Sádden álbmogii (kringkasting) ja audiovisuála diŋgonbálvalusat

Áibmomedia (kringkasting) mearkkaša rádio ja tv sádden mas lea guovddážis ahte álbmot sáhttá vuostáiváldit sáddagiid njuolga ja oktanaga. Audiovisuála diŋgonbálvalusat mearkkaša earret eará bálvalusat man váldoulbmil lea fállat prográmmaid maid sáhttá geahččat goas ieš vállje.

Áibmomedialáhka

Áibmomedialáhka mudde sáddema álbmogii ja audiovisuála diŋgonbálvalusat leat. Áibmomedia- ja audiovisuála diŋgonbálvalusláhka oktan láhkanjuolggadusaiguin lea Kulturdepartemeanttas ovddasvástádus.

Láhka sisttisdoallá earret eará mearrádusaid lobi hárrái doaimmahit áibmomedia (konsešuvdnageatnegasvuohta), ja njuolggadusaid audiovisuála diŋgonbálvalusaide, reklámii, ruhtadoarjagiid ja buvttafálaldagaid ja jođásneahttasáddagiiddda, gaskkustangeatnegasvuhtii ja bajitdási mearrádusaid NRK organiseremii. Ovddasvástádus hálddašit áibmomedialága lea eanas delegerejuvvon Mediatilsynet (Mediabearráigehččui).

Álbmotsáddehat

Álbmotsáddehaga mihttomearri lea ahte fálaldagas mii addojuvvo álbmogii lea viiddis sisdoallu. Norggas mis lea okta almmolaš álbmotsáddehat (NRK).

Norgga Riikkaáibmomedia (NRK) eaiggátstivrejumi goziheapmi lea Kulturdepartemeantta ovddasvástádus. Earáin go NRK:s galgá leat konsešuvdna jus galget doaimmahit sáddagiid dahje báikkálaš sáddagiid mat gaskkustuvvojit jođaskeahtes sáddenrusttegiid bokte mat leat eatnan alde. NRK:s lea áibmomedialága bokte riekti doaimmahit sáddagiid álbmogii. NRK ruhtaduvvo sáddehatdivadiin. NRK doaibma lea fállat sáddema álbmogii rádios, tv:s ja interneahtas. NRK-plakáhtta ja NRK mearrádusat muddejit NRK álbmotsáddehatdoaimma. 

NRK-guoski áššit/njuolggadusat (girjedárogillii) 

Stuoradiggedieđáhusas Meld. St. 15 (2016-2017) Eit moderne og framtidsretta NRK - finansiering og innholdsplikter (Ođđaáigasaš ja boahtte áigái gárvvis NRK – ruhtadeapmi ja sisdoallogeaskkut) ovddidii ráđđehus árvalusa movt ruhtadit NRK boahtte áiggis. Čuovo dieđáhusa dás: Stortinget.no (dárogillii).

Ráđđehus almmuhii geassemánus 2017:s ohcanvejolašvuođa šiehtadit stáhtain beassat fállat kommersiála álbmotsáddehaga. Šiehtadus bistá vihtta jagi, ja jahkásaš buhtadus lea gitta 135 miljovnna rádjái.

Álbmotsáddehat fátmmasta earret eará gáibádusa fuolahit iešráhkaduvvon riikkaviidosaš ođasprográmmaid main lea vuođđu guovddáš ođasdoaimmahusas, dárogielprográmmaid mánáide ja nuoraide, vuosttašgearddi čájehemiid norgga filmmain ja tv-drámáin. Biddjo maid gáibádus ahte váldodoaimmahat ja guovddáš ođasdoaimmahat galgá leat unnimusat 100 kilomehtera olggobealde Oslo guovddáža. Álbmotsáddehat galgá gaskkustit sisdoalu sihke lineára ja eahpelineára plattfoarpmain.

Digitála rádio

Mearrádus digitaliseret rádio

Radio lea aktevradoaimmahuvvon proseassa. Leat sáddehagat eaige eiseválddit mat mearridit guhte rádioteknologiija galgá geavahuvvot. Ráđđehusa rolla lea leamaš láhčit dili ja bidjat gáibádusaid sáddejeddjiide mat earenoamážit áimmahuššet guldaleddjiid dárbbuid.

