Forsiden

Høringssvar fra Giske kommune

Forslag til ny kommunelov

Dato: 05.10.2016

Svartype: Med merknad

 

 

 

GISKE KOMMUNE

 

Arkiv:

K1 - 024, K3 - &13

JournalpostID:

16/6304

Sakshandsamar:

Martin Geo Bostad

Dato:

01.09.2016

 

 

 

Sakspapir

 

Styre, komite, utval

Møtedato

Saknr

Giske formannskap

03.10.2016

115/16

 

 

 

FORSLAG TIL NY KOMMUNELOV

 

 

Innstilling: Giske formannskap sluttar seg til framlegget til ny kommunelov i NOU 2016:4 frå Kommunal- og moderniseringsdepartementet med dei merknadene / forslag til endringar som går fram av saksutgreiinga ovanfor.

 

03.10.2016 Giske formannskap

Forslag frå Britt Giske Andersen (V): "Pkt. 5 Innbyggjardeltaking. Skal ikkje endrast, nedre grense skal vere som i dag, 2 %." Innstillinga, med Britt Giske Andersen sitt endringsframlegg, vart samrøystes godkjend. Ordet "ovanfor" går ut.

 

F- 115/16 Vedtak:

Giske formannskap sluttar seg til framlegget til ny kommunelov i NOU 2016:4 frå Kommunal- og moderniseringsdepartementet med dei merknadene / forslag til endringar som går fram av saksutgreiinga, og at pkt. 5 - Innbyggjardeltaking - der nedre grense skal vere som i dag, 2 %.

 

 

Vedlegg:

Forslag til ny kommunelov - NOU 2016-4

Saksutgreiing: Kommunal- og moderniseringsdepartementet (departementet) har sendt ut på høyring NOU 2016:4 - Ny kommunelov. Høyringsfristen er 6. oktober 2016.

Kommunelovutvalet vart oppnemnt ved kongeleg resolusjon 21. juni 2013, og skulle gi si innstilling til departementet innan 31. desember 2015.

Bakgrunnen for oppnemninga av utvalet var m.a. at det var 20 år sidan kommunelova tredde i kraft (1. januar 1993). Lova er blitt endra ei rekkje gonger, men det har ikkje vore nokon gjennomgripande revisjon av ho i desse 20 åra. Fleire trekk ved samfunnsutviklinga gjer det ønskjeleg med ein samla gjennomgang. Kommunane har fått fleire oppgåver, og både organiseringa av kommunal verksemd og bruken av ulike styringsverktøy (inkl. avtaler) har vorte meir komplekse. Ny informasjonsteknologi har også gjort det lettare for innbyggjarane å kommunisere og delta i kommunale prosessar mv. Internasjonale plikter har også fått større verknad for den kommunale verksemda.

Utvalet foreslår at grunnstammen i dagens kommunelov blir ført vidare. Dei forslaga til endringar som utvalet kjem med, meiner utvalet samla sett skal bidra til å styrke det kommunale sjølvstyret, betre eigenkontrollen, inkl. styring og kontroll med verksemder som utfører oppgåver for kommunen, og forenkle reguleringa av kommunesektoren.

Kommunelovutvalet har gjort ein heilskapleg gjennomgang av gjeldande kommunelov med sikte på m.a. å gjere regelverket enklare. Utvalet har søkt å utforme ei lov med ein struktur der det skal vere enkelt å finne fram til relevante lovreglar. Utvalet har også valt å løfte fleire reglar frå forskrift til lov. Dette har gjort lova noko større i omfang, men regelverket har blitt meir tilgjengeleg for brukarane. Det er også gjort ein del språklege endringar i lovteksten med sikte på at han skal bli lettare å forstå for den allmenne brukaren av lova.

Nedanfor følgjer eit samandrag av utvalet sine viktigaste forslag til endringar.

1.      Formål

Utvalet foreslår ein ny og modernisert formålsparagraf i § 1-1. I tillegg til å vidareføre element frå formålsparagrafen i gjeldande lov (§ 1), foreslår utvalet å ta inn at lova skal fremje det kommunale sjølvstyret og leggje nødvendige rammer for dette. Lova skal leggje til rette for eit sterkt og representativt lokaldemokrati med aktiv deltaking frå innbyggjarane. Lova skal også leggje til rette for at kommunane kan yte tenester og drive samfunnsutvikling til beste for innbyggjarane, og ho skal bidra til at kommunane er effektive, tillitsskapande og berekraftige.

2.      Verkeområde

I § 1-2 vert det foreslått at lova sitt verkeområde skal vere kommunal verksemd. Dette inkluderer både eigeninitierte aktivitetar og lovpålagde oppgåver. Utvalet har ikkje foreslått å utvide verkeområdet til også å gjelde der kommunen har organisert delar av verksemda si i ei annan organisasjonsform som t.d. aksjeselskap, interkommunalt selskap eller liknande. Skal lova gjelde for enkelte tilfelle her, må dette i så fall følgje av særskilde reglar i kommunelova eller i særlov.

3.      Kommunalt sjølvstyr

Det kommunale sjølvstyret er i dag ikkje lovfesta, verken i lov eller i grunnlov. Utvalet meiner at slik regulering er viktig, og foreslår difor at dei sentrale elementa ved det kommunale sjølvstyret går fram av § 2-1 i lova. Føresetnaden for sjølvstyret er at Noreg er delt inn i kommunar med eiga folkevald leiing. Dette blir også foreslått tatt inn i lova. Vidare blir det foreslått å lovfeste at kvar kommune er eit eige rettssubjekt og kan ta avgjerder på eige initiativ og ansvar. Sjølvstyret skal utøvast innanfor nasjonale rammer. Skal det skje avgrensingar i det kommunale sjølvstyret, må det skje i lov eller med heimel i lov.

Utvalet foreslår vidare i § 2-2 å lovfeste flg. tre prinsipp for tilhøvet mellom staten og kommunane:

·          Det kommunale sjølvstyret bør ikkje avgrensast meir enn det som er nødvendig for å vareta nasjonale mål (forholdsmessigprinsippet).

·          Offentlege oppgåver bør fortrinnsvis leggjast til organ som er så nær innbyggjarane som mogleg (nærleiksprinsippet).

·          Innanfor rammene av nasjonal økonomisk politikk bør kommunane ha frie inntekter som gir økonomisk handlingsrom (fullfinansieringsprinsippet).

Desse reglane blir foreslåtte som «bør-reglar», og gir uttrykk for korleis staten bør utøve sitt mynde overfor kommunane.

4.      Kommunane si informasjonsplikt

Kommunane skal etter § 4 i gjeldande kommunelov drive aktiv informasjon om verksemda si, og leggje tilhøva best mogleg til rette for offentleg innsyn i den kommunale forvaltninga.

