Prop. 136 S

(2015–2016)
Proposisjon til Stortinget (forslag til stortingsvedtak)

Endringar i statsbudsjettet 2016 under Finansdepartementet og Kommunal- og moderniseringsdepartementet (Lønsregulering for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet 2016 mv.)

Tilråding frå Kommunal- og moderniseringsdepartementet 3. juni 2016, godkjend i statsråd same dagen. (Regjeringa Solberg)

Dokumentet på regjeringen.no

1 Innleiing

Kommunal- og moderniseringsdepartementet legg med dette fram følgjande saker under kap. 2315 Lønsregulering for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet og kap. 0502 Lønsoppgjøret i staten – tariffavtalte avsettingar.

Lønsregulering frå 1. mai 2016 for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet mv.

Endringar i statsbudsjettet for 2016.

2 Lønsregulering for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet med verknad frå 1. mai 2016 mv.

2.1 Lønsforhandlingane mv. per 1. mai 2016

Forhandlingane

Forhandlingane mellom staten v/Kommunal- og moderniseringsdepartementet og hovudsamanslutningane for tenestemenn, LO Stat, Akademikerne, Unio og YS Stat, om ny hovudtariffavtale i staten for perioden 1. mai 2016 til 30. april 2018, blei innleia 12. april 2016. I møtet la organisasjonane og staten fram og grunngav krava sine. Partane sin rapport frå Statistikk- og berekningsutvalet blei òg lagt fram.

Forhandlingane med Akademikerne heldt fram til 30. april 2016 då Akademikerne aksepterte kravet/tilbodet frå staten. Avtala med Akademikerne følgjer som vedlegg 1, og blir nærare omtalt under pkt. 2.2.

Forhandlingane med LO Stat, Unio og YS Stat heldt fram til 1. mai. LO Stat kravde forhandlingane avslutta på bakgrunn av staten sine krav/tilbod i møte 1. mai kl. 00.50. Unio og YS Stat kravde forhandlingane avslutta i møte 1. mai kl. 03.00. Det blei såleis konstatert brot i forhandlingane med tre av hovudsamanslutningane. Riksmeklaren blei varsla om brotet same dag i samsvar med tenestetvistlova § 14.

Meklinga mellom staten på den eine sida og LO Stat, Unio og YS Stat på den andre, blei opna i møte hos Riksmeklaren 4. mai. Meklinga heldt fram i møte til 26. mai der Riksmeklaren la fram forslag til ny hovudtariffavtale mellom staten og dei tre hovudsamanslutningane. Riksmeklaren sitt forslag blei same dagen akseptert av staten. LO Stat, Unio og YS Stat orienterte om at dei tilrådde meklingsresultatet og ville sende det ut til avrøysting. Svarfristen for avrøystinga er sett til 21. juni 2016.

Riksmeklaren sitt forslag følgjer i møtebok av 26. mai 2016, jf. vedlegg 2 med undervedlegg. Hovudtrekka i forslaget blir nærare omtalt under punkt 2.2.

Den økonomiske ramma

Både avtala med Akademikerne og Riksmeklaren sitt forslag har ei ramme som inneber ei årslønsauke på 2,4 pst for første avtaleår. Ramma er i tråd med oppgjeret i Industrioverenskomsten mellom Norsk Industri og Fellesforbundet, òg omtalt som frontfaget. Samla bruttoutgifter ved lønsreguleringa for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet per 1. mai 2016, er for tidsrommet 1. mai–31. desember 2016 rekna ut til 1,912 mrd. kroner.

Kompetanseutvikling

Til saman i avtala med Akademikerne og i Riksmeklaren sitt forslag blir det avsett 35 mill. kroner til kompetanseutvikling, ordninga med dei tilsette sin rett til å vera med på avgjerder i verksemda, og omstillingsarbeid for heile tariffperioden, 1. mai 2016–30. april 2018.