Stuoradikki eanetlohku doarjjui 2011:s digitálarádiodieđáhusa eavttuid addit riikaviidosaš kanálaide lobi heaittihit FM- sáddagiid:

  • NRK rádiofálaldagaid digitála ollin galgá vástidit P1-sáddagiid ollimii FM neahtas odne.  
  • DAB neahta kommersiála ovttadagat galget leat huksejuvvon nu ahte unnimusat 90 proseantta álbmogis galget oažžut rádiofálaldaga  
  • Digitála rádiofálaldagat galget addit guldaleddjiide lassiárvvu teknologiija ja sisdoalu dáfus  
  • Galget gávdnot govttolaš ja teknihkalaš dohkálaš vuostáiváldinčovdosat biilarádio várás  
  • Unnimus bealli rádioguldaleddjiin galget beaivválaččat beassat guldalit digitála radioplattfoarpmás.

Ráđđehus konkluderii 2015:s, Medietilsynet (Mediabearráigeahču) ja Nasjonal komunikasjonsmyndighet (Nkom) (Nationála kommunikašuvdnaeiseválddi) raportta vuođul ahte eavttut ledje devdojuvvon ja ahte rádiomedaid digitaliseren sáhttá dahkkot 2017:s- Riikkaviidosaš áibmomediat: NRK, Radio Norge ja P4 leat almmuhan ahte sii áigot FM-sáddagiid heaittihit regiovnnaid mielde 2017:s. 

Fáktát gokčama birra

  • NRK oassi DAB-fierpmádat gokčá 99,7 % álbmogis. Ollin lea dalle unnimusat lihka buorre go FM-neahtas, mii olahii sullii 98,6 % álbmogis FM stereo:s ja sullii 99,6 % i FM monos. Nasjonal kommunikasjonsmyndighet (Nationála kommunikašuvdnaeiseváldi) lea dahkan buot rehkenastimiid 2016:s. NRK lea maŋŋil vel lasihan sáddenáđaid Riikkablohkas.
  • Fierpmádaga (kommersiála) oassi ollin lea sullii 93 %, mii mearkkaša unnimusat liikka allat go Radio Norge kanálas ja olu buoret go P4:žis lei FM:as rehkenastimiid mielde maid Nasjonal kommunikasjonsmyndighet lea dahkan 2015:s.
  • NRK dieđu mielde sáhttá eanas sajiin Norgga riddolinnjás gullat DAB-rádio unnimusat 50 km eret gáttis, mii eaktuda ahte lea digitála rádiovuostáiválddáhat dahje adapter ja buorre ja riekta biddjojuvvon anteanna.
  • DAB-fierpmádaga ollin Nasjonal kommunikasjonsmyndighet (Nationála kommunikašuvdnaeiseválddi dieđu mieldebuoret go NRK P1:žis FM-stereos. Nkom rehkenasttii 2016:s Regiovdnablohka DAB-ollima leame 93,2 % buot luoddaluohkáin oktiibuot (Eurohpá-, riika-, fylkka-, ja gieldda-luottain). NRK P1:ža o FM-stereo ollinproseanta lea 89,3 % buot luoddaluohkáin. Buot tuneallain main lei FM leat ožžon DAB-ollima.

Fáktát digitála lassiárvvu birra

  • Riikkagokči rádiokánalat leat lassánan viđas FM:as gitta badjel 30:ii DAB:as.
  • Olbmot leat váldán dan lassánan fálaldaga atnui. Sullii goalmmádasoassi buot rádioguldaleapmi dáhpáhuvvá odne kanálain main lei unnán dahje ii obanassiige lean distribušuvdna FM:as. Kanála dego NRK P1+ ii livččii duohtan šaddan DAB:a haga. Beaivválaččat guldalit sullii 300 000 norgalačča dan fálaldaga.
  • Digitála rádio lea earenomážit addán guldaleddjiide doaresbealde báikkiin Norggas viidát fálaldaga. Dat sáhttá leat okta sivva dasa ahte molsašupmi digitála rádioi lea mannan johtileappot boaittobealde go omd. Oslos.
  • Olu dan kommersiála rádiofálaldagas leat musihkkakanálat. Kommersiála aktevrrat leat sorjavaččat oažžut márkanis ruhtadeami fálaldagaset ja lea divraset buvttadit ođđa redakšuvnnalaš sisdoalu go sáddet musihka.
  • NRK, MTG dahje Bauer Media eaiggáduššet buot kommersiála rádiofálaldaga. Eaiggáteatnatvuohta ii leat lassánan, eanemusat danne go dassážii leat dušše dat golbma aktevrra mat leat válljen háhkat riikaviidosaš neahta.