I tillegg til plikta kommunane har etter gjeldande lov til aktivt å informere om eiga verksemd, foreslår utvalet i § 4-1 at dei også skal ha ei tilsvarande plikt til å informere om den verksemda som andre rettssubjekt utfører på vegner av kommunane. Utvalet meiner det er viktig at informasjonsarbeidet blir tilpassa brukarane av informasjonen, og foreslår difor at kommunane skal ha plikt til å leggje til rette for at alle får tilgang til informasjon. Regelen gir ikkje innbyggjarane krav på å få spesiell informasjon. Kommunane må sjølve ut frå lokale tilhøve vurdere kva innbyggjarane skal informerast om, og korleis dette skal skje.

5.      Innbyggjardeltaking

I kap. 6A i gjeldande kommunelov er det eigne reglar for innbyggjarforslag (§ 39 a) og for rådgjevande lokale folkerøystingar (§ 39 b).

Utvalet foreslår i hovudsak å vidareføre desse reglane i kap. 12. Utvalet foreslår likevel i § 12-1 å auke kravet til talet på innbyggjarar som må stå bak eit innbyggjarforslag. Utvalet meiner at 8 % av innbyggjarane må skrive under på eit slikt forslag, mot 2 % i dag. Underskrifter frå 1000 innbyggjarar skal likevel vere nok, mot i dag 300 i kommunane og 500 i fylkeskommunane. Bakgrunnen for forslaget er m.a. at utviklinga med internett, sosiale medium mv. har gjort det enklare å samle inn underskrifter.

6.      Folkevalde organ og administrasjonen

Utvalet foreslår i hovudsak å vidareføre reglane i gjeldande lov om folkevalde organ. Utgangspunktet er at kommunestyret innanfor visse rammer har fridom til å organisere folkevalde organ slik dei sjølv finn det føremålstenleg og ønskjeleg. I kap. 5 i forslaget blir det gjort tydeleg kva folkevalde organ som kan opprettast, kva reglar som gjeld for dei og kva namn som kan brukast om dei. Det blir også tydeleggjort at med folkevalde er meint både medlemmer av kommunestyret og andre personar som eit folkevalt organ har valt inn i eit folkevalt organ. Utvalet foreslår vidare at komitear og faste utval etter § 10 i gjeldande lov blir fjerna som eigne type organ og erstatta med organet «utval». Desse utvala kan få tildelt avgjerdsmynde, innstillingsrett eller berre utgreiingsoppgåver. Saksbehandlingsreglane vil gjelde fullt ut for alle utval. Kommunedelutval, kontrollutval og partsamansett utval vil vere omfatta av dei generelle reglane for utval, samtidig som det framleis skal gjelde nokre særreglar for desse. Det skal fastsetjast eit reglement som gir dei sentrale rammene for organet/utvalet som t.d. verkeområde, eventuell vedtaksmynde og tidsperioden. Alt dette går m.a. fram av §§ 5-1, 2. ledd, bokstav d), 5-2, 3. ledd og 5-5 i forslaget.

I § 6 i gjeldande lov er det slått fast at kommunestyret er kommunen sitt øvste organ og treffer vedtak på vegner av kommunen dersom ikkje noko anna følgjer av lov eller delegeringsvedtak. Dette er vidareført av utvalet i § 5-2 i forslaget, samtidig som kommunestyret si rolle er tydeleggjord ved at det høvet kommunestyret har til å delegere sitt mynde til andre folkevalde organ, ordføraren, kommunedirektøren eller andre rettssubjekt, er tatt eksplisitt inn i lova.

I § 22 i gjeldande lov blir det fastslått at alle kommunar skal ha ein administrasjonssjef som er tilsett av kommunestyret.

Utvalet ønskjer ein felles, kjønnsnøytral og dekkjande tittel på leiaren av kommunen sin administrasjon, og foreslår i § 13-1 «kommunedirektør» som ein slik ny tittel. Kommunedirektøren si rolle og ansvaret for ei forsvarleg utgreiing av saker vert tydeleggjort i forslaget. Det same gjeld kommunedirektøren sitt ansvar for å setje i verk vedtak og plikt til å gjere dei folkevalde merksame på eventuelle nye faktiske og rettslege spørsmål som har sentral verknad for iverksetjinga. Utvalet foreslår vidare at kommunedirektøren får eit lovfesta ansvar for personalsaker. Kommunestyret vil framleis ha det overordna ansvaret for     personalpolitikken, mens kommunedirektøren vil ha det daglege personalansvaret for den enkelte, inkl. tilsetting, oppseiing mv., utan å måtte få dette delegert frå kommunestyret slik § 24 nr. 1 i gjeldande lov krev.

Utvalet meiner at det er eit grunnleggjande prinsipp at det skal vere eit skilje mellom dei folkevalde og administrasjonen. Utvalet foreslår å tydeleggjere roller, ansvar og oppgåver i lova både for dei folkevalde og for administrasjonen ved kommunedirektøren. Dette meiner utvalet vil kunne bidra til å styrke rolla både til dei folkevalde og administrasjonen.

7.      Overordna styringsmodellar

Kommunane kan i dag velje mellom to overordna styringsmodellar:

·          formannskapsmodellen

·          den parlamentariske modellen

Utvalet meiner begge modellane bør vidareførast i den nye lova og at formannskaps- modellen fortsatt bør vere hovudmodellen. Utvalet foreslår i § 10-1 at eit vedtak om å innføre parlamentarisk styreform må treffast med minst 2/3 av dei avgitte stemmene i kommunestyret. Etter § 18 i dagens lov krev ei slik innføring tilslutnad frå minst ½ av kommunestyret sine medlemer.

8.      Ordførar

Etter dagens lov har ordføraren liten formell mynde. Utvalet foreslår å opne for at kommunar som ønskjer å delegere meir mynde til ordføraren, kan gjere dette innanfor eit avgrensa område. Ordføraren kan etter § 6-1 i forslaget givast:

·          forslagsrett i folkevalde organ, også der han/ho ikkje sjølv er medlem

·          mynde til å opprette utval som skal førebu saker som ikkje er prinsipielle

·          mynde til å treffe vedtak i saker som ikkje er prinsipielle

·          mynde til å gjere enkelte hastevedtak.

Ordføraren skal rapportere tilbake til kommunestyret om korleis myndet er nytta/brukt.

Utvalet foreslår vidare i § 6-3 at kommunestyret kan vedta at ordføraren skal veljast direkte av innbyggjarane i kommunen. Direkteval vil kunne styrke ordførarrolla og ha positiv effekt på interessa for lokalpolitikk og lokalval.

