Verifiserejuvvon koronaduođaštus geassemánu 11.beaivvi rájes

Informasjon om koronasituasjonen endrer seg raskt og kan derfor være utdatert. 

Sjekk temasiden Koronasituasjonen for siste nytt fra regjeringen, eller Helsenorge.no for oversikt over råd og regler om koronaviruset på samisk.

Koronaduođaštus sisriikkajohtalussii doaibmagoahtá geassemánu 11.beaivvi rájes. Mii oažžut guovttelágan koronaduođaštusa: dábálaš duođaštus sisriikkajohtalussii ja dárkileappot duođaštus mii galgá geavahuvvot go mátkkošta EO- ja EES-guovlluin.

Persovdnagáhttema geažil ráhkaduvvojit guokte koronaduođaštusa. Nu eai dárbbaš olbmot addit dárbbašmeahttun dieđuid. Sisriikkajohtalusas lea hárve dárbu čájehit eará dieđuid go dohkálaš koronaduođaštusa. Koronaduođaštusa gávdná helsenorge.no neahttasiidduin, ja dan sáhttá mátketelefovdnii sajáiduhttit dahje čálihit jos háliida báberduođaštusa.

Láhkaevttohus koronaduođaštusa birra
-Ráđđehus lea sádden gulaskuddamii láhkaevttohusa koronaduođaštusa birra. Mii háliidat ásahit vuogádaga, mainna sihkkarit ja verifikašuvnnain duođaštit boahkuhanstáhtusa, negatiivva iskkusbohtosiid ja immunitehta go lea buohcan koronadávdda, dadjá dearvvašvuođa- ja fuolahusministtar Bent Høie.

Láhkaásahus addá maid Dearvvašvuođa- ja fuolahusdepartementii válddi ráhkadit láhkaásahusaid vai duođaštusortnet heivehuvvo EO njuolggadusaide. Stuoradiggi galgá láhkaevttohusa meannudit, ja jos dat dohkkehuvvo nu go plánejuvvon, de galgá koronaduođaštus sisriikkajohtalussii boahtit fápmui geassemánu 11.beaivvi.

-Munnje lea dehálaš deattuhit ahte koronaduođaštus ii galgga geavahuvvot  ráddjehusaide. Dat galgá baicce álkidahttit. Ovdamearkka dihte galget olbmot beassat searvat stuorit doaluide, mii ii leat vejolaš koronaduođaštusa haga, čujuha Høie.

Koronaduođaštus olgoriikkajohtalussii
Nubbi koronaduođaštus addá vejolašvuođa rasttildit EO- ja EES-guovllu riikkarájáid. Oktasaš eurohpalaš čoavddus doaibmagoahtá jáhkkimis suoidnemánu álggus. Olbmot, geain lea Norgga digitála koronaduođaštus sáhttet geavahit dálá čovdosa go rasttildit riikkarájá ihttin juo, duorastaga geassemánu 3.beaivvi dii. 12.00 rájes.

-EO gáibida eanet dieđuid rádjerasttildeami oktavuođas, ja mii fertet dárkileappot duođaštusa ráhkadit mii sisttisdoallá boahkuhanstáhtusa, iskkusbohtosiid ja leamaš go covid-19 dávda. Ovdamearkka dihte makkár boahkuid lea ožžon, boahkuid logu ja boahkuhanbeaivvi. Danne ráhkadat dárkileappot koronaduođaštusa mii galgá čájehuvvot rádjedárkkistusas, dadjá dearvvašvuođa- ja fuolahusministtar Bent Høie. 

Ráđđehus rávve ain ahte olbmot eai berre mátkkoštit eará riikkaide jos ii leat duohta dárbu. Dat mátkkoštanráva gusto suoidnemánu 1.beaivvi rádjai, ja dat galgá ođđasit árvvoštallojuvvot ovdal dien beaivvi. Sii geat válljejit mátkkoštit fertejit ieža dárkkistit  karantenanjuolggadusaid ja njoammunsuodjalandieđuid mat gustojit dan riikii gosa vulget. Dat sáhttet molsašuddat riikkas riikii.