Fáktát gearggusvuođa birra

  • Teknihkalaš gearggusvuohta lea buoriduvvon DAB-neahtas go buohtastahttá FM-neahtain. Nugo namuhuvvon ovdal ollá DAB-neahtta guhkkeliidda go FM-neahtta.
  • DAB-neahtas bibmojuvvojit rádiosignálat juohke sáddenáhtii individuálalaččat, FM-neahtas bibmojuvvo dušše váldosáddenáhtii njuolga ja smávit sáddenáđaide fas sáddenáđain badjelis viđjjis. DAB neahtas ii mearkkaš danne ahte jus sáddenáhta gáhččá eret ahte eará sáddenáđat maiddái gahččet eret.
  • NRK:s leat dasa lassin duppal sáddenáđat, liigefápmu ja liigebiebman sáddenáđain mat gokčet eambbo go 5000 olbmo (dat sáddenáđat gokčet 90% av Norgga álbmogis).
  • DAB-neahtas lea dasa lassin gáibádus rabasáigái mii lea alit go FM-neahtas lei (99,9 mot 99,8 pst).
  • Buot tuneallat main lei FM leat ožžon DAB-gokčama. Dasa lassin leat buot kanálat ma leat oažžumis olggobealde tunealla (ja iige dušše P1 ja P4 muhtun tuneallain) maiddái fidnemis tunealla siste. Buot kanálaid sáhttá gaskkalduhttit deaŧalaš dieđuiguin.

Fáktát frekveanssaid birra

  • Iešguđetge riikkaid frekveansaeiseválddiin lea ovddasvástádus hálddašit frekveansaresurssaid siskkobealde iežaset riikkarájiid. DAB:a frekveansaguovlu lea dat seamma miehtá Eurohpá.
  • Olu eurohpalaš riikkat leat várren frekveanssaid DAB-sáddagiidda, dan vuolde oallugat min deaŧaleamos lihtolaččain nugo Stuorra-Británnia, Duiska, Nederlánda, Belgia, Dánmárku, Itália ja Frankriika.
  • Norgga frekveansaeiseválddit eai adde lobi atnit frekveanssaid mat muosehuhttet rádiosáddagiid. Boasttu geavaheapmi ja vuorddekeahtes muosehuhttimat sáhttet leat, muhto dat leat muosehuhttimat mat sáhttet čuohcit buot sáddagiidda ja elektrovnnalaš kommunikašuvdnii Norggas. Nkom ovttasbargá earret eará lávga militearain eastadit ahte dakkár muosehuhttimat gevvet. 
  • NRK:s lea ovddasvástádus gearggusvuođa dáfus, maid sierra  láhkanjuolggadusain mii guoská fitnodaga Norsk rikskringkasting doibmii gearggusvuođa vuolde ja soađis mudde.

Fáktát báikkálašrádio ja digitáliserema birra

  • Stuorradikki dieđáhusa mielde báikkálaš rádio birra ožžo sullii 215 báikkálašrádiokonsešunearat 2016:s fálaldaga guhkidit FM-konsešuvnnaset viđa jahkái seammás go FM sáddema eavttut ložžejuvvo. 
  • FM-konsešuvnnat main lea mearkkašahtti ollin dain njealji stuorámus gávpogiin ii guhkiduvvon dahje almmuhuvvon ođđasit maŋŋil 2016. Dat fátmmasta 23 konsešuvnna main leat guoktelogiguovttis mat juo sáddejit DAB:as.

Eambbo dieđuid sirdima birra DAB+ gávnnat Medietilsynets (Mediabearráigeahču) neahttasiidduin digitálarádio birra.

Áigeguovdilis liŋkkat: