Giella

Váldoulbmil lea nannet dárogiela geavaheami buot servodatsurggiin.

Ollislaš giellaláhka boahtá fápmui 1.1.2022. Láhka sihkkarastá dárogiela sajádaga servodaga váldogiellan ja dárogiela vuođđodoaimma buohkaid oktasaš giellan Norggas. Láhka maid nanne almmolaš eiseválddiid ovddasvástádusa eará gielain, maid riikkas árbevirolaččat geavahit: dárogiela mearkagiela, sámegielaid, kvenagiela, romani ja romanes.

Giellapolitihkka fátmmasta buot surggiid. Buot fágadepartemeanttain lea prinsihpas ovddasvástádus das, ahte gielat ja giellapolitihkka ožžot saji politihka ovddideamis. Stáhta galgá aktiivvalaččat bargat dan ovdii, ahte doalahit sihke girjedárogiela ja ođđadárogiela geavahangiellan buot surggiin, iešguđetlágan váikkuhangaskaomiiguin. Go dárogiella lea fáddán, de galgá sierra vuhtiiváldit ođđadárogiela ja ođđadárogielhálliid, go jo ođđadárogiella lea unnitlogugiella, nu ahte das leat heajut rámmaeavttut geavaheapmái ja ovddideapmái. Giellaráđđi lea stáhta giellaáššiid fágaorgána ja lea ožžon viidát ovddasvástádusa eará gielain go dárogielas, earret eará nationála unnitlogugielain ja dárogiela mearkagielas.

Kulturdepartemeantta ovddasvástádus giellaáššiin juohkása golmma oassái:

  1. Giellapolitihkalaš suorgeovddasvástádus

    Giellaráđđi hálddaša stáhta beales giellaáššiid, vrd. giellalága §19. Dat lea Kulturdepartemeantta vuollásaš fágaorgána ja čuovvula geavadis giellalága mearrádusaid ja eará giellapolitihkalaš doaibmabijuid. Giellaráđđi hálddaša girjedárogiela ja ođđadárogiela riektačállima ovttas Kulturdepartemeanttain. Dat sihkkarastet ahte mávssolaš normerenevttohusat sáddejuvvojit gulaskuddamii.

  2. Kultur- ja mediasuorggi giellapolitihkalaš bealli

    Kulturdepartemeanta vástida das, ahte doaimmain, main ii leat njulgestaga giellapolitihkalaš vuođušteapmi kultursuorggis, vuhtiiváldet giellaáššiid bajitdási giellapolitihka mielde

  3. Ovddasvástádus ovddidit surggiidgaskasaš giellapolitihka

    Kulturdepartemeanta galgá ovddidit, ahte almmolaš orgánat váldet ovddasvástádusa ođđadárogielas, girjedárogielas, dárogiela mearkagielas, sámegielain, kvenagielas, romanis ja romanesas nu mo giellalága 1 § cealká. Dan ovddasvástádus lea nappo sihkkarastit, ahte giellapolitihkka váldojuvvo vuhtii iešguđet politihkkasurggiin, main eará departemeanttat vástidit.