Kap. 2315 og 502

Prop. 143 S

(2016–2017)
Proposisjon til Stortinget (forslag til stortingsvedtak)

Endringar i statsbudsjettet 2017 under Finansdepartementet og Kommunal- og moderniseringsdepartementet (Lønsregulering for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet 2017 mv.)

Tilråding frå Kommunal- og moderniseringsdepartementet 2. juni 2017, godkjend i statsråd same dagen. (Regjeringa Solberg)

Dokumentet på regjeringen.no

1 Innleiing

Kommunal- og moderniseringsdepartementet legg med dette fram følgjande saker under kap. 2315 Lønsregulering for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet og kap. 502 Lønsoppgjøret i staten – tariffavtalte avsettingar.

Lønsregulering frå 1. mai 2017 for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet mv.

Endringar i statsbudsjettet for 2017.

2 Lønsregulering for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet med verknad frå 1. mai 2017 mv.

2.1 Lønsforhandlingane mv. per 1. mai 2017

Forhandlingane

Resultatet av hovudtariffoppgjeret i staten våren 2016, som enda med at ein fekk ei hovudtariffavtale i staten for perioden 1. mai 2016 til 30. april 2018 mellom staten v/Kommunal- og moderniseringsdepartementet og hovudsamanslutningane for tenestemenn, LO Stat, Unio og YS Stat, og ei hovudtariffavtale mellom staten ved/Kommunal- og moderniseringsdepartementet og hovudsamanslutninga for tenestemenn, Akademikerne, blei godkjend av Stortinget ved behandlinga i Innst. 417 S (2015–2016). Sjølv om hovudregelen i staten har vore likelydande hovudtariffavtaler, er ikkje ulike tariffavtaler i staten noko nytt. Til dømes har det i lengre tid vore vanleg at Forsvaret har ei eiga tariffavtale for nokre av dei tilsette ved Forsvarets verkstader, og desse tilsette er ikkje omfatta av hovudtariffavtalene i staten. Staten har òg tidligare inngått eigne avtalar med ulike forbund, i tillegg til den som blei inngått med dei fire hovudsamanslutningane. Ulike avtalar er òg vanleg i andre tariffområde. Dette er ein konsekvens av avtalefridomen i arbeidslivet.

Begge avtalene har reguleringsføresegner for andre avtaleår, noko Stortinget samtykte i ved behandlinga i Innst. 417 S (2015–2016). I reguleringsføresegnene i begge avtalene er det òg fastsett at partane kan forhandle om endringar i lønssystemet i mellomoppgjeret.

Forhandlingane vart innleia 30. mars 2017. I møtet la organisasjonane og staten fram og grunngav krava sine. Partane sin rapport frå Statistikk- og berekningsutvalet, og to utgreiingar om løns- og forhandlingssystemet som blei utarbeida før forhandlingane, blei òg lagt fram.

Dei felles forhandlingane heldt fram til 29. april 2017 då høvesvis LO Stat, Unio og YS Stat og Akademikerne, aksepterte kravet/tilbodet frå staten. Avtala med LO Stat, Unio og YS Stat følgjer som vedlegg 1, undervedlegg 1. Avtala med Akademikerne følgjer som vedlegg 1, undervedlegg 2. Vedlegg 1 undervedlegg 3 er felles for begge avtalene. Begge avtalene blir nærare omtalt under punkt 2.2.

Den økonomiske ramma

Både avtala med LO Stat, Unio og YS Stat, og avtala med Akademikerne, har ei ramme som inneber ei årslønsauke på 2,4 prosent for andre avtaleår. Den samla ramma for heile oppgjeret ligg òg innafor ei årslønsauke på 2,4 prosent. Den avtalte økonomiske ramma er på linje med arbeidslivet elles. Samla bruttoutgifter ved lønsreguleringa for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet per 1. mai 2017, er for tidsrommet 1. mai – 31. desember 2017 rekna ut til 1 012 mill. kroner.

Forhandlingsstader

Med heimel i hovudtariffavtalene avgjer staten etter drøftingar med hovudsamanslutningane, kor lokale forhandlingar i departementsområda skal førast. Endringar i forhandlingsstadene for tariffperioden 2016–2018 blir drøfta og fastsett med verknad frå 1. mai 2017 (jf. vedlegg 1, undervedlegg 3). Forhandlingsstadene er dei same både i vedlegget til avtala med LO Stat, Unio og YS Stat, og i vedlegget til avtala med Akademikerne.

2.2 Nærare om avtala med LO Stat, Unio og YS Stat og avtala med Akademikerne

Økonomisk profil i avtala med LO Stat, Unio og YS Stat

Med verknad frå 1. mai 2017 er det gjeve eit likt prosenttillegg på lønstabellen svarande til 0,33 prosent. Med verknad frå 1. juli 2017 skal det førast lokale forhandlingar innafor ei økonomisk ramme på 0,8 prosent per dato av lønsmassen.

