Mediadoarjja

Mediadoarjja lea Kulturdepartemeanta doarjagiid oktasaš namahus mediasuorgái.

Mediadoarjagii gullet čuovvovaš ortnegat:

  • Buvttadandoarjja mediaide mat buvttadit ođas ja áigeguovdilis prográmmaid
  • Doarjja vahkkoáviissaide
  • Doarjja sámi áviissaide
  • Doarjja unnitgielaid almmuhusaide 
  • Doarjja báikkálaš áibmomediaide

Lassin Kulturdepartemeanta doarjjaortnegiidda ožžot prentejuvvon áviissat eahpenjuolgadis mediadoarjaga go eai dárbbaš máksit lassiárvodivada. Lassiárvodivat gullá Ruhtadandepartemeanta ovddasvástádussuorgái.

 

Manin mediadoarjja?

Norggas olbmot guldalit, gehččet ja lohket mediaid mealgat eanet go guđege eará riikkas máilmmis - ja leat viidát ja máŋggalágan ođas- ja áigeguovlis mediat miehta riika. Dát mediavalljivuohta lea dehálaš eaktun rabas ja demokráhtalaš servodahkii. Okta mediadoarjaga ulbmiliin lea ahte doalahit valjis ođas- ja áigeguovdilis mediaid. Mediadoarjja lea maiddái oassin das go stáhta galgá ollašuhttit Vuođđolága § 100, guđat lađđasa nu gohčoduvvon siskkáldasstruktuvrra gáibádusa, mas daddjo ahte: ”Stáhtalaš eiseválddit geatnegahttojuvvojit láhččet rabas ja čuvgejeaddji almmolaš ságastallama.”

 

Buvttadandoarjja ođas- ja áigeguovdilis mediaide 

Buvttadandoarjja ođas- ja áigeguovdilismediaide galgá váikkuhit valjis ođas- ja áigeguovdilis mediaid olles riikkas. Doarjja lea heivehuvvon mediaide main lea váttis ekonomalaš dilli ja mediaide main lea vuollegis deaddilanlohku. Doarjjaortnet lei ovdal aivve báberáviissaide. Jagi 2014 rájes rievdaduvvui buvttadandoarjja vuogádatneutrála  ortnegin.  Ođđa ortnegis ii šat eaktuduvvo ahte doarjjavuostáváldi galgá almmuhit báberáviissa. Dán vuođul de sáhttet ovdamearkka dihte mediat mat dušše almmuhuvvojit interneahtas oažžut doarjaga, jus eará eavttut muđui leat ollašuhttojuvvon. Mediabearráigeahčču dat hálddaša buvttadandoarjaga ođas- ja áigeguovdilis mediaide.

Makkár mediat sáhttet oažžut buvttadandoarjaga?

Deháleamos eavttut jus galgá oažžut buvttadandoarjaga lea ahte medias leat ođas ja áigeguovdilis prográmmat, ahte das lea vásttolaš doaimmaheaddji, ahte váldá mávssu lohkis ja vuovdá badjel beali prentehusas diŋgojeddjiide. Viidáset lea gáibádus prentehusa hivvodahkii ja man dávjá media almmuhuvvo. Mediaásahus sáhttá oažžut doarjaga beroškeahttá makkár vuogádagas media almmuhuvvo. Ortnet dattetge ii guoskka áibmomediaide.

Movt meroštallojuvvo buvttadandoarjja?

Buvttadandoarjja meroštallojuvvo nu ahte sihke digitála ja bábervuođustuvvon almmuhanvuogit leat vuođđun go doarjja meroštallojuvvo. Doarjja meroštallojuvvo media prentenlogu, almmuhandávjodaga, almmuhanbáikki, vuovdinviidodaga ja báikkálaš gilvvolaš sajádaga vuođul.

  • Nu gohčoduvvon njunnoš- ja áidnamediat (dm. mediat mat leat stuorimusat dahje akto almmuhanbáikkis) ožžot guhtege bistevaš supmi dan mielde gallii vahkkui almmuhuvvo.
  • Doarjja nu gohčoduvvon nuppáldas mediat (dm. mediat main almmuhanbáikkis lea stuorát gilvaleaddji media) meroštallojuvvo oppalaš prentenlogu mielde mii geardduhuvvo doarjjameriin. Doarjja nuppáldas áviissaide meroštallojuvvo golmma iešguđetlágan doarjjameriid mielde mii govvida iešguđetge mediaid gilvosajádaga.

