Kap. 611, 612, 615, 616, 660, 664, 666, 667, 2620, 2651, 2655, 2670 og 2680

Prop. 111 S

(2013–2014)
Proposisjon til Stortinget (forslag til stortingsvedtak)

Endringar i statsbudsjettet 2014 under Arbeids- og sosialdepartementet (Tilleggsløyvingar som følgje av reguleringa av grunnbeløpet og pensjonar i folketrygda mv. frå 1. mai 2014)

Tilråding frå Arbeids- og sosialdepartementet 6. juni 2014, godkjend i statsråd same dagen. (Regjeringa Solberg)

Dokumentet på regjeringen.no

1 Innleiing

Regjeringa gjer med dette framlegg om å auke løyvingar på statsbudsjettet for 2014 som følgje av reguleringa av grunnbeløpet (G) og pensjonar i folketrygda og i visse andre pensjonsordningar frå 1. mai 2014.

Departementet viser til forskrift fastsett ved kongeleg resolusjon 23. mai 2014 om grunnbeløp, reguleringsfaktorer, satser for minste pensjonsnivå fra 1. mai 2014 og virkningstidspunkt for regulering av kravet til minsteinntekt for rett til dagpenger.

Grunnbeløpet er auka frå 85 245 kroner til 88 370 kroner frå 1. mai, det vil seie med 3,67 prosent. Uførepensjonistar og andre som får pensjonar og ytingar regulerte gjennom endringar i grunnbeløpet, får dermed ein tilsvarande auke frå same dato. Alderspensjon under opptening blir også oppregulert med 3,67 prosent.

Alderspensjon under utbetaling blir regulert med lønnsauken på 3,67 prosent og deretter fråtrekt 0,75 prosent. Dette inneber at alderspensjonistar får auka pensjonen med 2,89 prosent frå 1. mai 2014.

Satsane for minste pensjonsnivå for alderspensjonistar er auka med lønnsauken på 3,67 prosent og deretter justerte for effekten av levealdersjustering, noko som inneber at satsane er auka med 3,16 prosent. Satsane er frå 1. mai 2014 sette til 137 768 kroner for låg sats, 160 285 kroner for ordinær sats, 173 274 kroner for høg sats og 270 240 kroner for særskilt sats.

Meirutgiftene for 2014 som følgje av reguleringa av grunnbeløpet og pensjonar blir om lag 6 470 mill. kroner.

Når regjeringa legg fram budsjettforslag for Stortinget, er etablert praksis at «frå-tala» tar utgangspunkt i det siste forslaget til endra løyvingar som regjeringa har fremma for Stortinget. For å sikre lik praksis for budsjettproposisjonar til Stortinget, har Arbeids- og sosialdepartementet som utgangspunkt i vedtaksdelen i denne proposisjonen nytta Prop. 93 S (2013–2014) som ble fremma samtidig med Revidert nasjonalbudsjett.

2 Bakgrunn – nærare om reguleringa

Reglane for regulering

Reglane for regulering av pensjonar i folketrygda går fram av folketrygdlova §§ 1-4 og 19-14 og forskrift 6. mai 2011 nr. 465 om beregning av lønnsveksten som skal benyttes ved regulering av grunnbeløpet og alderspensjon i folketrygden. Alderspensjon under utbetaling skal regulerast med eit gjennomsnitt av lønns- og prisveksten. Dette gjennomføres ved at pensjonen blir regulert i samsvar med lønnsauken og deretter fråtrekt ein fast faktor på 0,75 prosent. Satsane for minste pensjonsnivå blir regulerte i samsvar med lønnsauken og deretter justerte for effekten av levealdersjusteringa for 67-åringar i reguleringsåret. Grunnbeløpet og alderspensjon under opptening blir regulerte i samsvar med lønnsauken. Uførepensjon og andre ytingar som blir regulerte i tråd med endringar i grunnbeløpet, blir dermed regulerte i samsvar med lønnsauken. Tilsvarande reglar gjeld i andre pensjonsordningar.

Til grunn for reguleringa ligg venta lønnsauke i reguleringsåret, justert for eventuelle avvik mellom venta og faktisk lønnsauke dei siste to åra. Det skal også vurderast om det er særlege tilhøve som har påverka lønnsutviklinga for einskilde grupper, og om effekten av dette skal haldast utanfor ved fastsetjinga av lønnsauken. Talgrunnlaget skal drøftast med organisasjonane til pensjonistane, dei funksjonshemma og arbeidstakarane før grunnbeløpet og pensjonane blir regulerte.

Drøftingar med organisasjonane

Grunnlaget for reguleringa har vore drøfta med Pensjonistforbundet, Funksjonshemmedes Fellesorganisasjon, Samarbeidsforumet av funksjonshemmedes organisasjoner, Landsorganisasjonen i Norge, Unio, Yrkesorganisasjonenes Sentralforbund og Akademikerne. Sjå nærare om drøftingane i vedlagte protokollar.

I tråd med forskrift 6. mai 2011 nr. 465 blir det etter dette lagt til grunn ein venta lønnsauke på 3,3 prosent i 2014 i tråd med anslaget til regjeringa som går fram av Revidert nasjonalbudsjett for 2014. I trygdeoppgjeret 2013 vart det lagt til grunn for reguleringa av grunnbeløpet ein venta lønnsauke på 3,5 prosent i 2013 i tråd med anslaget til regjeringa som går fram av Revidert nasjonalbudsjett for 2013. Faktisk lønnsauke for 2013 er anslått til 3,9 prosent i rapporten «Grunnlaget for inntektsoppgjørene 2014» frå Det tekniske berekningsutvalet for inntektsopppgjera av 31. mars 2014. Partane er samde om at det ligg føre eit avvik på 0,40 prosentpoeng for 2013. I trygdeoppgjeret 2013 vart det lagt til grunn ein faktisk lønnsauke på 4,0 prosent i 2012. Faktisk lønnsauke for 2012 er i rapporten frå Det tekniske berekningsutvalet for inntektsoppgjera framleis sett til 4,0 prosent. Partane er samde om at det dermed ikkje ligg føre eit avvik for 2012.

Reguleringa av grunnbeløpet, pensjonane og satsane for minste pensjonsnivå frå 1. mai 2014

Når det er avvik dei to siste åra, skal det først takast omsyn til avvika og deretter til den venta prosentvise lønnsauken i inneverande år. Den samla årlege lønnsauken er på denne bakgrunnen fastsett til 3,71 prosent frå 2013 til 2014.

Reguleringa av grunnbeløpet og pensjonane skjer med verknad frå 1. mai. Det nye grunnbeløpet frå 1. mai 2014 skal dermed fastsetjast slik at den prosentvise auken i det gjennomsnittlege grunnbeløpet frå 2013 til 2014 blir lik den samla årlege lønnsauken. Det gjennomsnittlege grunnbeløpet auka med 3,71 prosent frå 2013 (84 204 kroner) til 2014 (87 328 kroner). Nytt grunnbeløp frå 1. mai 2014 er fastsett til 88 370 kroner. Den prosentvise auken i grunnbeløpet frå 85 245 kroner til 88 370 kroner frå 1. mai 2014 er 3,67 prosent. Det inneber at uførepensjonistar og andre som får pensjonar og ytingar regulerte gjennom endringar i grunnbeløpet, får ein tilsvarande auke frå same dato. Alderspensjon under opptening blir også oppregulert med 3,67 prosent.

Alderspensjon under utbetaling blir regulert med lønnsauken og deretter fråtrekt 0,75 prosent. Pensjonen blir først oppregulert med 3,67 prosent og frå denne summen blir det fråtrekt 0,75 prosent. Dette inneber at alderspensjonistar får auka pensjonen med 2,89 prosent frå 1. mai 2014.

