Kap. 100, 103–104, 116–118, 140, 144, 151, 159–160, 170, 179, 3100

Prop. 30 S

(2021–2022)
Proposisjon til Stortinget (forslag til stortingsvedtak)

Endringar i statsbudsjettet 2021 under Utanriksdepartementet

Tilråding frå Utanriksdepartementet 26. november 2021, godkjend i statsråd same dagen. (Regjeringa Støre)

Dokumentet på regjeringen.no

1 Samandrag

Under programområde 02 Utanriksforvaltning blir det gjort framlegg om å redusere løyvingane med om lag 1,2 mrd. kroner. Reduksjonen gjeld i hovudsak hovudsak 1,025 mrd. kroner i lågare utgifter under EØS-finansieringsordningane (kap. 117) i år. Det er òg reduserte utgifter til drift under Utanriksdepartementet, til FNs fredsbevarande operasjonar og til EFTA-sekretariatet. Gebyrinntektene under programområde 02 er reduserte fordi det er færre utlendingssaker under pandemien.

Under programområde 03 Internasjonal bistand blir det gjort framlegg om visse endringar. Det er m.a. mindrebehov på departementet sitt driftsbudsjett og hos Norsk senter for utvekslingssamarbeid, Norec, og deira utvekslingsordningar. Det er òg mindre endringar i kontingentane for Noregs pliktige bidrag til internasjonale organisasjonar. Det blir gjort framlegg om å omdisponere nokre av dei ledige midlane m.a. til FNs organisasjon for palestinske flyktningar (UNRWA), FNs fredsbyggingsfond og auka flyktningutgifter.

Vidare vart det i Utanriksdepartementets budsjettproposisjon for 2021 gjort greie for at delar av støtta til vaksinekoalisjonen CEPI kunne falle utanfor formålet til offisiell utviklingsbistand (ODA). Ramma blei difor faststsett 200 mill. kroner høgare enn 1 pst. av anslaget for BNI for 2021. Det er no gjort framlegg i OECDs utviklingskomité (DAC), om at 88 pst. av støtta til CEPI sitt arbeid for forsking og utvikling av covid-19-vaksinar, skal kunne rapporterast som ODA. Det inneber at 176 mill. kroner av dei 200 mill. kronene vil kunne rapporterast som ODA, og regjeringa gjer derfor framlegg om at denne delen dekkast innanfor bistandsramma. Auken i ODA-andel blir dekt innafor bistandsramma av eit lågare behov på departementet sitt driftsbudsjett og reduserte løyvingar til stabilisering av land i krise og konflikt.

Utover bistandsramma for 2021 blir det gjort framlegg om å auke løyvinga til den globale koalisjonen ACT-A med 2 mrd. kroner, jf. omtale under kap. 160, post 70 Helse. Forslaget aukar ramma tilsvarande til det internasjonale arbeidet med å slå ned pandemien. Samla framlegg om auke utover gjeldande bistandsramme blir derfor 1,824 mrd. kroner.

2 Programområde 02 Utanriksforvaltning

Kap. 100 Utanriksdepartementet

Post 01 Driftsutgifter

Grunna covid-19-pandemien har Utanriksdepartementet hatt lågare utgifter til reiser, møter og representasjon i år enn tidlegare budsjettert. I tillegg har krona styrka seg mot dei fleste utanlandske valutaene, noko som har medført at utanriksstasjonane sine driftsutgifter er lågare enn budsjetterte.

Det blir gjort framlegg om å redusere løyvinga med 130 mill. kroner.

Post 90 Lån til norske borgarar i utlandet

Våren 2020 transporterte Noreg, i samarbeid med andre europeiske land, nordmenn heim frå utlandet pga. pandemien. Der det ikkje var grunnlag for kommersielle flyruter blei det sett opp særskilde fly. Utanriksdepartementet fekk i februar 2021 ei rekning på 1,3 mill. kroner frå Tyskland for transport av norske passasjerar. Løyvinga blir difor foreslått auka med 1,3 mill. kroner for å dekke desse utgiftene. Det blir òg vist til forslag under kap. 3100, post 90 Tilbakebetaling av naudlån frå utlandet om ein tilsvarande auke på inntektsposten for tilbakebetaling av flybillettane for dei norske passasjerane.

I tillegg har omfanget av naudlån auka som følgje av krisa i Afghanistan. Løyvinga på posten blir foreslått auka med 0,1 mill. kroner til dette.

Det blir samla gjort framlegg om å auke løyvinga på posten med 1,4 mill. kroner.

Kap. 103 Regjeringas representasjon

Post 01 Driftsutgifter

Grunna covid-19-pandemien har det vore færre offisielle besøk til Noreg og færre arrangement i regi av regjeringa enn normalt i 2021.

