Eurohpálaš kulturovttasbargu
Artihkal | Maŋimuš ođasmahttojuvvon: 20.01.2026 | Kultur- ja dásseárvodepartemeanta
Norga ovttasbargá Eurohpáin kultuvrrain ja mediaiguin EU kultur- ja mediaprográmma bokte, EEO-ruđaid ja Eurohpáráđi bokte.
EU kultur- ja mediaprográmma Kreativt Europa
Kreativt Europa lea EU buot stuorámus ja deháleamos rámmaprográmma kultuvrralaš ja audiovisuála sektorii mas leat 40 oasseváldiriikka. Norga lea oassálastán EU kultur- ja mediaprográmmain 1996 rájes, ja searvá maid dálá Kreativt Europa prográmmaáigodahkii 2021 rájes 2027 rádjái.
Prográmma doarju máŋggalágan olu smávva ja stuora eurohpálaš ovttasbargoprošeavttaid, fierpmádagaid ja lávddiid. Dat addá Norgga aktevrraide TV-, filbma-, dáidda- ja kultursuorggis ođđa ruhtadanvejolašvuođaid, ođđa vejolašvuođaid ovttasbargat riikkaidgaskasaččat ja olahit stuorát eurohpalaš gehččiid.
Kreativt Europas lea oasseprográmma dáidagii ja kultuvrii (KULTUR) ja oasseprográmma TV:i, filmmaide ja spillaide (MEDIA), ja maid sektorrasttildeaddji oasseprográmma. Eurohpálaš oaivegávpogat leat maid oassin Kreativt Europas. Prográmma nanne kultur- ja kreatiivasektora gilvalannávccaid, innovašuvnna ja guoddevašvuođa miehtá Eurohpá.
Kulturdirektoráhtta lea koordinerejeaddji instánsa Norggas ja das lea erenoamáš ovddasvástádus dieđihit ja bagadallat Norgga aktevrraid dáidaga ja kultuvrra oasseprográmma birra. Norgga filbmainstituhtas lea ovddasvástádus dieđihit ja bagadallat Norgga aktevrraid TV, filmmaid ja spillaid oasseprográmma birra.
Lea ovddiduvvon evttohus ođđa EU-prográmmii áigodahkii 2028–2034 kultuvrra/media/dásseárvvu birra man namma lea AgoraEU.
- Kulturdeska birra Kulturdirektoráhtas - kulturdirektoratet.no
- Mediedeska birra Norgga filbmainstituhtas - mediadesk.no
- 176 S (2020-2021) Kreativt Europa birra
EEO-ruđat: kulturlonohallan ja ovttasbargoprográmmat
EEO-ruđat leat Norgga, Islándda ja Liechtensteina doarjja ekonomalaš ja sosiála erohusaid dássemii Eurohpás. Oktiibuot ožžot 15 riikka Guovddáš- ja Lulli-Eurohpás prošeaktadoarjagiid dehálaš servodatsurggiide. EEO-ruhtadoarjagiid váldo mihttomearrin lea buoridit ovttasbarggu ja gulahallama ruhtaaddi- ja vuostáiváldiriikkaid gaskka, ja dat guoská sihke eiseválddiide ja ovttaskas oasálaččaide.
Dán ruhtadanáigodagas lea várrejuvvon 177 miljovnna EURO kulturlonohallanprográmmaide mas leat mielde Bulgária, Latvia, Lietuva, Polska, Portugal, Romania, Slovakia ja Čehkkia. Ulbmilin lea viiddis prošeaktaovttasbargu Norgga ja olgoriikkalaš oasálaččaid gaskka. Kulturdirektoráhtta ovddida ja hálddaša ollu dáid prográmmaid ovttasráđiid olgoriikalaš eiseválddiiguin, ja EEO-ruđaid oktavuođas doaibmá dat Norgga gulahallanguovddážin kulturlonohallansuorggis. EEO-ruhtaortnegis fállojuvvojit maid doarjjavejolašvuođat kulturárbe-/kulturmuitosuorggis, gos Riikkaantikváras lea vástideaddji rolla Norgga bealde.
Europeana ja CEF Digital
EU-prográmma Connecting Europe Facility – Digital bokte oassálastá Norga Europeanas, mii lea oktasaš eurohpalaš neahttavuđot, rabas dáidda- ja kulturčájáhus mii doaibmá digitála čoahkkebáikin miljovnnaid mielde girjjiide, njuohtamiidda, filmmaide, dávviriidda ja arkiivamateriálaide. Dán áiggi boahtá 8,4 proseantta Europeana sisdoalus Norggas. Kulturdirektoráhtta lea našuvnnalaš aggregáhtor Norgga sisdoalu ovddas Europeanas.
Eurohpáráđđi
Eurohpáráđi kulturovttasbarggu ulbmil lea nannet máhtu, ipmárdusa ja respeavtta Eurohpá kultuvrralaš máŋggabealatvuođa birra ja bargat dan ovdii ahte nannet kulturovttasbarggu riikkarájiid rastá. Dasa leat vuođđun earret eará Kulturkonvenšuvdna 1954 ja Faro-konvenšuvdna 2005 (kulturárbbi árvvu birra servodahkii). Norga lea maid čuovvolan Eurohpáráđi viiddiduvvon oassešiehtadusa eurohpálaš kulturruvttuid birra, mas lea mihttun čalmmustahttit oktasaš eurohpalaš identitehta ja kulturárbbi seammás go ain ovdánahttá oktavuođaid siskkáldasat Eurohpás ja eará riikkaiguin ja ránnjáguovlluiguin. Kulturdirektoráhtta ovddasta Norgga oassešiehtadusa stivrenjoavkkus. Norga lea presenterejuvvon Eurohpáráđi kompendias Eurohpá kulturpolitihka váste, mii lea almmuhus mii addá buori buohtastahttinvuođu miellahttoriikkaid kulturpolitihkas.
Norga oassálastá ja ruhtada veahkkin Eurimages, Eurohpáráđi foandda neaktinfilmmaid, animašuvdnafilmmaid ja dokumentárafilmmaid ovttasbuvttadeami ja gaskkusteami váste. Eurimages hálddaša ruđaid mat juogaduvvojit juolludemiid ja loanaid hámis searvebuvttademiide buvttadeddjiid gaskkas geat bohtet unnimusat guovtti miellahttoriikkas.
Norga oassálastá ja ruhtada veahkkin Eurohpalaš Audiovisuála Observatoriija mii čohkke, analysere ja dahká olámuddui dieđuid ja statistihkaid mediasuorggi birra dan 41 miellahttoriikkas ja Eurohpákommišuvnnas. Observatoriijas lea mihttun ovddidit eanet rabasvuođa ja ipmárdusa das movt audiovisuála industriija Eurohpás doaibmá, ekonomalaččat ja juridihkalaččat.
Kultur- ja dásseárvodepartemeanta lea ovddastuvvon iešguđetlágan stivrenlávdegottiin ja áššedovdilávdegottiin ee. Eurohpáráđis, mii lea čadnon kultuvrii ja mediaide/diehtojuohkinservodahkii.
Norggas lei ovdagoddi Eurohpáráđis 2004:s, nuppes lea 2028:s (miessemánus skábmamánnui).
- Eurohpáráđđi / The Council of Europe - coe.int
- The Permanent Delegation - Norway in COE - norway.no
- Eurohpáráđi prográmma kulturruvttuide - Kulturdirektoratet.no
- Country profile | Compendium of Cultural Policies & Trends - culturalpolicies.net
- EURIMAGES - European Cinema Support Fund - coe.int
- Latest information from the Observatory - European Audiovisual Observatory - coe.int