Satsane for minste pensjonsnivå for alderspensjonistar er auka frå 1. mai 2014 med lønnsauken på 3,67 prosent og deretter justerte for effekten av levealdersjusteringa for 67-åringar. Dette skjer ved å multiplisere med forholdstalet i 2013 på 1,015 og dividere med forholdstallet i 2014 på 1,020. Dette inneber at satsane er auka med 3,16 prosent frå 1. mai 2014.

Satsane er frå 1. mai 2014 sette til 137 768 kroner for låg sats, 160 285 kroner for ordinær sats, 173 274 kroner for høg sats og 270 240 kroner for særskilt sats. Sjå nærare om dei ulike satsane i folketrygdlova § 19-18.

3 Nærare om utviklinga i grunnbeløpet, pensjoner og lønn seinare åra

Tabell 3.1 viser utviklinga i grunnbeløpet og i inntektene før skatt for pensjonistar i folketrygda og lønnstakarar i perioden 2005–2013. Inntekter som pensjonistar har i tillegg til pensjonsinntekta, er ikkje med her.

Tabell 3.1 Utvikling i grunnbeløpet, minstepensjonane, gjennomsnittleg alders- og uførepensjon og lønn for lønnstakarar. Prosentvis endring frå året før og gjennomsnittleg endring per år 2005–2013.

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Endring 2005–2013

Endring per år

Grunnbeløp

3,5

5,4

5,5

4,2

3,8

4,4

4,0

3,8

40,3

4,3

Minste pensjonsnivå/alderspensjon for einslege¹

3,5

5,4

11,3

7,9

5,4

4,6

3,5

3,2

54,3

5,6

Minste pensjonsnivå/alderspensjon for ektepar/sambuande¹

4,0

5,4

11,9

8,2

5,5

4,6

3,5

3,2

56,4

5,8

Minstepensjon/uførepensjon for einslege²

4,9

4,0

3,8

-

-

Minstepensjon/uførepensjon for ektepar²

5,0

4,0

3,8

-

-

Alderspensjon i gjennomsnitt³

4,8

6,5

7,6

6,1

5,6

5,4

4,4

4,0

54,0

5,5

Uførepensjon i gjennomsnitt³

3,7

5,4

6,7

4,6

4,1

3,6

4,0

3,7

41,9

4,5

Lønnstakarar i alt

4,1

5,4

6,3

4,2

3,7

4,2

4,0

3,9

41,9

4,5

Industriarbeidarar i NHO- området

3,6

5,5

5,7

3,9

3,6

4,4

4,1

3,5

39,9

4,3

Statstilsette

4,5

5,1

6,7

4,4

4,5

4,2

4,1

3,5

43,5

4,6

Kommunetilsette

3,9

4,8

6,7

4,6

3,7

4,3

4,1

3,7

41,9

4,5

¹ Frå og med 1.05.2011 er satsane for minste pensjonsnivå for alderspensjonistar regulerte i samsvar med lønnsauken og deretter justerte for effekten av levealdersjusteringa, medan minstepensjon for uførepensjonistar er regulert i samsvar med grunnbeløpet (lønnsauken).

² Til og med 2010 var minstepensjonane for uføre- og alderspensjonistar like.

³ Gjennomsnittleg pensjon er rekna ut frå rekneskapen.

Kjelde: Det tekniske berekningsutvalet for inntektsoppgjera NOU 2014: 3 og Arbeids- og velferdsdirektoratet

Pensjonane for dei einslege minstepensjonistane har auka meir enn grunnbeløpet av di særtillegget ordinær sats vart auka frå 79,33 prosent til 94 prosent av grunnbeløpet frå 1. mai 2008, til 97 prosent av grunnbeløpet frå 1. mai 2009 og til 100 prosent av grunnbeløpet frå 1. mai 2010. Den siste endringa fekk heilårsverknad i 2011.

For ektepar og sambuarar med minstepensjon var auken sterkare enn i grunnbeløpet i åra 2003–2006 og 2008–2010 både som følgje av auken i særtillegget og av di grunnpensjonen for ektepar og sambuande vart trappa opp i åra 2003–2005. Grunnpensjonen auka frå 0,75 G til 0,8 G frå 1. mai 2003, til 0,825 G frå 1. mai 2004 og til 0,85 G frå 1. mai 2005. Den siste endringa fekk heilårsverknad i 2006.

Gjennomsnittleg pensjon har dei siste åra også auka med meir enn grunnbeløpet, og med meir enn auken i særtillegget og i grunnpensjonen for ektepar og sambuarar skulle tilseie. Dette kjem av at pensjonistane i aukande grad har tent opp tilleggspensjon.

Auken i grunnbeløpet i perioden 2005–2013 er 40,3 prosent, medan veksten for lønnstakarar i alt var 41,9 prosent. Årsaka til skilnaden er mellom anna at partane i trygdeoppgjeret i 2008 vart samde om ei fordeling innanfor den økonomiske ramma der ein nytta noko av midlane til å auke særtillegget. Den historiske utviklinga av pensjonane med vidare går fram av tabellane i vedlegget til proposisjonen. Tabell 1.2 viser utviklinga i minstepensjonane til alderspensjonistar, uførepensjonistar og unge uføre frå 1. mai 1992 til 30. april 2015, medan tabell 1.3 viser utviklinga av minstepensjonane frå 1970 til 2013 både i nominell og reell verdi. Det går fram at minstepensjonen har hatt ein særleg sterk realvekst. Dette heng saman med at satsane for særtillegget er trappa opp gjennom åra, seinast i åra 2008–2010.

4 Skattereglane for pensjonistar i 2014

Særskilde reglar for AFP- og alderspensjonistar

AFP- og alderspensjonistar betaler mindre i skatt enn lønnstakarar. Det skuldast fyrst og fremst at dei har rett til eit særleg skattefrådrag som reduserer skatten på pensjonsinntekt og sikrar at pensjonistar med pensjon noko over minste pensjonsnivå etter høg sats (einslege) ikkje betaler skatt av pensjonen. I 2014 utgjer skattefrådraget maksimalt 30 000 kroner og blir trappa ned mot høgare pensjonsinntekt enn 175 900 kroner. Frådraget blir trappa ned med ein sats på 15,3 prosent av pensjonsinntekt mellom 175 900 kroner og 266 900 kroner, og med ein sats på 6 prosent av pensjonsinntekt over 266 900 kroner. Frådraget er heilt utfasa ved ei pensjonsinntekt på om lag 535 000 kroner.

Særskilde reglar for uførepensjonistar

Skattytarar som får uførepensjon fordi arbeidsevna er satt ned med minst to tredelar, og som ikkje samstundes får arbeidsavklaringspengar frå folketrygda, skal i 2014 ha eit særfrådrag i inntekta på 2 667 kroner per månad, dvs. 32 004 kroner for heile året. Er arbeidsevna satt ned med mindre enn to tredelar, skal skattytaren ha eit halvt særfrådrag.

Uførepensjonistar kan skattleggast etter ein særskild skatteavgrensingsregel som sikrar at dei med låg inntekt og formue ikkje skal betale skatt. Denne regelen inneber at skattytarar som får uførepensjon fordi arbeidsevna er satt ned med minst to tredelar, ikkje skal betale skatt når nettoinntekta eller «alminnelig inntekt» (bruttoinntekt minus minstefrådrag m.a.) pluss formuestillegg er under 131 400 kroner for einslege og 120 800 kroner for gifte. Ved utrekninga av nettoinntekta skal ein leggje til 1,5 prosent av nettoformue over 200 000 kroner for einslege og 100 000 kroner for kvar ektefelle.