 

9.      Kommunale føretak

Utvalet meiner at det framleis bør vere høve til å organisere delar av den kommunale verksemda i kommunale føretak, og foreslår difor i kap. 9 i hovudsak å vidareføre dagens regelverk for kommunale føretak. Dagens reglar går fram av kap. 11 i gjeldande lov.

Utvalet foreslår i §§ 7-2, 1. ledd, bokstav h) og 7-3 at dei generelle reglane om kven som er valbare og kven som ikkje kan veljast til folkevalde organ, også bør gjelde ved val til styret i kommunale føretak. Dette er nytt i høve til gjeldande rett.

Utvalet foreslår vidare i § 9-5, 2. ledd at medlemmer og varamedlemmer av kommunestyrer ikkje skal kunne veljast til styret i kommunale føretak. Dette for å unngå uheldige dobbeltroller som m.a. kan svekke allmenta si tillit til kommunane.

10.  Kven kan veljast, ombodsplikt og suspensjon mv.

Utvalet foreslår at dei vanlege reglane om kven som kan veljast og kven som ikkje kan veljast i utgangpunktet bør vere dei same ved val av medlemmer til alle folkevalde organ. Desse reglane går fram av §§ 7-2 og 7-3 i forslaget. Det blir foreslått enkelte unntak frå dette. For det første meiner utvalet at kravet om at ein må vere busett i kommunen, ikkje børe gjelde absolutt der det folkevalte organet sine oppgåver er av meir driftsmessig art enn politisk. Utvalet foreslår difor i § 7-2, 4. ledd at personar som er busette i andre kommunar, men som oppfyller dei andre vilkåra for å kunne veljast, skal kunne veljast til styre for institusjonar, folkevalde organ for kommunalt oppgåvefellesskap (unntak for representantskapet) og styret for kommunale føretak mv. Dessutan foreslår utvalet i § 7-3, 3. og 5. ledd at det bør gjelde visse særreglar ved val av medlemmer til styre og andre styringsorgan for kommunale oppgåvefellesskap. I § 7-6 blir det foreslått at kravet til kjønnsbalanse ved høvetalsval, bør knytast til samansetninga av heile organet som organ, og ikkje berre til det enkelte listeforslag som i dag. Noko som m.a. kan innebere at dersom det eine kjønnet vert underrepresentert i organet, skal kandidatar frå det underrepresenterte kjønnet rykkje opp på den lista som har fått flest stemmer osv.

Reglane i § 15 i dagens lov om suspensjon av folkevalde blir i hovudsak foreslått vidareførte i § 7-11. Utvalet foreslår likevel i § 7-11, 2. ledd å innføre eit utvida høve til å suspendere ordføraren dersom han/ho blir tiltalt for eit tilhøve som kan bli straffa med fengsel i meir enn 3 år. Eit vedtak om å suspendere ordføraren må treffast av kommunestyret sjølv med minst 2/3 fleirtal. I § 7-11, 3. ledd blir det foreslått at folkevalde som blir suspenderte, på visse vilkår skal ha krav på erstatning for tapt arbeidsforteneste og krav på arbeidsgodtgjersle. Som ein konsekvens av det utvida høvet til å suspendere ordføraren, blir det i § 7-11, 4. ledd foreslått at det også skal vere høve til å ta frå ein folkevalt vervet som ordførar dersom ordføraren ved sin oppførsel viser at han/ho er uskikka til å ivareta vervet. Eit slikt vedtak må treffast med minst 90 % av dei avgitte stemmene i kommunestyret.

11.  Godtgjersle og velferdsgoder

Utvalet meiner at dagens støtteordningar mv. for personar som er valde til kommunale tillitsverv, stort sett er tilfredsstillande, og foreslår difor i §§ 8-4, 8-5 og 8-8 i hovudsak å vidareføre gjeldande regelverk på området – sjå §§ 41 – 43 i dagens lov. Utvalet foreslår samtidig flg. nye ordningar:

·          ein eigen regel om godtgjersle ved frikjøp av folkevalde – sjå § 8-6 i forslaget.

·          folkevalde som ved fråtreding har verv på minst halv tid, har etter søknad rett på ettergodtgjersle i inntil 3 md. - sjå § 8-7 i forslaget.

1.      Utvida rett til innsyn og teieplikt for folkevalde

Dei folkevalde har i dag ein ikkje lovfesta rett til innsyn i dokument som går noko lenger enn den retten som dei har til innsyn etter offentleglova. Dette er reglar som er uklåre og som kan vere vanskeleg å praktisere. Utvalet foreslår difor i § 8-3 å lovfeste og presisere ein slik utvida innsynsrett for dei folkevalde. Det blir foreslått å gi dei folkevalde innsynsrett også i opplysningar underlagde teieplikt og i opplysningar som kan unntakast allmenta med heimel i offentleglova. Grunngjevinga er å sikre at dei folkevalde har den informasjonen dei treng for å utføre sitt verv. Denne retten skal liggje til dei folkevalde organa, ikkje til den enkelte folkevalde. Det er m.a.o. det enkelte folkevalte organet som må krevje slikt innsyn, og det vert i 3. ledd i paragrafen foreslått nærare krav til avstemminga mv. når organet skal ta stilling til om det skal krevje slik innsyn. Som ein konsekvens av ein slik utvida rett til innsyn, vert det i 6. ledd i paragrafen foreslått ein regel som pålegg dei folkevalde teieplikt for slike opplysningar.

13.  Saksbehandlingsreglar for folkevalde organ

Reglar om dette finn vi i §§ 29-39 (kap. 6) i dagens kommunelov, og omhandlar mellom anna innkalling, sakliste, opne møte, votering mv. Desse reglane skal vareta særlege omsyn som er viktige for at folkevalde organ og lokaldemokratiet skal fungere best mogleg. Utvalet foreslår difor i kap. 11 at dagens reglar i hovudsak skal vidareførast, men med enkelte endringar/justeringar:

·          reglane skal gjelde alle folkevalde organ, inkl. det som etter dagens lov vert kalla komitear, men som etter forslaget skal kallast utval – sjå § 11-1 i forslaget.

·          møte der eit organ mottar informasjon frå kommunen sin advokat, kan eit organ vedta å lukke for allmenta – sjå § 11-5, 3. ledd, bokstav c. Slike saker kan også vere sladda på saklista – sjå § 11-3, 3. ledd i forslaget.

·          saker som gjeld tenestetilhøvet til ein tilsett, skal ikkje førast på den saklista eller gå fram av møteprotokollen som er tilgjengeleg for allmenta – sjå §§ 11-3, 3. ledd og 11-4, 2. ledd i forslaget.