Økonomisk profil i avtala med Akademikerne

I avtala med Akademikerne er heile den økonomiske ramma avsett til lokale forhandlingar. Med verknad frå 1. oktober 2017 skal det førast lokale forhandlingar innafor ei økonomisk ramme på 0,85 prosent per dato av lønsmassen. Avtala med Akademikerne inneheld ikkje lenger ein lønstabell.

Andre endringar i hovudtariffavtalene

Det er gjort einskilde mindre justeringar i dei to hovudtariffavtalene, mellom anna knytt til at avtala med Akademikerne ikkje lenger har ein lønstabell. Løns- og arbeidsvilkår elles i hovudtariffavtalene blir i hovudsak vidareført, og sosiale føresegn er like i avtala med LO Stat, Unio og YS Stat, og i avtala med Akademikerne.

Anna

For staten har det vore viktig å fortsette arbeidet med å modernisere løns- og forhandlingssystemet i oppgjeret i år. Staten har lagt stor vekt på å kome fram til løysingar som gjer hovudtariffavtala meir fleksibel og gjev dei lokale partane større handlefridom. Det gjeld òg bruken av den disponible økonomiske ramma, der det har vore eit mål å auke andelen som blir avset til lokale forhandlingar. Dette er mellom anna i tråd med dei ønska som har kome frå det nyoppretta Arbeidsgivarrådet i staten.

I avtala med LO Stat, Unio og YS Stat er 65 prosent av den disponible økonomiske ramma avset til lokale forhandlingar. I avtala med Akademikerne er heile den disponible økonomiske ramma avset til lokale forhandlingar.

Begge avtalene inneber mellom anna at partane på dei einskilde verksemdene får råderett over heile avsettinga til lokale forhandlingar. Partane kan såleis sjølve avtale målretta tiltak for heile verksemda i tråd med den fastlagde lønspolitikken, men det er òg høve til å delegere fordelinga av avsettinga heilt eller delvis til forhandlingar mellom partar på driftseining.

Vidare er det både i avtala med LO Stat, Unio og YS Stat og i avtala med Akademikerne fastsett kvart sitt mandat for å fortsette arbeidet med å vidareutvikle løns- og forhandlingssystemet fram mot hovudoppgjeret 2018. Det er ikkje store skilnader mellom dei to mandata. I begge mandata er økt lokal handlefridom eit sentralt moment, slik at dei statlege verksemdene kan rekruttere, utvikle og behalde kompetente tilsette.

Partane er samde om å leggje dei to rapportane som ble utarbeid på grunnlag av mandata som ble fastsett våren 2016, til grunn for det vidare moderniseringsarbeidet. Partane er òg samde om at resultatet av det arbeidet som skal gjerast no, skal nyttast ved forhandlingane om lønnsoppgjeret våren 2018.

2.3 Lønsregulering mv. for dei embets- og tenestemenn som ikkje blir dekte av hovudtariffavtala

Kommunal- og moderniseringsdepartementet føreset at lønsreguleringa frå 1. mai 2017 mv. blir gjort gjeldande for alle embets- og tenestemenn, også dei som ikkje blir dekte av hovudtariffavtalene.

I Innst. 417 S (2015–2016) samtykte Stortinget i at tariffavtalene mellom staten og LO Stat, Unio og YS Stat blei gjort gjeldande for dei uorganiserte arbeidstakarane i staten. Dette vil gjelde ut gjeldande tariffperiode. Kommunal- og moderniseringsdepartementet ber difor om fullmakt til å gjere avtalene mellom staten og LO Stat, Unio og YS Stat, gjeldande for arbeidstakarar som ikkje er medlem av organisasjonar med forhandlingsrett – og som difor ikkje direkte blir omfatta av dei avtaler som er inngått.

Embets- og tenestemenn i stillingar som er tekne ut av hovudtariffavtalane, får sine løns- og arbeidsvilkår administrativt fastsett i kontrakt.

3 Endringar på statsbudsjettet for 2017

Kap. 2315 Lønsregulering for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet

Post 01 Driftsutgifter

Samla bruttoutgifter ved lønsreguleringa for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet per 1. mai 2017, er for tidsrommet 1. mai – 31. desember 2017 rekna ut til 1 012 mill. kroner. Løyvingsanslaget byggjer på lønsmassen i det statlege tariffområdet per 1. oktober 2016, korrigert for verksemder som gikk ut av det statlege tariffområdet 1. januar 2017.

Overslaget omfattar alle tilsette som går inn under hovudtariffavtalane i staten. Meirutgifter som følgje av auka satsar for overtid og arbeidsgivaravgift er medrekna. Vidare er meirutgifter til pensjonspremiebetaling medrekna, jf. innføringa av ein forenkla modell for pensjonspremiebetaling for statlege verksemder omtalt i avsnitt 8.3 i Prop. 1 S (2016–2017) (Gul bok).

Meirutgifter i samband med lønsreguleringane for forvaltningsorgan med særskilde fullmakter og forvaltningsbedrifter blir dekte innafor budsjetta til verksemdene.

Verksemder med arbeidstakarar som får løn administrativt fastsett i kontrakt, må sjølve dekke meirutgifta av lønsregulering innafor eksisterande budsjett.