Skatteavgrensinga som følgje av skatteavgrensingsregelen blir trappa ned med inntekta. Dette skjer ved at trygdeavgift og felles-, kommune- og fylkesskatt skal setjast til 55 prosent av den alminnelege inntekta som overstig dei skattefrie grensene. I motsetnad til skattefrådraget for AFP- og alderspensjonistar, trappast fordelen ved skatteavgrensingsregelen ned mot all inntekt, og ikkje berre mot pensjonsinntekt. Skatteavgrensingsregelen skal nyttast når denne regelen gir lågast skatt. Regelen blir ikkje nytta ved fastsetjing av toppskatt og skatt på formue.

Minstefrådraget for pensjonsinntekter

Når skatten skal reknast ut, blir lønnsinntekter og pensjonsinntekter reduserte med eit minstefrådrag. I 2014 utgjer minstefrådraget for pensjonsinntekter 27 prosent av inntekta, men maksimalt 70 400 kroner. Til samanlikning er minstefrådraget for lønnsinntekter på 43 prosent av inntekta og maksimalt 84 150 kroner.

Trygdeavgift

Satsen for trygdeavgift på pensjonsinntekt o.a. i 2014 er 5,1 prosent. Til samanlikning er trygdeavgift på lønnsinntekt 8,2 prosent.

5 Pensjonar og ytingar frå folketrygda

Alderspensjon under utbetaling blir regulert i samsvar med lønnsauken og deretter fråtrekt 0,75 prosent. Satsane for minste pensjonsnivå blir regulerte i samsvar med lønnsauken og deretter justerte for effekten av levealdersjusteringa for 67-åringar i reguleringsåret. Grunnbeløpet og alderspensjon under opptening blir regulerte i samsvar med lønnsauken. Uførepensjon, ytingar til gjenlevande, arbeidsavklaringspengar og overgangsstønad blir regulerte i tråd med endringar i grunnbeløpet.

Under kap. 2670 Alderspensjon blir det gjort framlegg om å auke løyvingane med 3 487 mill. kroner, fordelt med 1 156 mill. kroner på Post 70 Grunnpensjon, 2 188 mill. kroner på Post 71 Tilleggspensjon og 143 mill. kroner på Post 73 Særtillegg.

Under kap. 2655 Uførheit blir det gjort framlegg om å auke løyvingane med 1 532 mill. kroner, fordelt med 582 mill. kroner på post 70 Grunnpensjon, 893 mill. kroner på post 71 Tilleggspensjon, 55 mill. kroner på post 72 Særtillegg og 2 mill. kroner på Post 76 Yrkesskadetrygd.

Under kap. 2680 Ytingar til gjenlevande ektefellar blir det gjort framlegg om å auke løyvingane med 55 mill. kroner, fordelt med 30 mill. kroner på post 70 Grunnpensjon, 23 mill. kroner på post 71 Tilleggspensjon og 2 mill. kroner på post 72 Særtillegg.

Under kap. 2651 Ytingar under arbeidsavklaring post 70 Arbeidsavklaringspengar blir det gjort framlegg om å auke løyvingane med 833 mill. kroner.

Under kap. 2620 Stønad til einsleg mor eller far post 70 Overgangsstønad blir det gjort framlegg om å auke løyvingane med 59 mill. kroner.

6 Andre pensjonsordningar

6.1 Pensjonar mv. frå Statens pensjonskasse

Dei fleste tenestepensjonane i offentleg sektor er såkalla bruttoordningar som blir gitt i tillegg til folketrygda. Pensjonen frå folketrygda skal alltid betalast fullt ut, medan tenestepensjonen blir redusert med eit samordningsfrådrag. Vanlegvis utgjer samordningsfrådraget ¾ grunnbeløp og heile tilleggspensjonen og/eller særtillegget m.v. når tenestepensjonen blir gitt for full tenestetid (vanlegvis 30 år).

Etter lov om Statens pensjonskasse § 42 skal alderspensjon under utbetaling regulerast ved at pensjonsgrunnlaget blir regulert årleg frå 1. mai i samsvar med lønnsauken og deretter fråtrekt 0,75 prosent. Uførepensjon og enkje- og enkjemannspensjon blir regulerte i samsvar med lønnsauken fram til fylte 67 år. Frå fylte 67 år blir pensjonsgrunnlaget regulert i samsvar med lønnsauken og deretter fråtrekt 0,75 prosent. Ved reguleringa skal dei reguleringsfaktorane som Kongen fastset etter folketrygdlova § 19-14 åttande ledd nyttast.

For kapitla 611, 612, 615 og 616 vil dei totale meirutgiftene for pensjonane som følgje av reguleringa utgjere om lag 463 mill. kroner.

Under kap. 611 Pensjonar frå statskassa, blir det gjort framlegg om å auke løyvingane med 0,3 mill. kroner. Det blir gjort framlegg om at departementet får fullmakt til å regulere pensjonane på same måten som pensjonar frå Statens pensjonskasse.

Under kap. 612 Tilskott til Statens pensjonskasse blir det gjort framlegg om å auke løyvingane med 458 mill. kroner, fordelt med 453 mill. kroner på post 01 Driftsutgifter og 5 mill. kroner på post 70 For andre medlemmer av Statens pensjonskasse.

Under kap. 615 Yrkesskadeforsikring og kap. 616 Gruppelivsforsikring blir det gjort framlegg om å auke løyvingane med respektive 1 mill. kroner under kap. 615 og 4 mill. kroner under kap. 616.

6.2 Avtalefesta pensjon i privat sektor

Etter lov 19. februar 2010 nr. 5 om statstilskott til arbeidstakere som tar ut avtalefestet pensjon i privat sektor § 23 skal tilskottet frå staten til pensjon etter reglane i kapittel 2 (ny AFP) utgjere 1/3 av pensjonen, medan kompensasjonstillegget etter kapittel 3 blir dekt fullt ut av staten. Statstilskottet til pensjon etter kapittel 4 (overgangsordninga) skal utgjere 40 prosent av pensjonen for pensjonistar over 64 år.

Årleg pensjon etter AFP-tilskottslova kapittel 2 utgjer 0,314 prosent av grunnlaget (summen av den einskildes inntekt) og er eit påslag til alderspensjon frå folketrygda. Pensjon etter kapittel 4 (overgangsordning) blir rekna ut som pensjonane frå folketrygda. AFP, med unntak av visse tillegg, blir regulert årleg frå 1. mai i samsvar med lønnsauken og deretter fråtrekt 0,75 prosent.

Under kap. 666, post 70 Tilskott blir det gjort framlegg om å auke statstilskottet med 23 mill. kroner.

6.3 Pensjonstrygda for sjømenn

Etter lov 3. desember 1948 nr. 7 om pensjonstrygd for sjømenn § 15 gir staten visse tilskott. Staten dekkjer m.a. utgiftene til krigsfartstillegg for fartsmånader mellom 1. september 1939 og 31. desember 1945. Etter § 8 er pensjonsordninga garantert av staten.

Alderspensjonar frå Pensjonstrygda for sjømenn blir regulerte årleg med verknad frå 1. mai i samsvar med lønnsauken og deretter fråtrekte 0,75 prosent. Ved reguleringa blir dei reguleringsfaktorane som Kongen fastset etter folketrygdlova § 19-14 åttande ledd nytta.

Under kap. 664 Pensjonstrygda for sjømenn, post 70 Tilskott blir det gjort framlegg om å auke tilskottet med 1 mill. kroner.

6.4 Krigspensjonering

Staten dekkjer utgiftene til krigspensjon etter lov 13. desember 1946 nr. 21 om krigspensjonering for militærpersoner (§ 19) og lov 13. desember 1946 nr. 22 om krigspensjonering for hjemmestyrkepersonell og sivilpersoner (§ 25).