·          så lenge dei ordinære saksbehandlingsreglane blir haldne, og møtedeltakarane kan sjå, høyre og kommunisere med kvarandre, skal det som hovudregel kunne haldast fjernmøte – sjå § 11-7 i forslaget. Gjeldande reglar går fram av forskrift av 30.01.1993 nr. 4035.

1.      Interkommunalt samarbeid

Utvalet foreslår i § 17-1 å ta inn ein overordna regel som slår fast at kommunar kan samarbeide om å utføre felles oppgåver. Det er her omhandla kva type samarbeid som det er høve til å gjennomføre.

I høve til dagens ordning foreslår utvalet i kap. 18 og 19 to nye samarbeidsformer til erstatning for interkommunalt samarbeid etter § 27 i gjeldande kommunelov:

·          kommunalt oppgåvefellesskap – sjå §§19-1 t.o.m. 19-4 i lovforslaget.

·          regionråd – sjå §§ 18-1 t.o.m. 18-4 i lovforslaget.

Desse to nye modellane er meinte å skulle vere enklare samarbeidsordningar enn t.d. samarbeid etter lov om interkommunale selskap.

Når det gjeld kommunalt oppgåvefellesskap, foreslår utvalet at det skal organiserast med eit representantskap der alle kommunar som deltek, skal vere representerte – sjå § 19-3 i forslaget.

15.  Økonomiforvaltning

Dagens reglar om økonomiforvaltninga finn vi kap. 8 i gjeldande kommunelov.

Utvalet foreslår i § 14-1 ein ny innleiande regel med overordna krav til styringa og forvaltninga av kommunen si verksemd og økonomi. Denne løfter fram kommunestyret sitt ansvar for å forvalte økonomien slik at kommunen sin økonomiske handlefridom vert vareteken i eit langsiktig perspektiv.

I § 14-2 i foreslår utvalet å løfte fram kommunestyret si plikt til å styre og ha kontroll med kommunen sin økonomi gjennom økonomiplan, årsbudsjett, årsrekneskap, årsmelding og finansreglement. Dette er stort sett i samsvar med dagens reglar i § 44 flg. i gjeldande kommunelov. I tillegg foreslår utvalet ei ny plikt for kommunane til å fastsette eit økonomireglement og finansielle måltal for kommunen sin økonomiske utvikling (målsettingar for utviklinga i driftsresultat, gjeld og anna). Dette skal vere eit verktøy som skal støtte opp om den langsiktige økonomistyringa.

Utvalet foreslår i § 14-4 fleire nye krav som skal støtte opp om ei betre heilskapleg styring og planlegging, m.a.:

·          krav om at økonomiplanen skal kunne utgjere handlingsdelen i kommuneplanen sin samfunnsdel

·          krav om standardiserte oppstillingar av inntekter og utgifter i økonomiplanen

·          krav om å synleggjere gjelda i økonomiplanen og årsbudsjettet

Utvalet foreslår vidare i § 14-6 å innføre ei plikt for kommunen til å utarbeide ein samla (konsolidert) rekneskap for kommunen som juridisk eining. For årsmeldinga blir det i § 14-7 i forslaget stilt krav om at det skal gjevast ei vurdering av om den økonomiske utviklinga og stillinga er forsvarleg og tek i vare handlefridomen i eit lengre perspektiv.

Utvalet foreslår i § 14-10 å vidareføre dagens reglar om budsjettbalanse, men med ny ordlyd som m.a. løfter fram at det må gjerast avsetningar som bidrar til ein sunn økonomi.

Utvalet foreslår fleire endringar som skal bidra til at inndekninga av meirforbruk ikkje vert skuva unødig fram i tid. For det første foreslår utvalet i § 14-6, jf. § 14-11, nye reglar for korleis rekneskapen skal avsluttast. Forslaget inneber at meirforbruk i årsrekneskapen skal dekkjast inn før rekneskapen vert avslutta så langt det er tilgjengelege midlar på disposisjonsfond. Forslaget inneber også at mindreforbruk i rekneskapen skal dekkje inn eventuelle meirforbruk frå tidlegare år før rekneskapen vert avslutta. Utvalet foreslår dessutan i § 14-5 ei plikt for kommunedirektøren til å foreslå endringar i årsbudsjettet dersom rekneskapen for året før viser eit meirforbruk, og ein frist for kommunestyret til å behandle forslaget     seinast innan 30. juni i budsjettåret. Forslaga skal bidra til å redusere storleiken på meirforbruk som vert framført til inndekning i seinare år.

I § 14-9 foreslår utvalet å lovfeste ein hovudregel om at kommunen sin drift berre skal kunne finansierast av løpande inntekter. Nærare reglar om skiljet mellom drift og finansiering må verte gitt i forskrift. Utvalet foreslår vidare at gjeldande forskriftsreglar om handtering av inntekter ved sal av aksjar vert vidareførte og lovfesta. Dette er eit unntak som inneber at ein viss del av inntekta ved sal av aksjar kan reknast som driftsinntekter. Det vert i tillegg foreslått ein heimel for departementet til å gi dispensasjon frå forbodet mot å nytte kapitalinntekter til å finansiere løpande utgifter. Dette gir departementet i særlege tilfelle heimel for å kunne fastsetje at kapitalinntekter likevel kan nyttast i drifta.

Utvalet drøftar korleis lova bør bidra til ei forsvarleg gjeldsutvikling i kommunane. Utvalet meiner at lova ikkje bør regulere gjeldsbyrda direkte, t.d. gjennom eit lovfesta gjeldstak, men foreslår å vidareføre balansekravet og lånegodkjenningsordninga for ROBEK-kommunane som dei grunnleggjande verkemidla for ei forsvarleg gjeldsutvikling – sjå §§14-10 og 29-3 i forslaget.

Utvalet foreslår i § 14-10, jf. § 14-15, endringar som forenklar og klargjer reglane om årlege minsteavdrag på lån. Dette skal sikre at det vert betalt årlege avdrag og at avdragstida ikkje blir urimeleg lang. Dagens reglar om dette finn ein i § 50 nr. 7 i gjeldande kommunelov.

Utvalet foreslår i § 14-14 i hovudsak å vidareføre dagens reglar i § 50 i gjeldande kommunelov om kva formål mv. kommunane kan finansiere med lån.

Utvalet foreslår vidare i § 14-13 i hovudsak å vidareføre dagens reglar om finansforvaltning slik desse går fram av § 52 i gjeldande kommunelov og av forskrift av 09.06.2009 nr. 635. Dette gjeld m.a. forbodet mot å ta vesentleg finansiell risiko og kravet om å ha eit finansreglement.

