de arkiiva galgá válmmaštuvvot ovdalgo addojuvvo arkiivavuorkái dahje sirdojuvvo eará orgánii mii váldá badjelasas áššesuorggi, vrd. §§ 3-22 og 3-23. Arkiivva válmmašteapmi lea heaittihanbarggus oassin. Arkiiva mii ii sirdojuvvo eará orgánii, galgá addojuvvot dallánaga. Stáhtalaš orgána galgá dieđihit Arkiivaásahussii dakkaviđe go loahpahanmearrádus lea dahkkojuvvon. Guovdilis orgánat sáddejit dieđáhusa Riikaarkiivii, báikkálaš ja guvllolaš orgánat iežaset guovllu stáhtaarkiivii. 
Seammát bargomeanut galget leat arkiivva várás maid ráhkadii almmolaš orgána mii earáhuvvá priváhta orgánan dahje mii rievdá stáhtalaš, fylkkasuohkanlaš dahje suohkanlaš árvodásiid gaskka, jos Riikkaarkivára ii leačča eará  mearridan arkiivalága § 10 nuppi ja goalmmát lađđasa vuođul, vrd. maid § 20. Go orgána mii ii gula almmolaš arkiivva eavttuid vuollái (omd. stáhtadoaibma, almmolaš oasussearvi, priváhta doaibma), váldá almmolaš orgána áššesuorggi badjelasas, de ii sáhte dattetge oažžut sirdojupmái alccesis almmolaš orgána arkiivva almmá Riikkaarkivára dohkkehusa haga. 
Almmolaš lávdegottit mat ráhkadit sierra arkiivva, vrd. § 1-2, galget go loahpahuvvojit sirdit arkiivva ordnejuvvon hámis barggaheaddjái. Lávdegoddearkiiva ii galgga seaguhuvvot barggaheaddji iežas arkiivvaide. Barggaheaddji addin arkiivavuorkái galgá dáhpáhuvvat § 5-2 njuolggadusaid mielde.

§ 5-4. Oppalaš gáibádusat luobahahtti ávdnasiidda
Arkiivaávdnasat mat addojuvvojit arkiivavuorkái, galget leat ordnejuvvon álgguset mielde (proveniens). Dát mearkkaša ahte iešguđetlágan arkiivaráhkadeaddji ovttadagaid arkiivvat galget doaladuvvot sierra, ja ahte juohke eaŋkilarkiivva álgoortnet ja siskkáldas oktiigullevašvuohta galgá bisuhuvvot mađe mielde lea vejolaš. 
Arkiivva addima ovdal galgá arkiivaráddjen leat čađahuvvon ja jávkadeapmi §§ 3-18 - 3-21 eavttuid mielde.
Guđege arkiivaoasis (easkkut, páhkat, beavdegirjjit, filbmarullat, elektrovnnalaš rájadangaskaoamit jna.) galgá leat mearka mas oidno arkiivadahkki namma, arkiivaoasi nummar, arkiivaoasi sisdoallu (ođđaset arkiivva várás dábálaččat arkiivanummar ja arkiivačoavdaga teaksta) ja man áigodaga ávdnasat gokčet. 
Addima oktavuođas galgá čuovvut dievas arkiivalistu (luobahanlistu) mii čájeha buot arkiivaosiid ja maid dat siskkildit. Dat arkiivačoavdagat maid mielde ávdnasat leat ordnejuvvon, galget maid čuovvut fárus. Elektrovnnalaš rájadangaskaomiid ávdnasat galget leat duođaštuvvon dakkár vuohkái ahte lea vejolaš dieđuid geavahit. 

§ 5-5. Addojuvvon arkiivaávdnasiid registtar
Arkiivavuorká galgá čállit registara arkiivaosiin ja lassáneamis. 

§ 5-6. Olbmuid beassanvejolašvuohta luobahuvvon arkiivaávdnasiidda
Arkiivavuorká galgá láhčit dilálašvuođaid nu ahte almmolašvuohta sáhttá geavahit arkiivaávdnasiid siskkobealde rámaid mat čuvvot gustojeaddji geahčadanlobi, jávohuššanbákku ja čiegusvuođadási eavttuid. 
Arkiivavuorká mearrida dohkálaš arkiivameannudeami sivaid vuođul mo ávdnasat galget dahkkojuvvot almmolažžan, ja galgá govttolaš mearis ávžžuhusa mielde miehtat ahte dokumeanttas čállojuvvo olles dahje oassái ođđa dokumeanta dahje kopiija. Álgoávdnasat galget dahkkojuvvot almmolažžan duššefal arkiivavuorkká geahču vuolde. Ávdnasat mat leat ordnejuvvomin dahje rájaduvvomin, dahje mat leat nu heajos fysalaš dilis ahte várrejuvvo daid geavaheames ohpit, sáhttet gildojuvvot almmolašvuođas. 
Arkiivavuorká sáhttá Kulturdepartemeantta mearridan máksomeriid mielde gáibidit mávssu go dokumeanttas čállojuvvo ođđa gáhppálat, oassi dahje kopiija. 

