– Oallugat eai šat google iežaset dávdamearkkaid, muhto jerret GJ:s. Mii eat sáhte bissehit dán, ja mii eat berre geahččalitge. Mii fertet fállat dorvvolašvuođa dearvvašvuhtii doppe gos olbmot leat, ja danne mii háliidit almmolaš GJ-bálvalusa – vástádusbálvalusa dearvvašvuhtii guoski gažaldagaide – mii addá ássiide dorvvolaš ja kvalitehtasihkkaraston vástádusaid mat leat heivehuvvon Norgga dearvvašvuođabálvalussii, dadjá dearvvašvuođa- ja fuolahusministtar Jan Christian Vestre.

Stuorra dárbu

Olbmuid gávppálaš GJ-čovdosiid geavaheami guoski iskkadeamis, man Dearvvašvuođadirektoráhtta gieskat čađahii, vástidedje guđas logi olbmos ahte personsuodjalus ja sisdoalu kvalitehtasihkkarastin lea dehálaš. Riikkaidgaskasaš iskkadeapmi (bmj.com) diibmá čájehii ahte okta viđa geavaheaddjis dain stuora máilmmiviidosaš GJ-giellamodeallain ožžo "hui váttis" vástádusaid go jerre dearvvašvuođa birra.

– Ođđaáigásaš dearvvašvuođabálvalus ferte leat mielde dán ovdáneamis. Go okta golmma norgalaččas geavaha riikkaidgaskasaš GJ-bálvalusaid juohke vahku jearrat dearvvašvuođa birra, de čájeha dat duođalaš dárbbu digitála vuosttašveahkkái. Go almmolašvuohta ii leat sajis olbmuid digitála árgabeaivvis, de mii diktit stuorra riikkaidgaskasaš fitnodagaid doaimmahit dearvvašvuođarávvema. Dát lea dakkár válljen maid mun in doahttal, muitala dearvvašvuođa- ja fuolahusministtar Jan Christian Vestre.

Evttohuvvon 20 miljovnna sturrosaš juolludus lea oassin ráđđehusa árvaluvvon 120 miljovnna sturrosaš GJ-áŋgiruššamis, mas leat mielde sihke Dearvvašvuođa- ja fuolahusdepartemeantta, Digitaliserema- ja hálddahusdepartemeantta, Ruhtadandepartemeantta ja Oljo- ja energiijadepartemeantta doaibmabijut. Bargu vásttolaš ja etihkalaš GJ-ovddidemiin lea maid oassin ráđđehusa Plánas Norgga várás.

Lea juo vuolggahuvvon johtui

Ráđđehus lea juo addán Dearvvašvuođadirektoráhttii bargun ráhkadit vuođu nationála GJ-bálvalussii dearvvašvuođasuorggis. Bálvalusas galgá leat chatbot mii addá ássiide ságastallanvuđot, kvalitehtasihkkaraston vástádusaid ja rávvagiid dávdamearkkaid, dearvvašvuođadiliid ja dearvvašvuođagivssiid birra.

Ráđđehus lea mearridan ahte čoavddus galgá ásahuvvot 2027:s, ja Dearvvašvuođadirektoráhtta lea bivdojuvvon ovttasbargat Norsk helsenett HF:in ja Álbmotdearvvašvuođainstituhtain. Dearvvašvuođa buktagiid direktoráhtta galgá maiddái leat fárus.

Álggos ii galgga GJ-bálvalus gáibidit sisaloggema dahje eará duođašteami, muhto dát lea  ulbmil guhkit áiggi vuollái.

– Máŋgga riikka eiseválddit geahččaladdet dál goanstajierpmi, addin dihtii ássiide buoret, eanet heivehuvvon bálvalusaid. Dat lea dakkár suorgi mii lea jođánit ovdáneamen riikkaidgaskasaččat, ja ollugat ožžot dál vuosttaš vásáhusaid movt dákkár bálvalusaid sáhttá ráhkadit ja váldit atnui dorvvolaš ja vásttolaš vuogi mielde. Bálvalusa ovddideamis háliidit mii maid ovttasbargat buriid priváhta oasálaččaiguin geain leat sihkkaris čovdosat márkanis, lohká Vestre.