Doarjjaortnega vuođđun lea Stuorradikki jahkásaš bušeahttamearrádus, ja muddejuvvo ođas- ja áigeguovdilis mediaid buvttadandoarjaga láhkaásahusa vuođul.

Liŋka ođas- ja áigeguovdilis mediaid buvttadandoarjaga láhkaásahussii (Lovdata neahttasiidduin) 

 

Doarjja vahkkoáviissaide 

Doarjjaortnet vahkkoáviissaide galgá leat mielde bisuheames ja ovdánahttimis vahkkoáviissaid main lea iešguđetlágan kultuvrralaš ja servodatlaš mearkkašupmi. Doarjaga juohká Norgga kulturráđđi. Norgalaš almmuheaddjit sáhttet ohcat doarjaga áviissaide mat almmuhuvvojit unnimusat 48 geardde jahkái, leat unnimusat 500 prentejuvvon gáhppálaga, ja lea riikkaviidosaš distribušuvdna ja fátmmastanguovlu. Lassin dása galget máŋggaid eavttuid ollašuhttit. Dat bohtet ovdan Kulturráđi ”Vahkkoáviissaid doarjaga njuolggadusain”.

Kulturdepartemeanta lea árvvoštallagoahtán ortnega, ja Mediabearráigeahču hábmejuvvon raporta lea leamašan gulaskuddamis.  Gulaskuddama vuođul áigu departemeanta árvvoštallat makkár vuođđu lea ásahit ođđa doarjjaortnega vahkkoáviissaide man Mediabearráigeahčču galgá hálddašit.

 

Doarjja sámi áviissaide 

Doarjja sámi aviissaide sámegielat aviisasiidduide galgá láhččet demokráhtalaš digaštallama, oaivilávdnema ja giellaovdáneami sámi servodagas. Doarjjaortnega vuođđun lea Stuorradikki  jahkásaš bušeahttamearrádus, ja muddejuvvo sámi áviisadoarjaga láhkaásahusa bakte.

Liŋka sámi áviisadoarjaga láhkaásahussii (Lovdata neahttasiidduin)

 

Doarjja unnitlogugielaid publikašuvnnaide 

Unnitlogugielaid publikašuvnnaid doarjjaortnega ulbmil lea ahte ásahuvvojit ođđa publikašuvnnat unnitlogugielagiidda ja ahte publikašuvnnain šaddá buorre doaimmahuslaš kvaliteahta.

Doarjjaortnega vuođđun lea Stuorradikki jahkásaš bušeahttamearrádus, ja muddejuvvo unnitlogugielaid  publikašuvnnaid doarjjaortnega láhkaásahusa bakte.

Liŋka unnitlogugielaid publikašuvnnaid doarjaga láhkaásahussii  (Lovdata neahttasiidduin)

Áigeguovdilis gulaskuddanáššit:

Kulturdepartemeanta lea aitto sádden rievdaduvvon unnitlogugielaid mediaid doarjjaortnega evttohusa gulaskuddamii, mii fátmmasta doarjjaortnega unnitlogugielaid publikašuvnnaide ja doarjaga unnitlogugielaid lagasáibmomediaide.

 

Doarjja báikkálaš áibmomediaide 

Báikkálaš áibmomediaid doarjjaortnega ulbmil lea árvvosmahttit kvalitehtavuođustuvvon ja ekonomalaš ceavzilis báikkálaš áibmomediaid mat viidát olahit álbmogii. Ortnega álggahii Kulturdepartemeanta jagi 2001 ja vuođđun lea Stuorradikki jahkásaš bušeahttamearrádus.

Doarjaga sáhttá ohcat:

a) prográmmabuvttadeapmái,

b) gealbudahttindoaimmaide,

c) ovdánahttinprošeavttaide,

d) jođihit lagasrádioid mat leat čearddalaš ja gielalaš unnitloguid váste.

Doarjja juolluduvvo jorbasupmiin, maŋŋil go stáhta lea árvvoštallan mii govttolaš doarjjasubmin lea. Doarjjaortnega vuođđun lea Stuorradikki jahkásaš bušeahttamearrádus, ja muddejuvvo báikkálaš áibmomediaid doarjjaortnega láhkaásahusa bakte.

Liŋka báikkálaš áibmomediaid doarjaga láhkaásahussii (Lovdata neahttasiidduin)

Áigeguovdilis gulaskuddanáššit:

Kulturdepartemeanta lea sádden gulaskuddamii evttohusa, mii mearkkaša ahte doarjja galgá maiddái sáhttit juolluduvvot beroškeahttá gullo go sátta interneahta vai áibmomedia árbevirolaš fierpmádaga bakte.