Det blir gjort framlegg om å redusere løyvinga med 2 mill. kroner.

Kap. 104 Kongefamiliens offisielle reiser til utlandet

Post 01 Driftsutgifter

Grunna covid-19-pandemien har det vore færre kongelege reiser og besøk til utlandet i 2021 enn vanleg.

Det blir gjort framlegg om å redusere løyvinga med 6 mill. kroner.

Kap. 116 Internasjonale organisasjonar

Post 70 Pliktige bidrag

Pliktige bidrag til internasjonale organisasjonar vart mindre enn budsjettert i 2021. Dette skuldast i hovudsak at covid-19-pandemien førte til lågare aktivitet for FN sine fredsbevarande operasjonar, og at bidraget til EFTA-sekretariatet vart lågare grunna valutaendringar. Det er òg andre mindre endringar i kontingentane som først og fremst skuldast valutasvingingar.

Det blir gjort framlegg om å redusere løyvinga med 60 mill. kroner.

Kap. 117 EØS-finansieringsordningane

Post 77 EØS-finansieringsordninga 2014–2021, kan overførast

Post 78 Den norske finansieringsordninga 2014–2021, kan overførast

Nye prognosar frå sekretariatet for EØS-finansieringsordningane i Brussel, Financial Mechanism Office (FMO), viser lågare utgifter i år enn tidlegare budsjettert. Dette skuldast forseinking i gjennomføringa og oppstart av program under finansieringsordningane gjennom året. Covid-19 har forseinka og utsett arbeidet med mange prosjekt. Ein stor del av mindreforbruket skuldast i tillegg at det ikkje blir gjennomført program i Ungarn denne perioden. Ei styrka norsk krone mot euro har òg ført til lågare utgifter.

Det blir gjort framlegg om å redusere løyvinga med 1 025 mill. kroner, fordelt med:

430 mill. kroner på post 77 EØS-finansieringsordninga 2014–2021

595 mill. kroner på post 78 Den norske finansieringsordninga 2014–2021

Kap. 118 Utanrikspolitiske satsingar

Post 74 Forsking, dialog og menneskerettar m.m.

Det er tildelt færre midlar enn budsjettert frå tilskotsordninga for informasjon om europeisk og nordisk samarbeid. Det er òg eit mindreforbruk til Oslo Freedom Forum og den norske Helsingforskomité som følgje av covid-19.

Det blir gjort framlegg om å redusere løyvinga med 2 mill. kroner.

Kap. 3100 Utanriksdepartementet

Post 02 Gebyrer for utlendingssaker ved utanriksstasjonane

UDI sine prognosar for antal visumsøknader ved utanriksstajonane er lågare enn tidlegare budsjettert. Mange land vil ha reiserestriksjonar i lengre tid framover grunna covid-19-pandemien. Budsjettforslaget er usikkert grunna pandemien og fordi visumgebyret er fastsett i euro.

Det blir gjort framlegg om å redusera løyvinga med 11,8 mill. kroner.

Post 90 Tilbakebetaling av naudlån frå utlandet

Våren 2020 vart det sett opp eigne fly i samarbeid med andre europeiske land for å transportere europeiske borgarar heim pga. pandemien. Utanriksdepartementet fekk i februar 2021 ei rekning frå Tyskland for dei norske passasjerane, jf. omtale under kap. 100, post 90 Lån til norske borgarar i utlandet. Dei norske passasjerane har fått faktura for sine billettar og tilbakebetalinga skal førast på denne posten.

Det blir gjort framlegg om å auke løyvinga på posten med 1,3 mill. kroner.

Kap. 140 Utanriksdepartementet

Post 01 Driftsutgifter

Grunna covid-19-pandemien har Utanriksdepartementet hatt lågare utgifter til reiser, møter og representasjon i år enn budsjettert. I tillegg har krona styrka seg mot dei fleste utanlandske valutaene, noko som har medført at driftsutgiftene ved utanriksstasjonane er mindre enn budsjettert.

Det blir gjort framlegg om å redusere løyvinga med 160 mill. kroner.

Post 21 Spesielle driftsutgifter, kan overførast

Som følgje av pandemien har Utanriksdepartementet og Norad hatt lågare utgifter på grunn av m.a. utsette og avlyste konferansar og arrangement. Det har òg vore mindre aktivitet enn planlagt i sekretariatet til Havpanelet, og forseinkingar i oppdragsforsking.

Det blir gjort framlegg om å redusere løyvinga med 26,1 mill. kroner.

Post 45 Større utstyrskjøp og vedlikehald, kan overførast

Grunna covid-19-pandemien er fleire planlagde prosjekt og investeringar utsette. Årets aktivitetar kan dekkjast av overført løyving frå tidlegare år. Det blir gjort framlegg om å redusere løyvinga med 15 mill. kroner.