Mátkkošteaddjit geat bohtet olgoriikkas Norgii
Geassemánu 11.beaivvi rájes ásahat gaskaboddosaš njuolggadusaid mat mielddisbuktet ahte mátkkošteaddjit eai dárbbaš orrut karantenahoteallas, muhto sáhttet váldit errema ruovttus dahje eará heivvolaš báikkis, jos sii go bohtet Norgii sáhttet duođaštit helsenorge.no neahttasiidduin ahte sii leat boahkuhuvvon dahje lea buohcan covid-19 dávdda vuollil guhtta mánu dassái. Politiija rájá alde galgá dárkkistit digitála dieđuid.

-Dál ii leat dárbu orrut karantenahoteallas jos rádjedárkkistusas sáhttá sisalogget  helsenorge.no neahttasiidduide ja čájehit duođaštusa ahte lea boahkuhuvvon dahje ahte sus lea leamaš koronadávda. Jos sisaloggemii dárbbaša veahki, de sáhttá politiija veahkehit. Báberduođaštusaid dahje eará riikkaid duođaštusaid ii leat vejolaš verifiseret, ja dalle ferte orrut karantenahoteallas. Dat lea gaskaboddosaš čoavddus mii bistá geassemánu 3.beaivvi rájes gitta geassemánu 11.beaivvi rádjai, dadjá justiisa- ja gearggusvuođaministtar Monica Mæland.

Sii geat digitálalaččat duođaštit helsenorge.no neahttasiidduin ahte sii leat suddjejuvvon, sáhttet fárret eret karantenahoteallas ja váldit loahppa errema ruovttus. Justiisa- ja gearggusvuođadepartemeanta lea dál bargamin oažžut sadjái geavatlaš čovdosiid ja eanet dieđut almmuhuvvojit nu johtilit go vejolaš.

Gaskaboddosaš ortnet boahtá fápmui duorastaga geassemánu 3.b. dii. 12.00 ja doaibmá dassá go QR-kodejuvvon duođaštus lea sajis.  

-Mii oaidnit dál ahte eambbogat mátkkoštit ja jáhkkimis mátkkoštit vel eanet olbmot dáid rievdadusaid maŋŋá. Dalle lea dehálaš muittuhit mátkkoštanrávvagiid ahte garvit dárbbašmeahttun mátkkiid, ja jos olbmot lihkká válljejit vuolgit, de fertejit rehkenastit guhkes ráidduid riikkarájáid alde. Mii galgat ain čađahit rádjedárkkistusaid ja iskosiid ja politiijas lea maid ráddjejuvvon kapasitehta, deattuha dearvvašvuođa- ja fuolahusministtar Bent Høie.

Áigodagas gaskal geassemánu 11.beaivvi ja dassá go dárkileappot duođaštus dohkkehuvvo suoidnemánu álggus, de sáhttet suddjejuvvon olbmot geat ásset Norggas ja bohtet ruoktot olgoriikkas, geavahit nationála njuolggadusaid go rasttildit riikkarájá. Dalle čájehuvvo dárkilis govva mii duođašta boahkuheami dahje jos lea buohcan koronadávdda.  

Sii geat eai geavat digitála čovdosiid ja duođaštusdárkkisteapmi
Sii geat eai geavat digitála čovdosiid sáhttet geavahit Helsenorge.no fápmudusvuogádaga, ja earáide addit fápmudusa čálihit koronaduođaštusa. Maiddái áigut ráhkadit čovdosa sidjiide geat eai geavat mátketelefovnna, neahttabreahta dahje PC, vai sáhttet geavahit báberduođaštusa.

Dasto leat ráhkadeamen teknihkalaš čovdosa sidjiide geat galget dárkkistit koronaduođaštusa rájá alde dahje stuorit doaluin riikkas, koronaduođaštusa QR-koda vehkiin. Dat ortnet geahččaluvvo dán vahkus.