Avsettinga skal i hovudsak nyttast til å styrkje organisasjons- og leiarutviklinga i verksemdene for å auke involveringa av medarbeidarar og tillitsvalde, mellom anna gjennom å auke forståinga av lov og avtaleverk og samarbeidskompetansen. Midlane skal òg nyttast til oppfølging av avtala om eit inkluderande arbeidsliv, arbeid for å hindre utstøyting frå arbeidslivet og oppfølging av målet om fleire lærlingar i staten. Av avsettinga skal 6 mill. kroner nyttast til felles opplærings- og utviklingstiltak for leiinga og tillitsvalde i ordninga med dei tilsette sin rett til å vera med på avgjerder i verksemda, og 4 mill. kroner til omstillingsarbeid i staten.

Forhandlingsstader

Med heimel i hovudtariffavtalen avgjer staten etter drøftingar med hovudsamanslutningane kor lokale forhandlingar i departementsområda skal førast. Forhandlingsstadene for tariffperioden 2016–2018 blir drøfta og fastsett med verknad frå 1. mai 2016 (jf. vedlegg 1). Forhandlingsstadene er dei same både i vedlegget til avtala med Akademikerne og i vedlegget til forslaget frå Riksmeklaren.

2.2 Nærare om avtala med Akademikerne og Riksmeklaren sitt forslag

Økonomisk profil i avtala med Akademikerne

Med verknad frå 1. mai 2016 er det gitt eit likt prosenttillegg på lønstabellen tilsvarande 0,5 prosent. Med verknad frå 1. juli 2016 skal det førast lokale forhandlingar innafor ei økonomisk ramme på 2,3 pst. per dato av lønsmassen. Akademikerne vil gjennom avtala få eigen lønstabell.

Økonomisk profil i Riksmeklaren sitt forslag

Med verknad frå 1. mai 2016 er det gitt eit likt prosenttillegg på lønstabellen tilsvarande 1,15 prosent. Med verknad frå 1. juli 2016 skal det førast lokale forhandlingar innafor ei økonomisk ramme på 1,5 pst. per dato av lønsmassen. LO Stat, Unio og YS Stat vil gjennom Riksmeklaren sitt forslag få ein felles lønstabell som er annleis enn lønstabellen til Akademikerne.

Løns- og arbeidsvilkår elles i hovudtariffavtala blir i hovudsak vidareført, og fellesføresegn og sosiale føresegn er like i avtala med Akademikerne og i Riksmeklaren sitt forslag.

Anna

For staten har det vore viktig å kome i gang med arbeidet med å modernisere løns- og forhandlingssystemet i oppgjeret i år. Staten har lagt stor vekt på å kome fram til løysingar som gjer hovudtariffavtala meir fleksibel og gir dei lokale partane større handlefridom. Både avtala med Akademikerne og Riksmeklaren sitt forslag inneber mellom anna at partane på dei einskilde verksemdene får råderett over heile avsettinga til lokale forhandlingar. Partane kan såleis sjølve avtale målretta tiltak for heile verksemda, men det er òg høve til å delegere fordelinga av avsettinga heilt eller delvis til forhandlingar mellom partar på driftseining. Partane på verksemda har dessutan fått eit større ansvar for å løyse tvistar mellom partar på driftseining.

Vidare er det både i avtala med Akademikerne og i Riksmeklaren sitt forslag fastsett kvart sitt mandat for å vidareutvikle løns- og forhandlingssystemet fram mot mellomoppgjeret 2017. Det er ikkje store skilnader mellom dei to mandata. I mandatet i avtala med Akademikerne er lokal lønsfordeling gitt noko større merksemd, mens det i mandatet i Riksmeklaren sitt forslag òg er merksemd om sentral fordeling av den disponible økonomiske ramma.

2.3 Lønsregulering mv. for de embets- og tenestemenn som ikkje blir dekte av hovudtariffavtala.

Kommunal- og moderniseringsdepartementet føreset at lønsreguleringa frå 1. mai 2016 mv. blir gjort gjeldande for alle embets- og tenestemenn, også dei som ikkje blir dekte av hovudtariffavtalene.