Utvalet foreslår i § 14-16 å vidareføre den statlege godkjenninga for garantiar og forbodet mot å garantere for næring – sjå § 51 i gjeldande kommunelov. Utvalet foreslår samtidig at omsynet til ei forsvarleg økonomiforvaltning blir synleggjort med eit nytt vilkår om at det ikkje kan stillast garantiar som inneber ein vesentleg økonomisk risiko for kommunen.

I kap. 29 foreslår utvalet å vidareføre hovudtrekka i dagens ordning med statleg kontroll av årsbudsjett/låneopptak for kommunar med økonomisk ubalanse (ROBEK) – sjå § 60 i gjeldande kommunelov. Utvalet foreslår at kommunar som har opparbeidd seg eit vesentleg meirforbruk (over 3 % av driftsinntektene) skal omfattast av ordninga. Tilsvarande gjeld kommunar som ikkje vedtek økonomiplan, årsbudsjett eller årsrekneskap innan dei fristane som er fastsette i lov eller forskrift mv. Det blir også foreslått at gi departementet mynde til å avgrense kva investeringar det kan lånast til og ei særskilt plikt for kommunane i ROBEK til å utarbeide ein tiltaksplan for korleis økonomien skal bringast tilbake i balanse.

16.  Internkontroll

Utvalet drøftar spørsmålet om regulering av internkontrollen i kommunane. Utvalet meiner at kommunedirektøren sitt ansvar for internkontrollen bør tydeleggjerast i ei meir omfattande regulering i kommunelova. Dette bør kunne erstatte den reguleringa som i dag i all hovudsak er å finne i særlov. Utvalet meiner at krav til internkontroll høyrer heime i kommunelova og at ved å samle reglane i denne lova til erstatning for dei i særlovgivinga, vil det gjere reguleringa meir samordna, heilskapleg og enklare å halde seg til for kommunane. Særlovgivinga bør gjennomgåast med sikte på å oppheve dei reglane for internkontroll som finst i desse.

Det vert i § 25-1 foreslått å lovfeste eit krav om at det skal førast systematisk kontroll med administrasjonen si verksemd for å sikre at lover, forskrifter og vedtak vert følgde. Det vert vidare foreslått m.a. krav til oppfølging av avvik og dokumentasjon. Regelen angir kva som minimum må gjerast av internkontroll etter kommunelova. Kommunedirektøren skal etter § 25-2 i forslaget minst ein gong i året rapportere om internkontrollen til kommunestyret.

17.  Kontrollutvalet og sekretariatet

Utvalet foreslår i § 23-1, 2. ledd å utvide talet på medlemmer frå tre til fem. Dette for å styrke kontrollutvalet sitt arbeid og legitimitet. Utvalet sitt forslag vidarefører gjeldande reglar om kven som kan veljast til kontrollutvalet – sjå § 77 i gjeldande kommunelov. I tillegg blir det foreslått i § 23-1, 3. ledd, bokstav g) og h) at den som er leiar eller har ei leiande stilling i eit selskap som kan vere gjenstand for kontroll etter reglane om eigarskapskontroll eller forvaltningsrevisjon, eller den som er medlem av styret eller bedriftsforsamlinga for eit slikt selskap, ikkje skal vere valbar til kontrollutvalet.

Utvalet foreslår i § 23-7 å vidareføre krava om at kontrollutvalet sitt sekretariat skal vere uavhengig. Det vert ikkje stilt kompetansekrav til sekretariatet. Dette bør etter utvalet si meining vere opp til kommunane sjølve å vurdere ut frå dei oppgåvene som blir lagde til sekretariatet.

18.  Revisjon

Utvalet foreslår i hovudsak å vidareføre dagens reglar på området – sjå § 78 i gjeldande kommunelov. Utvalet foreslår likevel i § 24-9 at revisor sine oppgåver på økonomiområdet blir noko utvida for å styrke dei folkevalde sin kontroll med økonomiforvaltninga. Forslaget inneber at revisor skal utføre enkle kontrollar med om bruken av kommunen sine midlar har heimel i kommunestyret sine budsjettvedtak. Det inneber vidare at revisor skal gjennomføre ein enkel kontroll med etterlevinga av reglar og vedtak i økonomiforvaltninga. Revisor får med dette eit tydelegare ansvar for å ta tak i feil og manglar på økonomiområdet og rapportere til kontrollutvalet. For kontrollutvalet inneber forslaget ei tydeleggjering av ansvaret for å ha tilsyn med økonomiforvaltninga.

Utvalet foreslår i § 23-3 i hovudsak å vidareføre gjeldande reglar om forvaltningsrevisjon –sjå § 77 nr. 4 i gjeldande kommunelov. Det skal vedtakast ein plan for forvaltningsrevisjon for kvar valperiode. Dette inneber at det regelmessig skal gjennomførast forvaltningsrevisjon i alle kommunar i eit omfang som samsvarer med storleiken på kommunen, kompleksitet og risiko.

19.  Kommunane si styring og kontroll med ekstern verksemd

Utvalet har drøfta korleis kommunestyret kan vareta den politiske styringa og kontrollen når ansvaret for oppgåveløysing er lagt til ulike einingar utanfor kommunen sin eigen administrasjon, t.d. til kommunale føretak, interkommunalt samarbeid, aksjeselskap mv. Utvalet meiner at dei viktigaste styringsmidla allereie er på plass i lovverket, men foreslår likevel enkelte lovendringar som kan bidra til å styrke den politiske styringa og kontrollen:

·          krav om at det skal utarbeidast eigarskapsmeldingar som skal seie noko om kommunen sine prinsipp for eigarstyring og gi ei oversikt over selskapa og dei måla kommunen har for desse – sjå § 27-1 i forslaget.

·          rett til informasjon frå ei ekstern verksemd som utfører oppgåver eller tenester for kommunen. Dette gjeld informasjon som kommunen treng for å undersøke om kontrakten med verksemda blir følgd opp / gjennomført – sjå §§ 23-6, siste ledd og 24-10 i forslaget.

Utvalet foreslår i § 23-2, 1. ledd, bokstav d) å tydeleggjere at eigarskapskontroll er ei oppgåve for revisjonen og at sekretariatet difor ikkje kan utføre slik kontroll. Det skal utarbeidast eigen plan for slik kontroll - sjå § 23-4 i forslaget.