Etter tilleggslov om krigspensjonering av 29. juni 1951 nr. 34 blir krigspensjonar under utbetaling regulerte i samsvar med lønnsauken fram til fylte 67 år. Frå fylte 67 år blir krigspensjonane regulerte i samsvar med lønnsauken og deretter fråtrekte 0,75 prosent. Ved regulering av pensjonar blir dei reguleringsfaktorane som Kongen fastset etter folketrygdlova § 19-14 åttande ledd nytta.

Under kap. 660 Krigspensjon blir det gjort framlegg om å auke løyvingane med 8 mill. kroner, fordelt med 2 mill. kroner på post 70 Tilskott militære og 6 mill. kroner på post 71 Tilskott sivile.

6.5 Supplerande stønad til personar med kort butid i Noreg

Ved lov 29. april 2005 nr. 21 om stønad til personar med kort butid i Noreg, er personar over 67 år med liten eller ingen pensjon frå folketrygda sikra ei samla inntekt på nivå med minste pensjonsnivå. Ytingane frå ordninga blir prøvde mot inntekt og også mot formue. Det er vidare eit vilkår at stønadsmottakaren er busett i Noreg.

Stønaden er knytt til satsane for minste pensjonsnivå i folketrygda, og vil derfor auke i tråd med dei nye satsane for minste pensjonsnivå frå 1. mai 2014.

Under kap. 667 Supplerande stønad til personar over 67 år, post 70 Tilskott blir det gjort framlegg om å auke løyvinga med 9 mill. kroner.

Tilråing

Arbeids- og sosialdepartementet

tilrår:

At Dykkar Majestet godkjenner og skriv under eit framlagt forslag til proposisjon til Stortinget om endringar i statsbudsjettet 2014 under Arbeids- og sosialdepartementet (Tilleggsløyvingar som følgje av reguleringa av grunnbeløpet og pensjonar i folketrygda mv. frå 1. mai 2014).

Vi HARALD, Noregs Konge,

stadfester:

Stortinget blir bede om å gjere vedtak om endringar i statsbudsjettet 2014 under Arbeids- og sosialdepartementet (Tilleggsløyvingar som følgje av reguleringa av grunnbeløpet og pensjonar i folketrygda mv. frå 1. mai 2014) i samsvar med eit vedlagt forslag.

Forslag
til vedtak om endringar i statsbudsjettet 2014 under Arbeids- og sosialdepartementet (Tilleggsløyvingar som følgje av reguleringa av grunnbeløpet og pensjonar i folketrygda mv. frå 1. mai 2014)

I

Arbeids- og sosialdepartementet får fullmakt til å regulere pensjonar frå statskassa på same måten som for statspensjonistar.

II

I statsbudsjettet for 2014 blir det gjort følgjande endringar:

Utgifter:

Kap.

Post

Formål

Kroner

611

Pensjonar frå statskassa

01

Driftsutgifter, overslagsløyving, blir auka med

300 000

frå kr 13 700 000 til kr 14 000 000

612

Tilskott til Statens pensjonskasse

01

Driftsutgifter, overslagsløyving, blir auka med

453 000 000

frå kr 8 276 000 000 til kr 8 729 000 000

70

For andre medlemer av Statens pensjonskasse, overslagsløyving, blir auka med

5 000 000

frå kr 91 000 000 til kr 96 000 000

615

Yrkesskadeforsikring

01

Driftsutgifter, overslagsløyving, blir auka med

1 000 000

frå kr 108 000 000 til kr 109 000 000

616

Gruppelivsforsikring

01

Driftsutgifter, overslagsløyving, blir auka med

4 000 000

frå kr 174 000 000 til kr 178 000 000

660

Krigspensjon

70

Tilskott, militære, overslagsløyving, blir auka med

2 000 000

frå kr 123 000 000 til kr 125 000 000

71

Tilskott, sivile, overslagsløyving, blir auka med

6 000 000

frå kr 300 000 000 til kr 306 000 000

664

Pensjonstrygda for sjømenn

70

Tilskott, blir auka med

1 000 000

frå kr 80 000 000 til kr 81 000 000

666

Avtalefesta pensjon

70

Tilskott, blir auka med

23 000 000

frå kr 1 660 000 000 til kr 1 683 000 000

667

Supplerande stønad til personar over 67 år

70

Tilskott, overslagsløyving, blir auka med

9 000 000

frå kr 420 000 000 til kr 429 000 000

2620

Stønad til einsleg mor eller far

70

Overgangsstønad, overslagsløyving, blir auka med

59 000 000

frå kr 2 410 000 000 til kr 2 469 000 000

2651

Ytingar under arbeidsavklaring

70

Arbeidsavklaringspengar, overslagsløyving, blir auka med

833 000 000

frå kr 34 110 000 000 til kr 34 943 000 000

2655

Uførheit

70

Grunnpensjon, overslagsløyving, blir auka med

582 000 000

frå kr 23 810 000 000 til kr 24 392 000 000

71

Tilleggspensjon, overslagsløyving, blir auka med

893 000 000

frå kr 36 530 000 000 til kr 37 423 000 000

72

Særtillegg, overslagsløyving, blir auka med

55 000 000

frå kr 2 250 000 000 til kr 2 305 000 000

76

Yrkesskadetrygd gml. lovgivning, overslagsløyving, blir auka med

2 000 000

frå kr 63 000 000 til kr 65 000 000

2670

Alderdom

70

Grunnpensjon, overslagsløyving, blir auka med

1 156 000 000

frå kr 59 220 000 000 til kr 60 376 000 000

71

Tilleggspensjon, overslagsløyving, blir auka med

2 188 000 000

frå kr 111 520 000 000 til kr 113 708 000 000

73

Særtillegg, pensjonstillegg mv., overslagsløyving, blir auka med

143 000 000

frå kr 5 670 000 000 til kr 5 813 000 000

2680

Ytingar til gjenlevande ektefellar

70

Grunnpensjon, overslagsløyving, blir auka med

30 000 000

frå kr 1 220 000 000 til kr 1 250 000 000

71

Tilleggspensjon, overslagsløyving, blir auka med

23 000 000

frå kr 955 000 000 til kr 978 000 000

72

Særtillegg, overslagsløyving, blir auka med

2 000 000

frå kr 98 000 000 til kr 100 000 000

Vedlegg 1
Tabellar

Tabell 1.1 Oversikt over grunnbeløpet i folketrygda frå 1967.