Kommunal- og moderniseringsdepartementet ber difor om fullmakt til å gjere avtalene gjeldande for arbeidstakarar som ikkje er medlem av organisasjonar med forhandlingsrett, og som difor ikkje direkte blir omfatta av dei avtaler som er inngått.

Staten har tidlegare inngått fire likelydande hovudtariffavtaler med hovudsamanslutningane, og same hovudtariffavtale har difor blitt gjort gjeldande for dei uorganiserte. I årets oppgjør har ein inngått to ulikelydande tariffavtaler. Dei sosiale føresegnene er like i begge avtalene, men dei er ulike når det gjeld føresegnene om fordelinga av løn. Staten må difor avgjere kven av dei to hovudtariffavtalene som skal gjerast gjeldande for arbeidstakarar som ikkje er medlem av organisasjonar med forhandlingsrett.

Kommunal- og moderniseringsdepartementet har her vurdert to alternativ. Det eine er å la dei uorganiserte følje den tariffavtala som dekker flest årsverk i den einskilde verksemda. Ei slik løysing føreset at arbeidsgjevar lokalt skaffar seg informasjon om kven av dei tilsette som er uorganisert. Det andre er å la dei uorganiserte følje den tariffavtala som dekker flest årsverk totalt i staten. Også denne løysinga vil indirekte kunne gje lokal arbeidsgjevar opplysningar om kven som ikkje er organiserte, men det vil kanskje ikkje vere like påkravd at lokal arbeidsgjevar har slike opplysningar. Å la dei uorganiserte følje den tariffavtala som dekker flest årsverk totalt i staten, vil likevel truleg gi likare løns- og arbeidsvilkår for dei uorganiserte enn å følje den tariffavtala som dekker flest årsverk i den einskilde verksemda.

Kommunal- og moderniseringsdepartementet tilrår at tariffavtalene mellom staten og LO Stat, Unio og YS Stat blir gjort gjeldande for dei uorganiserte arbeidstakarane i staten. Bakgrunnen er at desse tariffavtalene dekker flest av dei tilsette i staten.

3 Endringar på statsbudsjettet for 2016

Kap. 2315 Lønsregulering for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet

Post 01 Driftsutgifter

Samla bruttoutgifter ved lønsreguleringa for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet per 1. mai 2016, er for tidsrommet 1. mai – 31. desember 2016 rekna ut til 1,912 mrd. kroner. Løyvingsanslaget byggjer på lønsmassen i det statlege tariffområdet per 1. oktober 2015.

Overslaget omfattar alle tilsette som går inn under hovudtariffavtalane i staten. Meirutgifter som følgje av auka satsar for overtid og arbeidsgivaravgift er medrekna.

Meirutgifter i samband med lønsreguleringane for forvaltningsorgan med særskilde fullmakter og forvaltningsbedrifter blir dekte innafor budsjetta til verksemdene.

Verksemder med arbeidstakarar som får løn administrativt fastsett i kontrakt, må sjølve dekke meirutgifta av lønsregulering innafor eksisterande budsjett.

Etter fråtrekk av det ovanfor nemnde er meirutgiftene rekna til 1,434 mrd. kroner. Etter vanleg praksis blir slike meirutgifter dekte ved at det blir ført opp løyving under kap. 2315 Lønsregulering for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet, som Finansdepartementet får fullmakt til å fordele.

Kap. 0502 Lønsoppgjeret i staten – tariffavtalte avsettingar

Post 21 Spesielle driftsutgifter, kan overførast, kan nyttast under kap. 0502, post 70

For perioden 1. mai 2016–30. april 2018 blir det avsett til saman 2 mill. kroner til kompetanseutvikling. Avsettinga skal i hovudsak gå til felles tiltak i regi av dei sentrale partane. Det blir foreslått løyvd 1 mill. kroner av avsettinga i 2016. Dei resterande 1 mill. kroner vil bli foreslått løyvd på statsbudsjettet for 2017. Det blir foreslått at stikkordet «kan nyttast under» blir lagt til kap. 0502, post 21 og post 70.