20.  Kommunen som tilsynsinstans

Kommunen er på enkelte område tilsynsinstans, og fører sjølv tilsyn med kommunale tenester og vedtak. Dette er ordningar som er heimla i særlov, og som i praksis skal erstatte/supplere det statlege tilsynet på områda. Tilsynsområdet kan omfatte både kommunal, statleg og privat verksemd. Desse ordningane utfordrar objektiviteten, nøytraliteten og tilliten til det kommunale tilsynet fordi kommunen kjem i ei dobbeltrolle når han skal føre tilsyn med seg sjølv og kanskje også med sin eigen konkurrent.

Utvalet tar ikkje stilling til om og når tilsynet bør organiserast på denne måten, men foreslår i § 26-1 at der kommunen skal gjennomføre lovpålagt tilsyn med eiga verksemd eller eigedom, skal kommunen leggje til rette for at likebehandling vert sikra og at kommunen sitt tilsyn vert så uavhengig som mogleg.

21.  Statleg kontroll og tilsyn mv.

Utvalet foreslår i kap. 28 at hovudstamma i dagens regelverk for lovlegheitskontroll blir vidareført, men meiner det er behov for enkelte endringar i innhald og ei tydeleggjering i regelverket for kontrollen – sjå § 59 i dagens kommunelov.

Utvalet foreslår i § 28-1, 2. ledd eit vilkår om at det må liggje føre særlege grunnar for at departementet på eige initiativ skal ta opp eit vedtak til lovlegheitskontroll. Dette i motsetnad til § 59 nr. 5 i dagens kommunelov som ikkje inneheld eit slikt vilkår.

Utvalet foreslår i § 28-2 å presisere at det berre er endelege vedtak og den offentlegrettslege sida av eit slikt vedtak som kan vere gjenstand for lovlegheitskontroll. Dette er i samsvar med gjeldande rett, men går ikkje klart fram av dagens lovverk.

Utvalet foreslår i § 31-5 ein ny regel som klargjer at kommunane kan klage på vedtak og utøve andre partsrettar etter reglane i forvaltningslova når staten fører tilsyn med kommunane. Det blir samtidig foreslått i § 31-4 at ordninga i § 60 d i gjeldande kommunelov med ein særskild rettefrist før pålegg vert nytta, vert tatt ut. Dette inneber at dei alminnelege reglane i forvaltningslova om førehandsvarsel mv. om pålegg vil gjelde.

Utvalet foreslår vidare i §§ 31-6 og 31-7 å styrke samordninga av tilsyn som blir utført av ulike statlege organ mv. Dette for å betre tilsynet og for at tilsynet skal bli betre og meir effektivt både for tilsynsorgana og for kommunane, og slik at belastinga på enkelte kommunar ikkje blir unødig stor. M.a. skal fylkesmannen vurdere det samla omfanget av tilsyn med den enkelte kommune, og kunne pålegge andre tilsynsorgan å tilpasse tilsynsaktivitetane for å unngå at det samla omfanget vert større enn forsvarleg.

Heimelsgrunnlaget Kommunelovutvalet vart oppnemnt ved kongeleg resolusjon 21. juni 2013.                   Økonomiske konsekvensar: Ingen vesentleg økonomiske eller administrative konsekvensar. Vil innebere at delegeringsreglementet og reglement for folkevalde organ må takast opp til revisjon, men det skal også skje med visse mellomrom etter gjeldande kommunelov. Mindre justeringar av namnesetjing mv. på politiske utval. Vurdering: Det vil her verte gitt ei vurdering av     / merknader til dei ulike punkta 1) - 21) ovanfor. Administrasjonen i Kommunenes Sentralforbund (KS) har utarbeidt eit eige drøftingsdokument i samband med lovforslaget der dei m.a. reiser ein del spørsmål til enkelte av forslaga. Rådmannen har innarbeidt sine merknader til ein del av desse spørsmåla i dei punkta nedanfor der dei naturleg høyrer heime.

Vedk. pkt. 1) Formål

Ei lovfesting av det kommunale sjølvstyret er nytt. Det vil kunne bidra å styrke det kommunale sjølvstyret. Å ta dette inn i formålsparagrafen vil også påverke tolkinga av dei andre reglane i lova. Regelen verkar god og dekkjande for innhaldet i lova og gir eit klart uttrykk for kva som er formålet med lova og reglane i ho.

Vedk. pkt. 2) Verkeområde

Dette er i samsvar med innhaldet i § 2 i gjeldande kommunelov.

Vedk. pkt. 3) Kommunalt sjølvstyre

Ei lovfesting av det kommunale sjølvstyret vil m.a. innebere at nasjonale interesser må vegast opp imot omsynet til lokaldemokratiet når nye lover skal vedtakast. Det lokale sjølvstyret skal utøvast innanfor nasjonale rammer gitt i lov. M.a.o. vil sjølvstyret vere avgrensa av lover vedtatte av Stortinget. Endringar i det kommunale sjølvstyret vil krevje heimel i lov (legalitetsprinsippet). Det vil medføre at nasjonale styresmakter ikkje kan styre kommunane som om dei var ein del av statsforvaltninga, og vil byggje opp under tankegangen om partnarskap og større likeverd mellom stat og kommune. Det inneber også at statsforvaltninga ikkje kan påleggje kommunane oppgåver eller plikter i statlege rundskriv, retningsliner eller liknande.

Dei 3 prinsippa

- forholdsmessigprinsippet

- nærleiksprinsippet og

- fullfinansieringsprinsippet

som vert foreslåtte lovfesta i § 2-2 har karakter av saksbehandlingsprinsipp, men gir samtidig uttrykte styringssignal for korleis nasjonale styresmakter bør opptre i høve til det kommunale sjølvstyret. Prinsippa er ikkje absolutte. Dei gir uttrykk for korleis nasjonale styresmakter bør utøve sitt mynde overfor kommunane. Manglande drøfting av prinsippa vil difor ikkje gi grunnlag for domstolsprøving for å prøve om lover eller forskrifter er gyldige.

Rådmannen er samd med administrasjonen i KS i at nærleiksprinsippet i § 2-2, 2. ledd bør endrast til:

«Offentlige oppgaver bør legges til folkevalgte organer som er så nær innbyggerne som mulig.»

Rådmannen er også samd med KS i at fullfinansieringsprinsippet i § 2-2, 3. ledd bør endrast til:

«Kommuner og fylkeskommuner bør ha frie inntekter som gir økonomisk handlingsrom, innenfor rammene av nasjonal økonomisk politikk.»

Vedk. pkt. 4) Kommunane si informasjonsplikt

Forslaget gir tilstrekkeleg fridom til å vurdere nærare, ut frå lokale behov og tilgjengelege ressursar, kva konkrete tilhøve det skal informerast om, omfanget og korleis det skal informerast og til kven. Rådmannen er samd i at informasjonsplikta bør utvidast til også å omfatte den verksemda som andre rettssubjekt utfører på vegner av kommunane.