B. Sirdin stáhtalaš orgánas Arkiivaásahussii
§ 5-7. Arkiivaávdnasiid juohkin
Guovdilis stáhtalaš orgánat galget addit arkiivaávdnasiiddiset Riikaarkiivii, ja guvllolaš ja báikkálaš stáhtalaš orgánat galget addit daid guovlluset stáhtaarkiivii. Arkiivaávdnasat mat leat boahtán áigái Suodjalusa guovdilis, guvllolaš dahje báikkálaš orgánain ođđajagemánu 1. b. 1940 maŋŋil, galget dattetge addojuvvot Riikavuorkái. 
Riikkaarkivára sáhttá mearridit spiehkastaga dán juohkimis. 

§ 5-8. Dárkilastojuvvon gáibádusat luobahahtti ávdnasiidda
§ 5-4 vuođul Riikkaarkivára mearrida dárkilastojuvvon gáibádusaid ávdnasiidda mat galget addojuvvot Arkiivaásahussii. Gáibádusat siskkildit ortnega, čállojuvvon listtuid ja duođaštusaid, merkemiid, šlája, rájadangaskaoami sturrodaga ja kvalitehta, fysalaš dili, vejolaččat liigeeksemplára jna.
Jos ávdnasat mat galget luobahuvvot, eai deavdde Riikkaarkivára gáibádusaid, de Arkiivaásahus sáhttá biehttalit vuostáiváldimis dahje gáibidit ruovttomávssu liigegoluid ovdii, vrd. arkiivalága § 11 vuosttaš lađđasa. 

§ 5-9. Addima čađaheapmi
Orgána mas lea áigumuššan addit arkiivaávdnasiid, galgá dieđihit áššáigullevaš arkiivavuorkái (Riikaarkiivii dahje muhtun stáhtaarkiivii) buori áiggis ovdalgo addin álggahuvvo. Arkiivavuorká galgá addit rávvagiid ja bagadit barggu vuolde ja geahččat bearrái ahte mearriduvvon gáibádusat ollašuvvet.
Arkiivavuorká galgá guitte čállit ávdnasa ovdii maid vuostáiváldá. 

 
§ 5-10. Ruovttoluottaluoikan
Jos áššemeannudeapmái lea dárbu, de orgána oažžu luoikkahit arkiivaávdnasiid. Ávdnasat galget de suddjejuvvot seammá dárkilit go arkiivavuorkkás, vrd. kap. IV arkiivarájadan gáibádusaid birra. Jos nu ii leat vejolaš, de ávdnasat baicce galget leat geavahussii arkiivavuorkkás dahje kopiija hámis. Luoikkahuvvon ávdnasiid ii leat lohpi luoikat earáide almmá arkiivavuorkká lobi haga.
Arkiivaávdnasiid mat leat elektrovnnalaš gaskaoamis, ii leat vejolaš luoikkahit. Dan sadjái sáhttá dakkár ávdnasiin ráhkaduvvot kopiija. Dakkár kopiija buvttadangoluid galgá luoikkaheaddji máksit.

C. Addin suohkanlaš ja fylkkasuohkanlaš arkiivavuorkái
§ 5-11. Ávdnasiid juohkin
Suohkanlaš ja fylkkasuohkanlaš orgánat galget addit boares ja loahpahuvvon arkiivvaid suohkanlaš arkiivavuorkái, jos Riikkaarkivára ii leat eará mearridan, vrd. arkiivalága § 10 goalmmát lađđasa.

§ 5-12. Dárkilastojuvvon gáibádusat addimii arkiivavuorkái ja luoikkaheapmái arkiivavuorkkás
Suohkan/fylkkasuohkan mearrida dárkilastojuvvon gáibádusaid ávdnasiidda mat galget addojuvvot arkiivavuorkái, ja njuolggadusaid ruovttoluotta luoikkaheami várás arkiivavuorkkás. Riikkaarkivára ráhkada dábálaš instruvssa dakkár dárkilastimiid várás, vrd. §§ 5-8 ja 5-10 ja arkiivalága § 7.

Kapihttal VI. Álggaheapmi ja latnjalasáiggi eavttut
§ 6-1. Fápmuibidjan ja latnjalasáiggi eavttut
Dát njuolggadusat fámuiduvvet ođđajagemánu 1. b. 1999. Kulturdepartemeanta mearrida dárbbašlaš eavttuid latnjalasáiggi várás.

 

Jos jorgaluvvon sámegielat teavstta lea váttis ipmirdit, de gusto dárogielat originála teaksta.

Dersom det er tvil om hvordan en tekst oversatt til samisk skal forstås, er det den norske originalteksten som gjelder.