Post 70 Tilskot til kompetanseutvikling mv., kan overførast, kan nyttast under kap. 0502, post 21

For perioden 1. mai 2016–30. april 2018 blir det avsett til saman 33 mill. kroner til kompetanseutvikling. Avsettinga skal i hovudsak gå til å styrke verksemdene si kompetanseutvikling. Det blir foreslått løyvd 16,5 mill. kroner av avsettinga i 2016. Dei resterande 16,5 mill. kroner vil bli foreslått løyvd på statsbudsjettet for 2017. Det blir foreslått at stikkordet «kan nyttast under» blir lagt til i kap. 0502, post 21 og post 70.

Post 71 Tilskot til midlar til opplæring og utvikling av tillitsvalde (OU-midlar)

Departementet foreslår at tilskotet blir auka med om lag 6,6 mill. kroner. Summen er rekna ut med bakgrunn i talet på årsverk og lønsmasse i statleg tariffområde per 1. oktober 2015. Bidraget frå arbeidstakarane vert auka med kr 100 til kr 400.

Kap. 2309 Tilfeldige utgifter

Post 01 Driftsutgifter

Det er avsett midlar til dekning av meirutgiftene ved lønsregulering for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet mv. Løyvinga under kap. 2309 Tilfeldige utgifter vil bli redusert i samband med proposisjonen om ny saldering av statsbudsjettet 2016 til hausten.

Tilråding

Kommunal- og moderniseringsdepartementet

tilrår:

At Dykkar Majestet godkjenner og skriv under eit framlagt forslag til proposisjon til Stortinget om endringar i statsbudsjettet 2016 under Finansdepartementet og Kommunal- og moderniseringsdepartementet (Lønsregulering for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet 2016 mv.).

Vi HARALD, Noregs Konge,

stadfester:

Stortinget blir bedt om å gjere vedtak om endringar i statsbudsjettet 2016 under Finansdepartementet og Kommunal- og moderniseringsdepartementet (Lønsregulering for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet 2016 mv.) i samsvar med eit vedlagt forslag.

Forslag
til vedtak om endringar i statsbudsjettet 2016 under Finansdepartementet og Kommunal- og moderniseringsdepartementet (Lønsregulering for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet 2016 mv.)

I

I statsbudsjettet for 2016 blir det gjort følgjande endringar:

Kap.

Post

Formål

Kroner

2315

01

Lønsregulering for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet Driftsutgifter, løyvd med

1 434 000 000

0502

21

Lønsoppgjeret i staten, tariffavtalte avsettingar. Spesielle driftsutgifter, kan overførast, kan nyttast under kap. 0502, post 70, løyvd med

1 000 000

70

Tilskot til kompetanseutvikling mv., kan overførast, kan nyttast under kap. 0502, post 21, løyvd med

16 500 000

71

Tilskot til midlar til opplæring og utvikling av tillitsvalde (OU-midlar), auka med

6 600 000

frå kr 174 400 000 til kr 181 000 000

II

Stortinget samtykkjer i at det med verknad frå 1. mai 2016 blir gjort regulering av lønene mv. for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet som er medlemmer av Akademikerne i samsvar med forhandlingsforslaget i protokoll av 1. mai 2016.

III

Stortinget samtykkjer i at det med verknad frå 1. mai 2016 blir gjort regulering av lønene mv. for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet som er medlemmer av LO Stat, Unio og Yrkesorganisasjonenes Sentralforbund Stat i samsvar med Riksmeklaren si møtebok av 26. mai 2016.

IV

For embets- og tenestemenn som ikkje er medlem av organisasjonar som nemnde i romartal II og III, og difor ikkje får sine løns- og arbeidsvilkår fastsett i hovudtariffavtale, skal same løns- og arbeidsvilkår som etter romartal III gjelde. Embets- og tenestemenn som er tekne ut av hovudtariffavtalene får sine løns- og arbeidsvilkår fastsette administrativt i eigen kontrakt.

