Lasihan oahppodoarjaga guokte jagi maŋŋálagaid

Norgga fágabargiid mávssolaš givrodat lea ahte sii nagodit ovttastahttit teoriija ja geavada, plánema ja árvvoštallama, ja nagodit hutkat buriid čovdosiid.

Yrkesfagelev
Govva: Worls Skills Norway

Hástalussan lea ahte máŋgga suorggis mii eat nagot skuvlet doarvái fágabargiid. Dat guoská ovddimustá elektrofágii, industriála buvttadeapmái, huksen- ja rusttetsuorgái ja dearvvašvuođa- ja bajásgeassinfágii. Mii dárbbašit eanebuid, geat válljejit fidnofágalaš oahpposuorggi, ja ahte ollu eanebut ollašuhttet oahpuset ja váldet fágareivve. Danin ráđđehus lea áŋgiruššagoahtán fidnofágaid ovdii. 

Lasihan oahppodoarjaga guokte jagi maŋŋálagaid

Juohke jagi leat 6000 - 8000 oahppi, geat eai oaččo oahppasaji, maid háliidivčče. Oahppasajiid váiluma geažil nuorat eai beasa geargat oahpuineaset iige bargomáilbmi oaččo dárbbašlaš bargofámu. Sihke priváhta ja almmolaš doaimmat galget rahčat eanet dan ovdii, ahte dat geat sávvet oahppasaji, ožžot dan. Ráđđehusa guovtti vuosttaš bušeahtas leat lasihan oahppafitnodagaid doarjaga oktiibuot 7 500 kruvnnuin. Dat máksá ja dasa mii geavahit ruđaid, namalassii oahppafitnodagaid doarjagii. Dan dat bargosuorggit sávvet, ja dat váikkuha ahte šaddet eanet oahppasoahpamušat. 

Áŋgiruššan fidnofágaoahpaheddjiid ovdii

Buorit oahpaheaddjit leat ereliiggán mávssolaččat dasa, ahte oahppit ohppet, maiddái fidnofágain. 2015 geavahit gávcci miljovnna kruvnno fidnofágaoahpaheddjiid ođđa gelbbolašvuođaloktendoaimmaide. Juolluduvvo maid ruhta ortnegii, man olis fidnofágaoahpaheaddjit besset galledit fitnodagaid. Dan láhkai sii ovdánit fágalaččat ja ođasmahttet dieđuideaset. 

Deaivvadit bargguin árat

Ráđđehus háliida, ahte fidnooahpahus galgá leat relevánttabut ja geabbilut go dán áigge. Oahppit galget árat ja dávjjit go dálá dilis deaivvadit bargguin ja fidnuin, masa sii leat váldimin oahpu. Dat sáhttá dahkkot lotnolas luottain, dahje dan bokte ahte eanet Čiekŋunprošeavtta oahpahusas čađahuvvo fitnodagas. 

Praksisreivvet buot fylkkain

Maŋimuš jagiid leat čađahan praksisreivve geahččalanprošeavtta, mii lea guovtti jagi geavatlaš oahppoluodda, mas ohppiin lea fidnui heivehuvvon dárogiela, matematihka ja servodatfága oahpahus seammásgo sii leat ollu fitnodagas. Oahppit čuvvot seammáid oahppoplánaid go fidnooahppit, muhto sis eai leat nu ollu ulbmilat. Árvvoštallamat leat buorit ja čájehit ahte go oahppit bargagohtet molssaevttolaš vugiin joatkkaoahpahusain, de leat stuorát vejolašvuođat ahte sii čađahit oahpu. Eatnašat leat ožžon dábálaš oahppasoahpamuša dan botta go sii leat čađahan praksisreivve dahje dan maŋŋá go sii leat geargan dainna. Praksisreiveortnega áigot lágidit buot fylkkain.

Fidnuide heivehuvvon oktasašfágat

Ráđđehus háliida maid heivehit oktasašfágaid fidnuid várás. Buot joatkkaoahpahusa ohppiin galget ain leat oktasašfágan dárogiella, eaŋgalsgiella, matematihkka, luonddufága, servodatfága ja lášmmohallan, muhto mii háliidit čalmmustahttit ohppiide man láhkai fágat laktásit dan fidnui, masa sii leat váldimin oahpu. FYR-prošeavtta bokte, man doarjaga ráđđehus lea lasihan, ovddidit oahppanláhčosiid, mat leat mielde dahkamin oktasašfágaid relevánttabun.