Vedk. pkt. 5) Innbyggjardeltaking

Rådmannen har ingen merknader.

Vedk. pkt. 6) Folkevalde og administrasjonen

Det er positivt at utvalet foreslår å vidareføre i § 5-2 at kommunestyret er kommunen sitt øvste organ og at det treffer vedtak på vegner av kommunen så langt ikkje noko anna følgjer av lov. Rådmannen støttar berre delar av forslaget som gjeld ei utviding av omtala av delegering i § 5-2, 3. og 4. ledd:

·          Forslaget i § 5-2, 4. ledd, 1. setning, inneber at kommunestyret berre kan delegere sitt mynde til å treffe vedtak til andre rettssubjekt dersom saka ikkje er av prinsipiell karakter. (Andre rettssubjekt er selskap, både selskap kommunen sjølv eig eller saman med andre, samt selskap der kommunen ikkje har noko eigarskap.) Dette inneber ei innskrenking av gjeldande rett. I dag kan ein kommune overlate oppgåver også av prinsipiell karakter til eit selskap som kommunen eig aleine eller saman med andre. Rådmannen støttar likevel forslaget med den grunngjevinga at dette fører til at alle prinsipielle vedtak/avgjersler vert gjorde av folkevalde.

·          Etter § 5-2, 4. ledd, 2. setning, i forslaget kan mynde til å treffe vedtak om lovpålagde oppgåver berre delegerast til andre rettssubjekt dersom denne lova eller anna lov gir høve til det. Etter gjeldande rett kan ein kommune overlate lovpålagde oppgåver til eit anna rettssubjekt så langt det ikkje strir mot lov. Lovforslaget vil innebere ei innskrenking av kommunane sin fridom til å overlate lovpålagde oppgåver til eigne selskap eller til andre rettssubjekt kommunen driv saman med andre, enten det er saman med andre kommunar eller private. Rådmannen er samd med administrasjonen i KS i at det ikkje er behov for ei slik innskrenking. Gjeldande rett bør vidareførast.

Rådmannen er samd med utvalet i at reglane om folkevalde organ bør vere uttømande regulerte, enten i kommunelova eller i særlov. Tilsvarande gjeld forslaget om at berre organ som er omhandla i lov, skal kunne opprettast og at utval berre skal kunne opprettast av kommunestyret sjølv og (til ein viss grad) av ordførar. Dette inneber at det ikkje kan opprettast andre folkevalde utval enn dei som er nemnde i kommunelova eller i anna lov, og at sakbehandlingsreglane vil gjelde fullt ut for slike utval. Det er dermed heller ikkje behov for å ha ein eigen definisjon av omgrepet «folkevalt organ». Derimot meiner rådmannen det er viktig å tydeleggjere i lova kven som er «folkevald» slik dette er gjort i §5-1, siste ledd i forslaget. At utvala skal kunne opprette arbeidsutval, er rådmannen også samd i. Dette bør også gjelde formannskapet slik administrasjonen i KS foreslår. Derimot meiner rådmannen at også andre enn utvala/formannskapet sine medlemmer bør kunne veljast som medlemmer til arbeidsutvala. Dette for m.a. å få inn annan kompetanse enn det som finst i utvalet og for å auke innbyggjardeltakinga mv.

Rådmannen er samd med administrasjonen i KS i at det ikkje er behov for å vidareføre reglane om kommunestyre- og fylkeskomitear særskilt. Reglane om utval gir kommunestyret tilstrekkeleg handlefridom til å opprette utval med innhald som er omhandla i § 5-7 i forslaget.

Rådmannen er samd i forslaga til presiseringar i regelverket når det gjeld den øvste administrative leiaren sitt ansvar. Dette vil kunne bidra til ei tydeleggjering av folkevalde og administrasjonen sine ulike roller. Rådmannen er også samd i forslaget om å bruke den kjønnsnøytrale tittelen «kommunedirektør» på kommunen sin øvste leiar.

Vedk. pkt. 7) Overordna styringsmodellar

Rådmannen har ingen merknader.

Vedk. pkt. 8) Ordførar

Rådmannen er samd i utvalet sine forslag om å styrke ordføraren si rolle ved å gi han/ho forslagsrett i folkevalde organ som han/ho ikkje er medlem av, unntatt kontrollutvalet. I dag har ordføraren berre møte- og talerett. Tilsvarande gjeld forslaget om å gi ordføraren mynde til å opprette utval og å treffe vedtak i saker som ikkje er prinsipielle og i enkelte hastesaker.

Når det gjeld forslaget om direkte val av ordførar, støttar rådmannen at det blir opna for dette i lova. Det vil kunne gi det enkelte kommunestyret større handlefridom. Det vil m.a.o. vere opp til det enkelte kommunestyret å avgjere om dette skal gjennomførast i praksis.

 

Vedk. pkt. 9) Kommunale føretak

Styret i eit føretak er etter gjeldande rett ikkje eit folkevalt organ. Dette gjeld uavhengig av samansetjinga av styret. Rådmannen er samd med administrasjonen i KS i at dette bør presiserast i forslaget. Tilsvarande gjeld forslaget om å lovfeste at kommunestyret sine medlemmer/varamedlemmer ikkje kan veljast til styret. Dette forslaget inneber ei innskrenking av det kommunale sjølvstyret og gir kommunestyret mindre handlefridom. Det bør difor takast ut av forslaget.

Vedk. pkt. 10) Kven kan veljast, ombodsplikt og suspensasjon mv.

Forslaget om at kravet til kjønnsbalanse også skal knytast til heile samansetninga av organet, og ikkje berre til det enkelte listeforslag, inneber eit inngrep i partia sin rett til sjølve å bestemme kva personar dei ønskjer å la seg representere med. Dette vil også kunne medføre at enkelte parti i praksis kan tvinge andre parti til å velje inn ein folkevald av eit bestemt kjønn, noko som kan vere eit demokratisk problem. Rådmannen meiner difor at dagens reglar bør vidareførast. Elles har ikkje rådmannen merknader til dei andre endringsforslaga når det gjeld val.

Rådmannen er samd med administrasjonen i KS i at forslaget om at ein folkevald kan tape vervet som ordførar, bør presiserast med omsyn til kva som skal vektleggjast ved vurderinga.

Reglane for suspensjon og tap av verv bør vere dei same for ordførar og varaordførar.

Vedk. pkt. 11) Godtgjersle og velferdsgoder

Rådmannen har ingen merknader.

Vedk. pkt. 12) Utvida rett til innsyn og teieplikt for folkevalde

Rådmannen har ingen merknader.