Kap. 144 Norsk senter for utvekslingssamarbeid (Norec)

Post 01 Driftsutgifter

Grunna covid-19-pandemien har Norec hatt lågare utgifter til reiser enn budsjettert. Norec har òg hatt lågare utgifter enn budsjettert i samband med flyttinga til eit nytt, permanent bygg i Førde.

Det blir gjort framlegg om å redusere løyvinga med 2 mill. kroner.

Post 70 Utvekslingsordningar, kan overførast

Covid-19 har medført redusert utvekslingsaktivitet og det har vore utfordringar med å utnytte heile tildelinga, spesielt når det gjeld reiseverksemd.

Det blir gjort framlegg om å redusere løyvinga med 9,2 mill. kroner.

Kap. 151 Fred, tryggleik og globalt samarbeid

Post 72 Stabilisering av land i krise og konflikt, kan overførast

Noregs bidrag til vaksinekoalisjonen CEPI sin koronainnsats, har fått auka ODA-andelen. For å dekkje inn auken innafor gjeldande bistandsramme, jf. omtale innleiingsvis, blir det gjort framlegg om å redusere løyvinga på posten med 50 mill. kroner.

Post 73 FN og globale utfordringar, kan overførast

FN sitt fredsbyggingsfond er eit hovudverktøy i FN for stabilisering og langsiktig fredsbygging. Fondet er betydeleg underfinansiert som følgje av stadig aukande konfliktnivå i mange sårbare statar. Regjeringa foreslår å auke Noregs bidrag til fondet med 30 mill. kroner i 2021. Dette vil medverke til å møte fondet sitt akutte behov i inneverande år. Det vil òg bidra til å oppfylle avtalen med fondet om å støtte dei med 500 mill. kroner over fem år, til fondet sin strategiske plan for perioden 2020–2024.

Ved å følgje opp lovnaden om høg, årleg støtte til fondet, sikrar Noreg sin legitimitet som fredsbyggingsaktør.

Det blir gjort framlegg om å auke løyvinga med 30 mill. kroner.

Post 74 Pliktige bidrag til FN-organisasjonar m.m., kan overførast

Det er mindre endringar i kontingentane for 2021, i hovudsak grunna endra valutakurs. Dette gjeld mellom anna FNs miljøprogram (UNEP).

Det blir gjort framlegg om å redusere løyvinga med 3 mill. kroner.

Kap. 159 Regionløyvingar

Post 70 Midtausten og Nord-Afrika, kan overførast

FNs hjelpeorganisasjon for palestinske flyktningar (UNRWA) har òg i 2021 eit kritisk behov for finansiering av kjernebudsjettet. Det gjeld sjølv om at USA er tilbake som givar til organisasjonen.

Det blir gjort framlegg om å auke løyvinga med 33,9 mill. kroner.

Kap. 160 Helse

Post 70 Helse, kan overførast

Det viktigaste internasjonale samarbeidet for å handtere covid-19-pandemien globalt er Access to Covid-19 Tools Accelerator (ACT-A). ACT-A fremjar likeverdig tilgang til covid-19-vaksinar, -diagnostikk og -behandling, og investerer i nasjonale helsesystem. COVAX-samarbeidet er vaksinepilaren av ACT-A som skal sikre global tilgang til covid-19-vaksinar. Dei andre pilarane i ACT-A er medisinar, testutstyr og ein pilar som skal styrke landa sine helsesystem.

Noreg leiar arbeidet med ACT-A saman med Sør-Afrika. Samarbeidet i ACT-A er forlenga til september 2022, og det er igangsett ein ny runde med internasjonal ressursmobilisering for å finansiere vidareføringa. Regjeringa gjer derfor framlegg om å auke løyvinga med 2 mrd. kroner til ACT-Accelerator sine partnarar. Partnarane er i hovudsak vaksinealliansen Gavi, vaksinekoalisjonen CEPI, Det globale fondet for kampen mot aids, tuberkulose og malaria, legemiddelordninga Unitaid, og Verdas helseorganisasjon (WHO). Auken til ACT-A vil bidra til betre vaksinedekning, testkapasitet, behandlingar og verneutstyr for helsepersonell globalt. Det vil bidra til færre dødsfall, virusmutasjonar, og redusere dei sosioøkonomiske konsekvensane.

Det blir gjort framlegg om å auke løyvinga med 2 000 mill. kroner. Dette kjem i tillegg til den ordinære bistandsramma for 2021.

Kap. 170 Sivilt samfunn

Post 70 Sivilt samfunn, kan overførast

TV-aksjonen for 2021 gjekk til organisasjonen Plan sitt arbeid mot barneekteskap, og vart halde 24. oktober. For å bidra med ei gåve til aksjonen på same nivå som i fjor blir det gjort framlegg om å auke løyvinga på posten med 10 mill. kroner.

