Áššejohtu mánáidsuodjalusas

Mánáidsuodjalusášši álggahuvvo dábálaččat cavgilemiin mánáidsuodjalusbálvalussii dan gielddas gos mánná orru.

Cavgileapmi sáhttá boahtit bearrašis, lagasbirrasis, dearvvašvuođastašuvnnas, mánáidgárddis dahje skuvllas. Mánáidsuodjalus galgá leat vahku siste árvvoštallan galgá go cavgileami dárkileappot čuovvolit dahje galgá go dan heaittihit.

Veahkkedoaimmat

Guorahallanášši galgá dahkkot jos lea govttolaš ágga váruhit ahte lea vuođđu álggahit doaimmaid mánáidsuodjaluslága vuođul. Guorahallan sáhttá váikkuhit dasa ahte ášši heaittihuvvo, dahje mánáidsuodjalusbálvalus sáhttá veahkehit ráđiiguin, bagadallamiin dahje vejolaččat veahkkedoaimmaiguin sihke mánnái ja bearrašii. Dábálaš veahkkedoaimmat leat omd. doarjjaolmmoš, mánáidgárdesadji, veajuiduhttindoaimmat ruovttus ja ekonomalaš doarjja máná astoáiggefálaldagaide. Mánáidsuodjalus sáhttá maid lágidit saji biebmoruktui, etniidruktui dahje ásahussii. Veahkkefálaldagat leat eaktodáhtolaččat. Mánáid geain lea duođalaš láhttenváttisvuođat sáhttá lágidit ásahussii jos váhnen dasa miehtá dahje jos mánná gii lea badjel 15 jagi dasa miehtá.

Fuolaváldin

Jos doaibmabijut ruovttus  eai nákce doarvái áimmahuššat máná dárbbuid ja jus beaivválaš fuolahusas maid mánná oažžu leat duođalaš váilivuođat, de sáhttá gielda ovddidat fuolaváldinárvalusa fylkkanammagoddái. Mánná dábálaččat lágiduvvo biebmoruktui. Jos fylkkanammagoddi dohkkeha fuolaváldima, de galgá maid árvvoštallat máná ja váhnemiid ovttastallama. Mánáid geain leat duođalaš láhttenváttisvuođat sáhttá lágidit ásahussii almmá miehtama haga, muhto fylkkanammagotti mearrádusa vuođul. 

Mánáidsuodjalusbálvalusas lea ovddasvástádus fápmudit fylkkanammagotti mearrádusa. Bálvalus galgá maid nammadit bearráigeahčči mánáide geat šaddet biebmoruktui. Mánáidsuodjalusbálvalus galgá dárkilit čuovvut mielde movt dat mánát ovdánit geaidda fuolaváldinmearrádus guoská, ja maiddái sin váhnemiid dili. Go váhnemat sáhttet mánnái addit dohkálaš fuolahusa, de galgá fylkkanammagoddi fámohuhttit fuolaváldinmearrádusa. Mánná dattetge ii fievrriduvvo ruoktot jos dat lea ožžon buori oktavuođa olbmuiguin ja birrasii doppe gos son lea, ja oppalaš árvvoštallama mielde dat sáhttá dagahit duođalaš váttisvuođaid mánnái jos dat sirdojuvvo. 

Fylkkanammagotti mearrádusa sáhttá ovddidit diggeriektái ja guoddalit viidáset riektevuogádagas.