Storleiken på grunnbeløpet

Gjennomsnittleg årleg grunnbeløp

Frå

Per år kr

Per md. kr

År

Beløp kr

1.01.1967

5 400

450,00

1967

5 400

1.01.1968

5 900

491,67

1968

5 900

1.01.1969

6 400

533,33

1969

6 400

1.01.1970

6 800

566,67

1970

6 800

1.01.1971

7 200

600,00

1.05.1971

7 500

625,00

1971

7 400

1.01.1972

7 900

658,33

1972

7 900

1.01.1973

8 500

708,33

1973

8 500

1.01.1974

9 200

766,67

1.05.1974

9 700

808,33

1974

9 533

1.01.1975

10 400

866,67

1.05.1975

11 000

916,67

1975

10 800

1.01.1976

11 800

983,33

1.05.1976

12 100

1 008,33

1976

12 000

1.01.1977

13 100

1 091,67

1.05.1977

13 400

1 116,67

1.12.1977

14 400

1 200,00

1977

13 383

1.07.1978

14 700

1 225,00

1978

14 550

1.01.1979

15 200

1 266,67

1979

15 200

1.01.1980

16 100

1 341,67

1.05.1980

16 900

1 408,33

1980

16 633

1.01.1981

17 400

1 450,00

1.05.1981

19 100

1 591,67

1.10.1981

19 600

1 633,33

1981

18 658

1.05.1982

21 200

1 766,67

1982

20 667

1.01.1983

21 800

1 816,67

1.05.1983

22 600

1 883,33

1983

22 333

1.05.1984

24 200

2 016,67

1984

23 667

1.05.1985

25 900

2 158,33

1985

25 333

1.01.1986

26 300

2 191,67

1.05.1986

28 000

2 333,33

1986

27 433

1.05.1987

29 900

2 491,67

1987

29 267

1.01.1988

30 400

2 533,33

1.04.1988

31 000

2 583,33

1988

30 850

1.04.1989

32 700

2 725,00

1989

32 275

1.05.1990

34 000

2 833,33

1.12.1990

34 100

2 841,67

1990

33 575

1.05.1991

35 500

2 958,33

1991

35 033

1.05.1992

36 500

3 041,67

1992

36 167

1.05.1993

37 300

3 108,33

1993

37 033

1.05.1994

38 080

3 173,33

1994

37 820

1.05.1995

39 230

3 269,17

1995

38 847

1.05.1996

41 000

3 416,67

1996

40 410

1.05.1997

42 500

3 541,67

1997

42 000

1.05.1998

45 370

3 780,83

1998

44 413

1.05.1999

46 950

3 912,50

1999

46 423

1.05.2000

49 090

4 090,83

2000

48 377

1.05.2001

51 360

4 280,00

2001

50 603

1.05.2002

54 170

4 514,17

2002

53 233

1.05.2003

56 861

4 738,42

2003

55 964

1.05.2004

58 778

4 898,17

2004

58 139

1.05.2005

60 699

5 058,25

2005

60 059

1.05.2006
62 892

5 241,00

2006

62 161

1.05.2007

66 812

5 567,67

2007

65 505

1.05.2008

70 256

5 854,67

2008

69 108

1.05.2009

72 881

6 073,42

2009

72 006

1.05.2010

75 641

6 303,42

2010

74 721

1.05.2011

79 216

6 601,33

2011

78 024

1.05.2012

82 122

6 843,50

2012

81 153

1.05.2013

85 245

7 103,75

2013

84 204

1.05.2014

88 370

7 364,16

2014

87 328

Tabell 1.2 Utviklinga av minste pensjonsnivå for alderspensjonistar, uførepensjonistar og unge uføre i perioden 1.05.1992–30.04.2015. Kroner.

Minste pensjonsnivå

Alderspensjonist

Uførepensjonist

Einslege

Ektepar

Einslege

Ektepar

Unge uføre fødde etter 1940

Per år

Per år

Per år

Per år

Per år.

1.05.92-30.04.93

58 583

94 752

58 583

94 752

87 096

1.05.93-31.12.93

59 868

96 816

59 868

96 816

88 992

1.01.94-30.04.94

59 868

101 088¹

59 868

101 088¹

88 991

1.05.94-31.12.94

61 116

103 200

61 116

103 200

90 852

1.01.95-30.04.95²

61 512

103 992

61 512

103 992

90 852

1.05.95-30.04.96

63 372

107 136

63 372

107 136

93 600

1.05.96-30.04.97

66 240

111 984

66 240

111 984

97 836

1.05.97-30.04.98³

69 360

117 456

69 360

117 456

101 412

1.05.98-30.04.99⁴

81 360

140 040

81 360

140 040

108 252

1.05.99-30.04.00

84 204

144 912

84 204

144 912

112 032

1.05.00-30.04.01

88 032

151 512

88 032

151 512

117 132

1.05.01-30.04.02

92 100

158 520

92 100

158 520

122 544

1.05.02-30.04.03

97 140

167 208

97 140

167 208

129 252

1.05.03-30.04.04

101 964

181 200⁵

101 964

181 200⁵

135 660

1.05.04-30.04.05

105 408

190 248⁶

105 408

190 248⁶

140 244

1.05.05-30.04.06

108 852

199 512⁷

108 852

199 512⁷

144 828

1.05.06-30.04.07

112 788

206 712

112 788

206 712

150 060

1.05.07-30.04.08

119 820

219 600

119 820

219 600

159 420

1.05.08-30.04.09⁸

136 296

251 496

136 296

251 496

173 532⁹

1.05.09-30.04.10¹⁰

143 568

265 272

143 568

265 272

180 012

1.05.10-30.04.11¹¹

151 272

279 864

151 272

279 864

186 828

1.05.11-30.04.12¹²

157 639

291 644

158 424

293 088

195 660

1.05.12-30.04.13

162 615

300 850

164 256

303 864

202 848

1.05.13-30.04.14

167 963

310 744

170 496

315 408

210 564

1.05.14-30.04.15

173 274

320 570

176 736

326 976

218 268

¹ Heving av sats for særtillegget for ektepar frå 1.01.1994. Ny sats 2 x 60,5 pst. av grunnbeløpet, dvs. dobbelt av ordinær sats og ny minstesats.

² Heving av sats for særtillegget frå 1.01.1995. Ordinær sats utgjorde 61,55 pst. av grunnbeløpet.

³ Heving av sats for særtillegget frå 1.05.1997. Ordinær sats utgjorde 63,2 pst. av grunnbeløpet (minstesats 57,5 pst).

⁴ Heving av sats for særtillegget frå 1.05.1998. Ordinær sats utgjorde 79,33 pst. av grunnbeløpet, medan minstesats er 74 pst. av grunnbeløpet.

⁵ Grunnpensjonen for ektepar auka frå 0,75 G til 0,8 G frå 1.05.2003.

⁶ Grunnpensjonen for ektepar auka til 0,825 G frå 1.05.2004.

⁷ Grunnpensjonen for ektepar auka til 0,85 G frå 1.05.2005.

⁸ Ordinær sats for særtillegget auka til 94 pst. av grunnbeløpet frå 1.05.2008.

⁹ Dei medrekna framtidige pensjonspoenga for unge uføre blei heva frå 3,30 til 3,50 frå 1.05.2008.

¹⁰ Ordinær sats for særtillegget auka til 97 pst. av grunnbeløpet frå 1.05.2009.

¹¹ Ordinær sats for særtillegget aukar til 100 pst. av grunnbeløpet frå 1.05.2010.

¹² Frå og med 1.05.2011 er satsane for minste pensjonsnivå for alderspensjonistar regulerte i samsvar med lønnsauken og deretter justerte for effekten av levealdersjusteringa, medan minstepensjon for uførepensjonistar er regulert i samsvar med grunnbeløpet (lønnsauken). Eit ektepar med alderspensjon er sikra eit samla pensjonsnivå tilsvarande to gonger ordinær sats.

Kjelde: Arbeids- og velferdsdirektoratet

Tabell 1.3 Minstepensjon (årleg gjennomsnitt) for einslege og ektepar (begge pensjonistane har særtillegg) og grunnbeløpet (G) (årleg gjennomsnitt). Endring i realverdien. 1970–2013.

Endring i realverdi frå året før

Minstepensjon

uførepensjon

Minste pensjonsnivå

alderspensjon

Gj.sn. grunnbeløp kr

Minstepensjon

uførepensjon

Minste pensjonsnivå

alderspensjon

År

Einsleg

Ektepar

Einsleg

Ektepar

Einsleg pst.

Ektepar pst.

Einsleg pst.

Ektepar pst.