Kap. 179 Flyktningtiltak i Noreg

Post 21 Spesielle driftsutgifter

Nye overslag frå Justis- og beredskapsdepartementet, Kunnskapsdepartementet og Barne- og familiedepartementet tilseier at løyvinga må aukast med 15,4 mill. kroner. Det blir i denne samanhengen vist til nærmare omtale i dei respektive departementa sine budsjettproposisjonar.

Det blir gjort framlegg om å auke løyvinga med 15,4 mill. kroner.

Tilråding

Utanriksdepartementet

tilrår:

At Dykkar Majestet godkjenner og skriv under eit framlagt forslag til proposisjon til Stortinget om endringar i statsbudsjettet 2021 under Utanriksdepartementet.

Vi HARALD, Noregs Konge,

stadfester:

Stortinget blir bede om å gjere vedtak om endringar i statsbudsjettet 2021 under Utanriksdepartementet i samsvar med eit vedlagt forslag.

Forslag
til vedtak om endringar i statsbudsjettet 2021 under Utanriksdepartementet

I

I statsbudsjettet for 2021 blir det gjort følgjande endringar:

Utgifter:

Kap.

Post

Formål

Kroner

100

Utanriksdepartementet

01

Driftsutgifter, vert redusert med

130 000 000

frå kr 2 467 130 000 til kr 2 337 130 000

90

Lån til norske borgarar i utlandet, vert auka med

1 400 000

frå kr 360 000 til kr 1 760 000

103

Regjeringas representasjon

01

Driftsutgifter, vert redusert med

2 000 000

frå kr 67 307 000 til kr 65 307 000

104

Kongefamiliens offisielle reiser til utlandet

01

Driftsutgifter, vert redusert med

6 000 000

frå kr 10 331 000 til kr 4 331 000

116

Internasjonale organisasjonar

70

Pliktige bidrag, vert redusert med

60 000 000

frå kr 1 338 050 000 til kr 1 278 050 000

117

EØS-finansieringsordningane

77

EØS-finansieringsordninga 2014–2021, kan overførast, vert redusert med

430 000 000

frå kr 2 536 000 000 til kr 2 106 000 000

78

Den norske finansieringsordninga 2014–2021, kan overførast, vert redusert med

595 000 000

frå kr 2 158 000 000 til kr 1 563 000 000

118

Utanrikspolitiske satsingar

74

Forsking, dialog og menneskerettar m.m., vert redusert med

2 000 000

frå kr 54 050 000 til kr 52 050 000

140

Utanriksdepartementet

01

Driftsutgifter, vert redusert med

160 000 000

frå kr 1 722 241 000 til kr 1 562 241 000

21

Spesielle driftsutgifter, kan overførast, vert redusert med

26 091 000

frå kr 140 461 000 til kr 114 370 000

45

Større utstyrskjøp og vedlikehald, kan overførast, vert redusert med

15 000 000

frå kr 17 570 000 til kr 2 570 000

144

Norsk senter for utvekslingssamarbeid (Norec)

01

Driftsutgifter, vert redusert med

2 000 000

frå kr 55 539 000 til kr 53 539 000

70

Utvekslingsordningar, kan overførast, vert redusert med

9 200 000

frå kr 80 477 000 til kr 71 277 000

151

Fred, tryggleik og globalt samarbeid

72

Stabilisering av land i krise og konflikt, kan overførast, vert redusert med

50 000 000

frå kr 864 829 000 til kr 814 829 000

73

FN og globale utfordringar, kan overførast, vert auka med

30 000 000

frå kr 225 738 000 til kr 255 738 000

74

Pliktige bidrag til FN-organisasjonar m.m., kan overførast, vert redusert med

3 000 000

frå kr 324 690 000 til kr 321 690 000

159

Regionløyvingar

70

Midtausten og Nord-Afrika, kan overførast, vert auka med

33 935 000

frå kr 589 011 000 til kr 622 946 000

160

Helse

70

Helse, kan overførast, vert auka med

2 000 000 000

frå kr 3 661 186 000 til kr 5 661 186 000

170

Sivilt samfunn

70

Sivilt samfunn, kan overførast, vert auka med

10 000 000

frå kr 2 028 471 000 til kr 2 038 471 000

179

Flyktningtiltak i Noreg

21

Spesielle driftsutgifter, vert auka med

15 356 000

frå kr 458 083 000 til kr 473 439 000

Inntekter:

Kap.

Post

Formål

Kroner

3100

Utanriksdepartementet

02

Gebyr for utlendingssaker ved utanriksstasjonane, vert redusert med

11 800 000

frå kr 109 400 000 til kr 97 600 000

90

Tilbakebetaling av naudlån frå utlandet, vert auka med

1 300 000

frå kr 318 000 til kr 1 618 000