Vedk. pkt. 13) Saksbehandlingsreglar for folkevalde organ

Rådmannen har ingen merknader.

Vedk. pkt. 14) Interkommunalt samarbeid

Forslaget om at alle deltakande kommunar i eit oppgåvefellesskap skal vere representerte i representantskapet inneber ei innskrenking i høve til dagens reglar i     § 27- samarbeid med omsyn til organisering. I eit slikt samarbeid er det opp til dei deltakande kommunane å bestemme styrets samansetning og storleik. Rådmannen meiner at det bør vere opp til kommunane sjølve å bestemme kven som skal sitje i representantskapet. Lovforslaget bør difor endrast i samsvar med dette.

Vedk. pkt. 15) Økonomiforvaltning

Rådmannen støttar forslaga til overordna reglar om økonomiforvaltninga – sjå § 14-1 mv. Lokal økonomisk handlefridom bidrar til å skape tillit til det lokale sjølvstyret slik at ressursane vert forvalta på beste måte også for komande generasjonar.

Rådmannen støttar også forslaget om plikt for kommunane til å utarbeide ein samla rekneskap for kommunen som juridisk eining – sjå § 14-6. Dette inneber ein samla rekneskap for kommunekassa, kommunale føretak og ev. andre verksemder som er ein del av kommunen. Spørsmålet er om kommunen også bør ha ei plikt til å utarbeide ein konsernrekneskap som omfattar både kommunen som rettssubjekt og andre retts- subjekt (selskap) som kommunen er heil- eller deleigar av (interkommunale selskap og aksjeselskap)? Rådmannen meiner at nytteverdien av slik rekneskapsinformasjon er liten i høve til kostnadane. Kommunane bør difor ikkje ha plikt til å utarbeide ein slikt konsernrekneskap.

Rådmannen støttar forslaga om nye reglar for inndekning av meirforbruk i rekneskapen – sjå m.a. §§ 14-6 og 14-5. Dei vil m.a. hindre at ein kommune skyv inndekning av slikt meirforbruk til komande års budsjett, sjølv om kommunen har tilgjengelege midlar på disposisjonsfond. Det vil også gjere det enklare for folkevalde o.a. å sjå kva handlingsrom som ligg i kommunen sin rekneskap.

Rådmannen støttar utvalet sitt forslag til nye reglar for utrekning av minimumsavdrag på lån – sjå § 14-10, jf. § 14-15. Etter dagens reglar/modell kan minimumsavdraga vere så låge at restgjelda for ei investering over tid er høgare enn den bokførte verdien av investeringa. Kommunen vil også kunne sitje igjen med restgjeld knytt til ei investering når investeringa si økonomiske levetid er over.

Rådmannen har elles ikkje merknader.

Vedk. pkt. 16) Internkontroll

Administrasjonen i KS stiller spørsmål ved om det bør stillast krav om at rapporteringa til kommunestyret om internkontroll og tilsyn skal gjerast i årsmeldinga. Rådmannen meiner at dette ikkje bør lovfestast. Det bør vere opp til den enkelte kommune å sjølv avgjere korleis rapporteringa skal skje. Det viktigaste er at det blir lovfesta at det minst skal rapporterast ein gong pr. år, ikkje korleis dette skal skje – sjå § 25-2 i forslaget. Kontrollen skal vere systematisk, og det kan vere behov for å rapportere oftare enn ein gong, t.d. i samband med tertialrapporteringa eller liknande.     Administrasjonen i KS reiser også spørsmål om reglane om internkontroll i forslaget er godt nok utforma i høve til dagens reglar i særlovgivinga – sjå § 25-1 i forslaget. Rådmannen meiner at reglane er godt nok utforma. Dei set minimumskrav til kva som skal gjerast av internkontroll og gir ei god føring for kommunedirektøren sitt arbeid med kontrollen.

Rådmannen har elles ingen merknader.

Vedk. pkt. 17) Kontrollutvalet og sekretariatet

Rådmannen støttar utvalet sitt forslag om å auke talet på medlemmer frå minimum tre til fem – sjå § 23-1, 2. ledd. Dette vil kunne gjere utvalet mindre sårbart ved at det kan bli tilført ein breiare kompetanse mv.

Administrasjonen i KS reiser spørsmål om det bør lovfestast at meir enn ein medlem av kommunestyret bør sitje i kontrollutvalet. Der er argument som talar både for og imot ei slik lovfesting. Rådmannen meiner likevel at omsynet til kontrollutvalet sin uavhengige rolle, tilseier at ei slik lovfesting ikkje bør vedtakast. Kommunestyret er det øvste vedtaksorganet i kommunen og kontrollutvalet bør vere mest mogleg uavhengig av vedtaksprosessen.

Rådmannen har elles ingen merknader.

Vedk. pkt.18) Revisjon

Administrasjonen i KS reiser spørsmål om det høvet som kommunane i dag har til å inngå avtale med annan revisor bør opphevast. Dette vil vere ei innskrenking av det kommunale sjølvstyret, og bør difor ikkje vedtakast.

Rådmannen har elles ingen merknader.

Vedk.19) Kommunane si styring og kontroll med ekstern verksemd

Rådmannen har ingen merknader.

Vedk. 20) Kommunen som tilsynsinstans

Administrasjonen i KS reiser spørsmål om kommunelova bør innehalde ein slik regel om gjennomføring av kommunalt tilsyn, og i tilfelle om prinsippa om likebehandling, objektivitet og dokumentasjon er gode. Rådmannen støttar mindretalet i utvalet om at desse prinsippa ikkje bør lovfestast i kommunelova. Det alminnelege ikkje lovfesta prinsippet i forvaltningsretten om forbod mot usakleg forskjellsbehandling, vil også gjelde her. Ei lovfesting vil difor lett kunne skape uklarleik mv. med omsyn til rekkevidda av / innhaldet i kravet. Forslaget bør difor endrast på dette punktet.

Vedk. 21) Statleg kontroll og tilsyn mv.

Administrasjonen i KS stiller spørsmål om det bør innførast ein terskel for kva fylkesmannen kan krevje av opplysningar/dokumentasjon i samband med eit tilsyn. Kravet til slik dokumentasjon må haldast på eit absolutt minimum i høve til det som er nødvendig for at tilsynet kan bli gjennomført på ein forsvarleg måte. Å innføre ein terskel for kva som kan krevjast av slik dokumentasjon, meiner rådmannen vil bli vanskeleg i praksis. Kravet vil måtte variere frå tilsyn til tilsyn avhengig av saka / tilsynet sitt innhald og kompleksitet. Eit slikt krav ville difor lett kunne bli for generelt og vanskeleg å følgje opp i praksis.

Rådmannen har elles ingen merknader.