Gj.sn. grunnbeløp

1970

7 810

11 970

7 810

11 970

6 800

-

-

-

-

-

1971

8 900

13 850

8 900

13 850

7 400

6,8

8,4

6,8

8,4

2,0

1972

9 664

15 023

9 664

15 023

7 900

1,7

1,6

1,7

1,6

-0,0

1973

10 445

16 220

10 445

16 220

8 500

0,2

0,1

0,2

0,1

-0,2

1974

11 655

18 101

11 655

18 101

9 533

2,3

2,3

2,3

2,3

2,8

1975

13 308

20 696

13 308

20 696

10 800

2,3

2,4

2,3

2,4

1,5

1976

15 363

24 215

15 363

24 215

12 000

5,6

7,0

5,6

7,0

1,6

1977

17 770

28 331

17 770

28 331

13 383

5,9

7,1

5,9

7,1

2,1

1978

20 228

32 760

20 228

32 760

14 550

5,3

6,9

5,3

6,9

0,6

1979

21 780

35 406

21 780

35 406

15 200

2,9

3,3

2,9

3,3

-0,1

1980

24 345

39 339

24 345

39 339

16 633

0,7

0,1

0,7

0,1

-1,5

1981

27 882

45 066

27 882

45 066

18 658

1,0

1,0

1,0

1,0

-1,1

1982

31 228

50 633

31 228

50 633

20 667

0,5

0,9

0,5

0,9

-0,6

1983

34 153

55 248

34 153

55 248

22 333

0,8

0,6

0,8

0,6

-0,4

1984

36 516

59 056

36 516

59 056

23 667

0,5

0,5

0,5

0,5

-0,4

1985

39 220

63 496

39 220

63 496

25 333

1,7

1,8

1,7

1,8

1,3

1986

42 884

69 196

42 884

69 196

27 433

2,1

1,7

2,1

1,7

1,1

1987

45 724

73 776

45 724

73 776

29 267

-2,0

-2,0

-2,0

-2,0

-1,9

1988

48 786

78 966

48 786

78 966

30 850

0,0

0,4

0,0

0,4

-1,2

1989

51 174

82 896

51 174

82 896

32 275

0,3

0,4

0,3

0,4

0,1

1990

53 438

86 652

53 438

86 652

33 575

0,3

0,4

0,3

0,4

-0,1

1991

56 112

90 840

56 112

90 840

35 033

1,5

1,3

1,5

1,3

0,8

1992

58 048

93 890

58 048

93 890

36 167

1,1

1,0

1,1

1,0

0,9

1993

59 440

96 128

59 440

96 128

37 033

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

1994

60 700

102 496

60 700

102 496

37 820

0,7

5,1

0,7

5,1

0,7

1995

62 752

106 088

62 752

106 088

38 847

0,9

1,0

0,9

1,0

0,2

1996

65 284

110 368

65 284

110 368

40 410

2,8

2,8

2,8

2,8

2,8

1997

68 320

115 632

68 320

115 632

42 000

2,0

2,1

2,0

2,1

1,3

1998

77 360

132 512

77 360

132 512

44 413

10,7

12,1

10,7

12,1

3,4

1999

83 256

143 288

83 256

143 288

46 423

5,2

5,7

5,2

5,7

2,2

2000

86 756

149 312

86 756

149 312

48 377

1,0

1,0

1,0

1,0

1,0

2001

90 744

156 184

90 744

156 184

50 603

1,5

1,5

1,5

1,5

1,5

2002

95 460

164 312

95 460

164 312

53 233

3,9

3,9

3,9

3,9

3,9

2003

100 356

176 536

100 356

176 536

55 964

2,6

4,9

2,6

4,9

2,6

2004

104 260

187 232

104 260

187 232

58 139

3,4

5,6

3,4

5,6

3,4

2005

107 704

196 424

107 704

196 424

60 059

1,7

3,3

1,7

3,3

1,7

2006

111 476

204 312

111 476

204 312

62 161

1,2

1,7

1,2

1,7

1,2

2007

117 476

215 304

117 476

215 304

65 505

4,6

4,6

4,6

4,6

4,6

2008

130 804

240 864

130 804

240 864

69 108

7,3

7,8

7,3

7,8

1,6

2009

141 144

260 680

141 144

260 680

72 006

5,7

6,0

5,7

6,0

2,0

2010

148 704

275 000

148 704

275 000

74 721

2,8

3,0

2,8

3,0

1,3

2011

156 040

288 680

155 517

287 717

78 024

3,6

3,7

3,3

3,3

3,1

2012

162 312

300 272

160 956

297 781

81 153

3,2

3,2

2,7

2,7

3,2

2013

168 416

311 560

166 180

307 446

84 204

1,6

1,6

1,1

1,1

1,6

Kjelde: Arbeids- og velferdsdirektoratet

Tabell 1.4 Personar med pensjon/overgangsstønad frå folketrygda

Pr. 31. desember 2011

Pr. 31. desember 2012

Pr. 31. desember 2013

Talet på personar

Av dette med minsteyting

I pst av alle

Talet på personar

Av dette med minsteyting

I pst av alle

Talet på personar

Av dette med minsteyting

I pst av alle

Alderspensjonistar

718 667

180 814

25

760 025

164 801

22

800 350

157 721

20

Uførepensjonistar

306 659

57 858

19

309 887

57 676

19

305 886

56 022

18

Gjenlevande ektefeller

20 592

5 795

28

19 490

5 457

28

18 533

5 205

28

Tidlegare familiepleiarar

96

96

100

79

79

100

69

69

100

Ugifte forsørgjarar og skilte eller separerte forsørgjarar

22 431

22 431

100

21 346

21 346

100

20 226

20 226

100

I alt

1 068 445

266 994

25

1 110 827

249 359

22

1 145 064

239 243

21

Overgangsstønaden er 2 gonger grunnbeløpet frå 1. mai 2010

Talet på personar med tidsavgrensa uførestønad pr. 31.12.2009: 49885. Tidsavgrensa uførestønad opphørte i 2010

Kjelde: Arbeids- og velferdsdirektoratet

Tabell 1.5 Alders- og uførepensjonistar med minsteyting pr. 31.12. 2013

Kvinner

Menn

I alt

Alderspensjonistar i alt

138 169

19 552

157 721

67–69 år

8 667

1 322

9 989

70 år og over

129 502

18 230

147 732

Uførepensjonistar i alt

41 981

14 041

56 022

Under 50 år

8 252

4 910

13 162

50-59 år

15 342

5 245

20 587

60-66 år

18 120

3 837

21 957

67-69 år

267

49

316

I alt

180 150

33 593

213 743

Ordninga med tidsavgrensa uførestønad opphørte i 2010

Kjelde: Arbeids- og velferdsdirektoratet

Tabell 1.6 Alderspensjonistar og uførepensjonistar med full pensjon samt gjenlevande ektefeller med og uten tilleggspensjon pr. 31.12. 2013

Bare pensjonistar med full pensjon

Gjenlevende ektefelle med pensjon/overgangsstønad

I alt

Alderspensjonistar med full pensjon

Uførepensjonistar med full pensjon

Uten tilleggspensjon

35 591

7 672

406

43 669

Under 0,55G

78 265

24 486

9 525

112 276

0,55-0,60

7 486

2 100

710

10 296

0,60-0,80

34 544

9 732

2 417

46 693

0,80-1,00

42 438

12 263

1 954

56 655

1,00-1,50

145 866

64 511

2 766

213 143

1,50-2,00

187 082

77 589

744

265 415

Over 2,00G

254 554

52 180

11

306 745

I alt

785 826

250 533

18 533

1 054 892

Ordninga med tidsavgrensa uførestønad opphørte i 2010

Kjelde: Arbeids- og velferdsdirektoratet

Tabell 1.7 Personar som tente opp tilleggspensjon (unntatt personar som fekk godskrive pensjonspoeng etter særreglar for uførepensjonistar)¹

Talet på personar

I prosent av folketalet 17-69 år per 31. desember

År

Kvinner

Menn

I alt

Kvinner pst.

