Beavdegirji – Davviriikkalaš oktasaščoahkkin – 12.11.03

Čoahkkin Oslo:s skábmamánu 12.b. 2003 gaskal Suoma, Norgga ja Ruoŧa sámi gažaldagaid ovddasvástideaddji ministtariid ja gullevaš riikkaid sámedikkepresideanttaid

1 Sámi dáiddaoahppu

Sámeministtarat ja sámediggepresideanttat leat digaštallan barggu mii lea leamaš jođus 1980-jagiid rájes guorahallat dárbbu ja plánaid ásahit alit sámi dáiddaoahpu Suoma, Norgga, Ruoŧa ja Ruošša studeanttaide. Dál ii leat šat dárbu eanet guorahallat sámi dáiddaoahpu dárbbu.

Lea lunddolaš ahte boahttevaš sámi dáiddaoahpu fálaldaga árvvoštallá positiivvalaččat našuvnnalaš oahppofálaldagaid mearrádusa oktavuođas. Sámi allaskuvla Guovdageainnus sáhttá veardidit ásahanbáikin dan árvvoštallamis.

2 Doarjja sámegillii dihtorastimis

Sámeministarat ja sámediggepresideanttat  leat duhtavaččat go dihtorindustriija lea álggahan barggu váldit atnui ahte sin gálvvuin galgá leat vejolašvuohta geavahit sámegiela. Dainna lea dihtorindustriija positiivvalaččat čuovvolan min oktasaščoahkkima ávžžuhusaid skábmamánu 13.b.2002:s.

Lea dehálaš ahte Sámegiela IT-doarjaga oalle fargga galget sáhttit geavahišgoahtit Suoma, Norgga ja Ruoŧa hálddašeapmi, ásahusat ja organisašuvnnat.Ulbmil berre leat ahte buot gullevaš ásahusat installerejit sámegiela doarjaga iežaset dihtorrusttegiidda farggamusat nu fargga go dihtorindustriija fállá dakkár doarjaga.

Ministarat ja presideanttat leat duhtavaččat go aitto dohkkehuvvon eurohpalaš telekommunikašuvdnastandárda addá vejolašvuođaid geavahit sámegiel bustávaid ea.ea. mátketelefuvnnain.

Davviriikkalaš ámmátolbmoorgána sámi gažaldagaide oažžu bargun ovttas Sámi parlamenttáralaš Ráđiin, čuovvolit ja dahkat dárbbašlaš álgagiid sihkkarastit positiiva ovdáneami áššis.

3 Diehtojuohkin sámiid ja sámi dilálašvuođaid birra

Sámeministarat ja sámediggepresideanttat oidnet ahte álbmogis lea stuora dárbu diehtojuohkin sámiid ja sámi dilálašvuođaid birra. Lea hui dehálaš ahte eiseválddit, ásahusat ja organisašuvnnat barget aktiivvalaččat ja ulbmilguvllot, sámi dieđuin álbmogii, iežaset suorggi siskobealdi.

Ruoŧŧa, Norga ja Suopma berrejit hábmet ovttastahttojuvvon informašuvdnanannen-strategiija sámiid birra eamiálbmogin ja sámi kultuvrra birra. Ulbmil ferte leat vuosttildit negatiivvalaš miellaguottuid ja gierdemeahttunvuođa sámiid ektui go čalmmustahttá sámiid dilálašvuođa ja lasiha máhtu sámi servodatdilálašvuođaid birra.

4 Sámi álbmotbeaivi ja sámi leavga

Sámeministarat ja sámediggepresideanttat oidnet ahte Sámi álbmotbeaivvi ávvudeami guovvamánu 6.b. ja sámi leavgga maid geavahit dan oktavuođas, leat hui dehálažžan dasa ahte oainnusmahttit sámi álbmoga Suomas, Norggas, Ruoŧas ja Ruoššas. Ain eanet almmolaš ásahusat válljejit čalmmustit Sámi álbmotbeaivvi go levgejit juogo našuvnnalaš dahje sámi leavggain. Dát lea positiivvalaš ja dagaha ahte oažžut dohkálaš čalmmustahttima ja oainnusmahttima min riikkaid eamiálbmogiin.

Davviriikkalaš ámmátolbmoorgána sámi gažaldagaide berre ain joatkit heivehit oktasaš levgenvieruid gaskal Suoma, Norgga ja Ruoŧa.

5 Davviriikkalaš sámi giellabálkkašupmi – Golle giella

Sámeministarat ja sámediggepresideanttat leat ovttaoaivilis ásahit davviriikkalaš sámi bálkkašumi man ulbmil lea gudniahttit ja oainnusmahttit sámegiela nákcabidjamii ja bargui. Bálkkašumi galgá sáhttit juohkit oktagaslašolbmuide, oktagaslašolbmuid joavkkuide, organisašuvnnaide dahje ásahusaide dain riikkain gos sámit ásset. Bálkkašumi juhket oktasaščoahkkimis gaskal sámeministariid ja sámediggepresideanttaid, vuohččan 2004 čavčča.

Davviriikkalaš ámmátolbmoorgána sámi gažaldagaide berre ain čielggadit ášši nu ahte bálká vuosttaš háve juhkojuvvo sámeministtariid ja sámedikkepresideanttaid oktasaščoahkkinis čakčat 2004:s.

6 Oktasaš davviriikkalaš sámi oahppoplánat ja oahpponeavvut

Sámeministarat ja sámediggepresideanttat  leat ovttaoaivilis ahte lea dárbu lasihit davviriikkalaš ovttasbarggu sámi vuođđooahpu dáfus. Áigumuš lea válljejuvvon surggiin ráhkadit oktasaš ulbmiliid mat bohtet oidnosii golmma riikka oahppoplánain, mii geavatlaččat dagaha lagabut davviriikkalaš ovttasbarggu oahpponeavvuin sámi ohppiid váste. Sámi fágat duodji (duodji/giehtaduodji) ja sámegiella leat bures láhčejuvvon ovttastahttigoahtima váste.

 

Oslo, skábmamánu 12.b.2003

Erna Solberg
Gielda – ja Guovluministtar
Norga

 

Johannes Koskinen
Justitieministtar
Suopma

Ann-Christin Nykvist
Eanandoalloministtar
Ruoŧŧa

Sven Roald Nystø
Sámediggepresideanta
Norga

Pekka Fofonoff
II Sadjásaš jođiheaddji
Suopma

Lars Anders Baer
Stivrrajođiheaddji
Ruoŧŧa