V

Stortinget samtykkjer i at Kongen på vegne av staten kan bringe tvistar i samband med tariffoppgjeret i staten i 2016 inn for Rikslønsnemnda i samsvar med lov om offentlege tenestetvistar av 18. juli 1958 § 31, andre ledd.

VI

Stortinget samtykkjer i at Finansdepartementet får fullmakt til å fordele løyvinga under kap. 2315 Lønsregulering for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet, post 01 Driftsutgifter, på dei av departementet sine postar som har lønsløyving.

Vedlegg 1
Protokoll

Figur 1.1

Figur 1.2

Figur 1.3

Figur 1.4

Figur 1.5

Figur 1.6

Figur 1.7

Figur 1.8

Figur 1.9

Figur 1.10

Figur 1.11

Figur 1.12

Figur 1.13

Figur 1.14

Figur 1.15

Figur 1.16

Figur 1.17

Figur 1.18

Figur 1.19

Figur 1.20

Figur 1.21

Figur 1.22

Figur 1.23

Figur 1.24

Figur 1.25

Figur 1.26

Figur 1.27

Figur 1.28

Figur 1.29

Figur 1.30

Figur 1.31

Figur 1.32

Figur 1.33

Figur 1.34

Figur 1.35

Figur 1.36

Figur 1.37

Figur 1.38

Figur 1.39

Figur 1.40

Figur 1.41

Figur 1.42

Figur 1.43

Figur 1.44

Figur 1.45

Figur 1.46

Figur 1.47

Figur 1.48

Figur 1.49

Figur 1.50

Figur 1.51

Figur 1.52

Figur 1.53

Figur 1.54

Figur 1.55

Figur 1.56

Figur 1.57

Figur 1.58

Figur 1.59

Figur 1.60

Figur 1.61

Figur 1.62

Figur 1.63

Figur 1.64

Figur 1.65

Figur 1.66

Figur 1.67

Figur 1.68

Figur 1.69

Figur 1.70

Figur 1.71

Vedlegg 2
Riksmeklerens møtebok

Figur 2.1

Figur 2.2

Undervedlegg a

Riksmeklerens forslag

Figur 2.3

Hovedtariffavtalen i staten 1. mai 2016–30. april 2018

Figur 2.4

Figur 2.5

Figur 2.6

Figur 2.7

Figur 2.8

Figur 2.9

Figur 2.10

Figur 2.11

Figur 2.12

Figur 2.13

Figur 2.14

Figur 2.15

Figur 2.16

Figur 2.17

Figur 2.18

Figur 2.19

Figur 2.20

Figur 2.21

Figur 2.22

Figur 2.23

Figur 2.24

Figur 2.25

Figur 2.26

Figur 2.27

Figur 2.28

Figur 2.29

Figur 2.30

Figur 2.31

Figur 2.32

Figur 2.33

Figur 2.34

Hovedlønnstabell

Figur 2.35

Lønnsrammer

Figur 2.36

Figur 2.37

Figur 2.38

Figur 2.39

Figur 2.40

Figur 2.41

Figur 2.42

Figur 2.43

Figur 2.44

Lønnsplaner

Figur 2.45

Figur 2.46

Figur 2.47

Figur 2.48

Figur 2.49

Figur 2.50

Figur 2.51

Figur 2.52

Figur 2.53

Figur 2.54

Figur 2.55

Figur 2.56

Figur 2.57

Figur 2.58

Figur 2.59

Figur 2.60

Figur 2.61

Figur 2.62

Figur 2.63

Figur 2.64

Figur 2.65

Forhandlingssteder ved lokale forhandlinger i tariffperioden 2016–2018

Figur 2.66

Figur 2.67

Figur 2.68

Figur 2.69

Figur 2.70

Figur 2.71

Figur 2.72

Intensjonserklæring om omstilling under trygghet

Figur 2.73

Pensjonsgivende variable tillegg iverksatt 01.08.1993

Figur 2.74

Undervedlegg b

Protokolltilførsel fra LO Stat

Figur 2.75

Undervedlegg c

Felles protokolltilførsler

Figur 2.76