Menn pst.

1967

379 284

1 000 303

1 379 587

31,0

82,0

1970

406 912

1 000 262

1 407 174

32,7

80,3

1973

467 148

1 019 234

1 486 382

36,8

79,9

1975

506 236

1 034 142

1 540 378

39,4

79,9

1977

581 234

1 068 877

1 650 111

44,7

81,5

1978

616 895

1 074 064

1 690 959

47,2

81,3

1979

646 502

1 081 518

1 728 020

49,2

81,5

1980

677 229

1 096 561

1 773 790

51,2

82,1

1981

698 253

1 097 511

1 795 764

52,5

81,6

1982

710 012

1 083 001

1 793 013

53,1

79,9

1983

722 474

1 080 593

1 803 067

53,6

79,1

1984

745 200

1 087 816

1 833 016

53,0

79,1

1985

776 418

1 100 216

1 876 634

56,9

79,3

1986

812 883

1 122 975

1 935 858

59,1

80,2

1987

846 414

1 128 753

1 975 167

61,1

79,9

1988

861 669

1 128 573

1 990 242

61,8

79,1

1989

850 403

1 099 913

1 950 316

60,7

76,7

1990

856 668

1 089 392

1 946 060

61,0

75,8

1991

865 544

1 082 327

1 947 871

61,4

74,9

1992

872 979

1 079 078

1 952 057

61,7

74,3

1993

884 425

1 081 504

1 965 929

62,2

74,2

1994

900 904

1 099 311

2 000 215

63,2

75,2

1995

918 852

1 116 499

2 035 351

64,2

76,1

1996

935 019

1 132 310

2 067 329

65,0

76,9

1997

951 227

1 154 670

2 105 897

65,8

78,0

1998

971 935

1 117 106

2 089 041

66,8

79,0

1999

982 630

1 180 713

2 163 343

67,1

78,7

2000

993 640

1 184 738

2 178 378

67,5

78,4

2001

1 004 786

1 192 262

2 197 048

67,9

78,6

2002²

1 042 390

1 217 940

2 260 330

69,9

79,7

2003

1 047 220

1 213 481

2 260 701

69,7

78,8

2004³

1 055 298

1 220 056

2 275 354

69,6

78,6

2005

1 066 792

1 233 628

2 300 420

69,6

78,6

2006

1 091 040

1 268 836

2 359 876

70,3

79,7

2007

1 122 217

1 310 901

2 433 188

71,4

80,8

2008

1 156 258

1 354 359

2 510 617

72,4

81,8

2009

1 199 278

1 330 498

2 529 776

74,0

79,1

2010⁴

1 212 216

1 344 625

2 556 841

73,6

78,7

2011

1 195 697

1 317 778

2 513 475

71,5

75,6

2012

1 235 603

1 378 889

2 614 492

72,9

77,8

¹ Personar med pensjonsgjevande inntekt som døydde eller utvandra i året er tekne ut frå 1982.

² Frå 1.1. 2002 er rehabiliteringspengar og attføringspengar pensjonsgjevande inntekt.

³ Frå 1.1. 2004 blei det innført ei ny uføreyting, tidsavgrensa uførestønad, som er pensjonsgjevande inntekt.

⁴ Endra tal for 2010. Opptening basert på pensjonsgivande inntekt (ikkje omsorgspoeng og berekna poengtal for uføre).

Kjelde: Arbeids- og velferdsdirektoratet

Tabell 1.8 Utviklinga av gjennomsnittleg pensjonspoeng for ikkje-uføre 1967–2012

År

Kvinner

Menn

1967

1,88

3,55

1968

1,87

3,52

1969

1,84

3,49

1970

1,90

3,63

1971

1,96

3,82

1972

2,03

3,89

1973

2,08

3,96

1974

2,09

4,01

1975

2,19

4,14

1976

2,30

4,29

1977

2,26

4,30

1978

2,26

4,32

1979

2,23

4,29

1980

2,27

4,31

1981

2,31

4,30

1982

2,33

4,20

1983

2,36

4,25

1984

2,41

4,30

1985

2,46

4,36

1986

2,53

4,40

1987

2,69

4,60

1988

2,74

4,64

1989

2,77

4,54

1990

2,88

4,61

1991

2,95

4,61

1992

2,92

4,25

1993

2,95

4,24

1994

2,99

4,27

1995

3,02

4,30

1996

3,06

4,32

1997

3,10

4,37

1998

3,13

4,41

1999

3,18

4,42

2000

3,19

4,41

2001

3,22

4,43

2002

3,21

4,39

2003

3,20

4,32

2004

3,18

4,28

2005

3,20

4,28

2006

3,24

4,31

2007

3,27

4,34

2008

3,32

4,35

2009

3,30

4,33

2010

3,28

4,28

2011

3,28

4,26

2012

3,29

4,26

Kjelde: Arbeids- og velferdsdirektoratet

Vedlegg 2
Protokoll fra møtet 24. april 2014 mellom representanter for staten og representanter fra Pensjonistforbundet, Funksjonshemmedes Fellesorganisasjon, Samarbeidsforumet av funksjonshemmedes organisasjoner, Landsorganisasjonen i Norge og Unio for å gjennomgå rapporten «Grunnlaget for inntektsoppgjørene 2014» av 31. mars 2014 fra Det tekniske beregningsutvalget for inntektsoppgjørene

Representanter for staten ved Arbeids- og sosialdepartementet og Finansdepartementet og representanter for Pensjonistforbundet, Funksjonshemmedes Fellesorganisasjon, Samarbeidsforumet av funksjonshemmedes organisasjoner, Landsorganisasjonen i Norge og Unio har i møte 24. april 2014 gjennomgått rapporten «Grunnlaget for inntektsoppgjørene 2014» av 31. mars 2014 fra Det tekniske beregningsutvalget for inntektsoppgjørene.

Ved gjennomgangen av rapporten konstaterte partene at utvalget foreløpig har anslått lønnsveksten for lønnstakere i alt til 3,9 prosent fra 2012 til 2013. Utvalget vil se nærmere på dette anslaget fram mot junirapporten. Videre konstaterte partene at utvalget ikke har endret sitt tidligere anslag på 4,0 prosent når det gjelder lønnsveksten for lønnstakere i alt fra 2011 til 2012.

Ovennevnte tall vil ligge til grunn for drøftingene om reguleringen av grunnbeløpet og pensjoner fra 1. mai 2014.

Følgende var til stede på møtet:

Pensjonistforbundet: Ragnhild Nestaas

Funksjonshemmedes Fellesorganisasjon: Grete Crowo

Samarbeidsforumet av funksjonshemmedes organisasjoner: Arne Lein

Landsorganisasjonen i Norge: Øystein Nilsen

Unio: Erik Orskaug

Arbeids- og sosialdepartementet: Tormod Belgum, Simen Fremmergård, Pernille Krohn og Knut Melheim

Finansdepartementet: Vibeke Øi

YS og Akademikerne var forhindret fra å delta.