Etter fråtrekk av det ovanfor nemnde er meirutgiftene rekna til 759 mill. kroner. Etter vanleg praksis blir slike meirutgifter dekte ved at det blir ført opp løyving under kap. 2315 Lønsregulering for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet, post 01 Driftsutgifter, som Finansdepartementet får fullmakt til å fordele.

Kap. 502 Lønsoppgjeret i staten – tariffavtalte avsettingar

Post 71 Tilskot til midlar til opplæring og utvikling av tillitsvalde (OU-midlar)

Departementet foreslår at tilskotet blir auka med om lag 4,4 mill. kroner. Summen er rekna ut med bakgrunn i talet på årsverk og lønsmasse i statleg tariffområde per 1. januar 2017.

Kap. 2309 Tilfeldige utgifter

Post 01 Driftsutgifter

Det er avsett midlar til dekning av meirutgiftene ved lønsregulering for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet mv. Løyvinga under kap. 2309 Tilfeldige utgifter vil bli redusert i samband med proposisjonen om ny saldering av statsbudsjettet 2017 til hausten.

Tilråding

Kommunal- og moderniseringsdepartementet

tilrår:

At Dykkar Majestet godkjenner og skriv under eit framlagt forslag til proposisjon til Stortinget om endringar i statsbudsjettet 2017 under Finansdepartementet og Kommunal- og moderniseringsdepartementet (Lønsregulering for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet 2017 mv.).

Vi HARALD, Noregs Konge,

stadfester:

Stortinget blir bedt om å gjere vedtak om endringar i statsbudsjettet 2017 under Finansdepartementet og Kommunal- og moderniseringsdepartementet (Lønsregulering for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet 2017 mv.) i samsvar med eit vedlagt forslag.

Forslag
til vedtak om endringar i statsbudsjettet 2017 under Finansdepartementet og Kommunal- og moderniseringsdepartementet (Lønsregulering for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet 2017 mv.)

I

I statsbudsjettet for 2017 blir det gjort følgjande endringar:

Kap.

Post

Formål

Kroner

2315

01

Lønsregulering for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet Driftsutgifter, løyvd med

759 000 000

502

71

Tilskot til midlar til opplæring og utvikling av tillitsvalde (OU-midlar), auka med

4 400 000

frå kr 181 000 000 til kr 185 400 000

II

Stortinget samtykkjer i at det med verknad frå 1. mai 2017 blir gjort regulering av lønene mv. for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet som er medlemmer av LO Stat, Unio og YS Stat i samsvar med forhandlingsforslaget i vedlegg 1, undervedlegg 1.

III

Stortinget samtykkjer i at det med verknad frå 1. mai 2017 blir gjort regulering av lønene mv. for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet som er medlemmer av Akademikerne i samsvar med forhandlingsforslaget i vedlegg 1, undervedlegg 2.

IV

For embets- og tenestemenn som ikkje er medlem av organisasjonar som nemnde i romartal II og III, og difor ikkje får sine løns- og arbeidsvilkår fastsett i hovudtariffavtale, skal same løns- og arbeidsvilkår som etter romartal II gjelde. Embets- og tenestemenn som er tekne ut av hovudtariffavtalen, får sine løns- og arbeidsvilkår fastsette administrativt i eigen kontrakt.

V

Stortinget samtykkjer i at Finansdepartementet får fullmakt til å fordele løyvinga under kap. 2315 Lønsregulering for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet, post 01 Driftsutgifter, på dei postane på statsbudsjettet som har lønsløyving.

Vedlegg 1
Protokoll

Figur 1.1

Figur 1.2

Figur 1.3

Figur 1.4

Undervedlegg a

LO STAT, UNIO OG YS STAT

Figur 1.5

Figur 1.6

Figur 1.7

Figur 1.8

Figur 1.9

Figur 1.10

Figur 1.11

Figur 1.12

Figur 1.13

Figur 1.14

Figur 1.15

Figur 1.16

Figur 1.17

Figur 1.18

Figur 1.19

Figur 1.20

Figur 1.21

Figur 1.22

Figur 1.23

Figur 1.24

Figur 1.25

Figur 1.26

Figur 1.27

Figur 1.28

Figur 1.29

Figur 1.30

Figur 1.31

Figur 1.32

Figur 1.33

Figur 1.34

Figur 1.35

Undervedlegg b

AKADEMIKERNE

Figur 1.36

Figur 1.37

Figur 1.38

Figur 1.39

Figur 1.40

Figur 1.41

Figur 1.42

Figur 1.43

Figur 1.44

Figur 1.45

Figur 1.46

Figur 1.47

Figur 1.48

Figur 1.49

Figur 1.50

Figur 1.51

Figur 1.52

Figur 1.53

Figur 1.54

Figur 1.55

Figur 1.56

Figur 1.57

Figur 1.58

Figur 1.59

Figur 1.60

Figur 1.61

Figur 1.62

Figur 1.63

Figur 1.64

Figur 1.65

Undervedlegg c

FORHANDLINGSSTADER

Figur 1.66

Figur 1.67

Figur 1.68

Figur 1.69

Figur 1.70

Figur 1.71