Oslo, 24. april 2014

Pensjonistforbundet

Funksjonshemmedes Fellesorganisasjon

Samarbeidsforumet av funksjonshemmedes organisasjoner

Landsorganisasjonen i Norge

Unio

Arbeids- og sosialdepartementet

Vedlegg 3
Protokoll fra møtene 16. og 20. mai 2014 mellom Regjeringen og Pensjonistforbundet, Funksjonshemmedes Fellesorganisasjon, Samarbeidsforumet av funksjonshemmedes organisasjoner, Landsorganisasjonen i Norge, Yrkesorganisasjonenes Sentralforbund, Unio og Akademikerne om tallgrunnlaget for regulering av grunnbeløpet og pensjoner i folketrygden fra 1. mai 2014

Følgende har vært til stede på ett eller flere av møtene:

Pensjonistforbundet: Borge Rørvik, Liv Thun, Arild Øynes, Bjørg Hageløkken, Freddy Lindquist, Kyrre Stenbro, Ragnhild Nestaas, Tale Jordbakke og Harald Olimb Norman

Funksjonshemmedes Fellesorganisasjon: Knut Magne Ellingsen, Ingunn Ulfstein, Atle Lunde, Liv Arum og Grete Crowo

Samarbeidsforumet av funksjonshemmedes organisasjoner: Arne Lein

Landsorganisasjonen i Norge: Terje Olsson og Øystein Nilsen

Unio: Erik Orskaug, Kjell Helland og Torgeir Pettersen

Yrkesorganisasjonenes Sentralforbund: Helle Stensbak og Ørnulf Kastet

Akademikerne: Trond Teisberg

Arbeids- og sosialdepartementet: statsråd Robert Eriksson, statssekretær Thor Sættem, Simen Fremmergård, Tormod Belgum, Pernille Krohn, Knut Melheim og Oddbjørn Haga

Finansdepartementet: statssekretær Paal Bjørnestad og Vibeke Øi

På vegne av Pensjonistforbundet og Landsorganisasjonen i Norge la Borge Rørvik i møtet 16. mai 2014 fram følgende:

«Pensjonistforbundet (SAKO samarbeidet) og Landsorganisasjonen i Norge (LO), heretter kalt «organisasjonene», viser til at det fra Arbeids- og sosialdepartementets side er blitt varslet at trygdedrøftingene for 2014 avholdes 16. og 20. mai 2014.

Organisasjonene viser til forskrift om beregning av lønnsveksten som skal benyttes ved regulering av grunnbeløpet og alderspensjon i folketrygden, og innretter sitt krav i forhold til dette.

Organisasjonene fremmer med dette følgende krav:

Teknisk beregningsutvalg for inntektsoppgjørene anslår i sin aprilrapport lønnsveksten til 3,9 pst i 2013 og 4,0 pst i 2012. I trygdeoppgjøret i 2013 ble det lagt til grunn at lønnsveksten i 2013 ville bli 3,5 pst, videre ble lønnsveksten i 2012 stadfestet til 4,0 pst. Dette innebærer at det skal korrigeres for et etterslep på 0,4 prosentpoeng for 2013 og uendret for 2012.

Når det gjelder forventet lønnsvekst i 2014, viser vi til at Revidert Nasjonalbudsjett anslår denne til 3,3%. Dette skal det tas hensyn til i beregning av nytt grunnbeløp og alderspensjon.»

Videre ba Pensjonistforbundet om følgende protokolltilførsel:

«Pensjonistforbundet (SAKO samarbeidet) er prinsipielt motstandere av at regulering av løpende pensjon ikke skal følge lønnsutviklingen. Det er urettferdig at en gruppe i befolkningen ikke skal ha samme kjøpekraftsutvikling som andre deler av samfunnet.

På vegne av landets nærmere 800.000 alderspensjonister krever Pensjonistforbundet at stortingsvedtaket om fratrekk på 0,75% av lønnsutviklingen omgjøres. Vi foreslår at arbeid med dette starter så raskt som mulig og uavhengig av evaluering av resten av reformen som er forespeilet i 2017.

Trygdeoppgjøret 2012 ble det første praktiske beviset på hvor feil en slik underregulering kan slå ut når fratrekk på 0,75% av lønnsveksten kombineres med feil anslag på antatt lønnsvekst for perioden. Lønnsøkningen i 2012 ble på 4 % mens pensjonsreguleringen samme år ble på 2,89 %.

For 2013 ble lønnsøkningen på 3,9% mens pensjonsreguleringen ble på 3,02 prosent.

Pensjonister har de samme utgiftene i sin hverdag som yrkesaktive og skal være med på den samme velstandsutviklingen som samfunnet for øvrig.»

På vegne av FFO, SAFO, Unio, YS og Akademikerne la Erik Orskaug i møtet 16. mai 2014 fram følgende:

«Funksjonshemmedes Fellesorganisasjon (FFO), Samarbeidsforumet av funksjonshemmedes organisasjoner (SAFO), Unio, Yrkesorganisasjonens Sentralforbund (YS) og Akademikerne heretter kalt «organisasjonene» viser til at det fra Arbeids- og sosialdepartementets side er blitt varslet at trygdeforhandlingene for 2014 avholdes 16. og 20. mai 2014.

Organisasjonene viser til forskrift om beregning av lønnsveksten som skal benyttes ved regulering av grunnbeløpet og alderspensjon i folketrygden og innretter sitt krav i forhold til dette.

Organisasjonene fremmer med dette følgende krav:

Det tekniske beregningsutvalget for inntektsoppgjørene anslår i sin marsrapport lønnsveksten til 3,9 pst i 2013 og 4,0 pst i 2012. I trygdeoppgjøret i 2013 ble det lagt til grunn at lønnsveksten i 2013 ville bli 3,5 pst. Videre ble lønnsveksten i 2012 stadfestet til 4,0 pst. Dette innebærer at det skal korrigeres for et etterslep på 0,4 prosentpoeng for 2013 og uendret for 2012.

Når det gjelder forventet lønnsvekst i 2014, viser vi til at Revidert Nasjonalbudsjett anslår denne til 3,3 pst. Dette skal det tas hensyn til i beregning av nytt grunnbeløp og alderspensjon.»

Videre ba organisasjonene om følgende protokolltilførsel:

«Funksjonshemmedes Fellesorganisasjon (FFO), Samarbeidsforumet av funksjonshemmedes organisasjoner (SAFO), Unio, Yrkesorganisasjonens Sentralforbund (YS) og Akademikerne får stadig reaksjoner fra pensjonistmedlemmer som opplever underreguleringen av løpende pensjoner som urettferdig. Vi regner med at regjeringen registrerer tilsvarende reaksjoner, og vi legger til grunn at dette er et av de forhold som tas opp i forbindelse med evalueringen av pensjonsreformen fram mot 2017.»

I møtet 20. mai 2014 redegjorde arbeids- og sosialministeren for tallgrunnlaget for regulering av pensjonene fra 1. mai 2014, i samsvar med forskrift 6. mai 2011 nr. 465 om beregning av lønnsveksten som skal benyttes ved regulering av grunnbeløpet og alderspensjon i folketrygden, jf. folketrygdloven §§ 1-4, 19-14 og 20-18.

Etter møter 16. og 20. mai 2014 er partene enige om at følgende legges til grunn for reguleringen av grunnbeløpet og pensjoner i folketrygden fra 1. mai 2014:

at forventet lønnsvekst i inneværende år er 3,3 prosent, slik den fremkommer i revidert nasjonalbudsjett

at faktisk lønnsvekst for 2013 foreløpig er beregnet til 3,9 prosent, det vil si et avvik på 0,40 prosentpoeng i forhold til fjorårets anslag på 3,5 prosent.

at faktisk lønnsvekst for 2012 fortsatt er anslått til 4,0 prosent, slik at det ikke foreligger noe avvik i forhold til tidligere anslag.

Oslo, 20. mai 2014

Pensjonistforbundet

Funksjonshemmedes Fellesorganisasjon

Samarbeidsforumet av funksjonshemmedes organisasjoner

Landsorganisasjonen i Norge

Yrkesorganisasjonenes Sentralforbund

Unio

Akademikerne

Arbeids- og sosialdepartementet