– Olbmot galget dovdat oadjebasvuođa dearvvašvuođa hárrái ja danne Bargiidbellodatráđđehus čájeha čielga vuoruheami das go ain áigu nannet buohcciviesuid, lágidit diliid 1750 sadjái buhcciidruovttuin ja ásahit digitála vuosttašlinjjá, lohká dearvvašvuođa- ja fuolahusministtar Jan Christian Vestre.

Seammás lea Bargiidbellodatráđđehus ođđa vugiiguin nanneme fálaldagaid lahka pasieantta, ja unnida dearvvašvuođabyråkratiija 200 miljovnna ruvnnuin. Dasa lassin boahtá 300 miljovnna ruvdno dán jagi bušeahtas ja de leat mii dán rádjái evttohan bealle miljárdda ruvnnuin unnidit goluid guovddáš dearvvašvuođahálddašeamis, nu ahte sáhttit eambbo juolludit bálvalusaide mat leat olbmuid lahka. Buohcciviesut fertejit maid effektiviseret, muhto eanas oassi sin juolludeamis bisuhuvvo ruhtadan dihte doaibmabijuid mat oanidit vuordináiggiid.

Stuorát buohcciviessobušeahtta ja eambbo sajit buhcciidruovttuin

Ráđđehus árvala oktiibuot 250 miljárdda ruvnno buohcciviesuide 2027:s, mii mearkkaša ahte juolludus lea lassánan 3,1 miljárddain lassin dasa mii earret eará várrejuvvo hadde- ja bálkálassánemiide. Vaikko lea ge effektiviserengáibádus, de lea lassáneapmi sullii 2,6 miljárdda, mii váldá vuhtii dárbbuid mat čuvvot das go mii šaddat dađistaga eanebut ja boarráseappot.

– Buresbirgenstáhta galgá leat dat buoremus dearvvašvuođadáhkádus Norggas. Danne mii ain bargat buohcciviesuid nannemiin. Buohcciviesut barget juo dan ovdii ahte olahit daid ođđa vuordináigemihtuid, mii mearkkaša ahte buot pasieanttat áiggi mielde galget leat ožžon divššu, dahje dikšu galgá leat álggahuvvon, 60 beaivvi sisa dan rájes go leat čujuhuvvon dikšui, ja bušeahtas leat mii evttohan máŋga vuogi doarjut dán barggu, lohká Vestre.

Ráđđehus árvala badjel njeallje miljárdda ruvnno vuorrasiideallindili buorideapmái mii galgá sihkkarastit boares olbmuide oadjebas ja aktiiva boarisvuođa.

– Addin dihte boarrásiidda ja sin lagamusaide oadjebasvuođa vuoruha Bargiidbellodatráđđehus doarjaga eanet buhcciidruovttusajiide, doarjaga boarrásiidda geat áigot heivehit ruovttuideaset boarásnunbeaivái, doarjagiidda maid eaktodáhtolaš fálaldagat sáhttet geavahit vuorrasiid návccaid ávkin atnit ja dieđusge gulloapparáhttadáhkideapmái, lohká Vestre.

Ráđđehus evttohusat boahtte jagi stáhtabušehttii: 

Álkidahttin- ja buoridanbargu jotkojuvvo

Dearvvašvuođa- ja fuolahusministtar atná deaŧalažžan hukset bajás nanu dearvvašvuođabálvalusa boahtteáigái mas atnit vearroruđaid beaktileappot ja oažžut eanet ávkki juohke ruvnnos. Diibmá čađahuvvui effektiviserengáibádus mii dagai oktiibuot 300 miljovnna ruvnno, mii galggai boahtit pasieanttaide buorrin, dán jagi árvala ráđđehus čuohppat vel 200 miljovnna dearvvašvuođabyrokratiijas.

– Ráđđehus atná deaŧalažžan sirdit resurssaid pasieanttaide ja bálvalusaid geavaheddjiide, ja dan lea vejolaš ain jierpmálaččabut ja buorebut bargat. Buohcciviesut fertejit maid effektiviseret, muhto doppe mii gal bisuhit eanas oasi ruđas ruhtadan dihte oanehet vuordináiggiid, lohká Vestre.

Leat máŋga beali mat bohtet dahkat ahte buohcciviesut sáhttet buorebut doaimmahuvvot boahtteáiggis. Earret eará organiseren, ođđa máhttu ja ođđa dikšunvuogit, eanet ođđaáigásaš rusttegat, IKT-čovdosat ja ođđa visttit.

– Badjel miljovnna norgalažžii lea dál fállun fásta neahttadoavttir suohkana olis, fálaldat mas ássit sáhttet oažžut digitála diimmu jus fástadoavttir ii leat olámuttus. Ja dás ásahit mii kvalitehtasihkkarastojuvvon GJ-bálvalusa (dárogillii KI) mii addá oadjebas ja kvalitehtasihkkarastojuvvon vástádusaid mat leat heivehuvvon Norgga dearvvašvuođabálvalussii. Nu hukset mii ođđaáigásaš dearvvašvuođabálvalusa mii lea heivehuvvon ássiid dárbbuide ja sávaldagaide, lohká Vestre.

Álkit olahahtti psyhkalaš dearvvašvuođafálaldat lea deaŧalaš oassi psyhkalaš dearvvašvuođa logijagi ceahkkálastinplánas, man ráđđehus álggahii 2023:s.

Álkit olahahtti fálaldat suohkaniin lea deaŧalaš sihkkarastit ahte olbmot ožžot árra ja buori veahki. Mađi árabut mii nagodit veahkehit, dađi buoret dat lea guoskevaš olbmui ja servodahkii. Ovttas jándorfálaldaga nannemiin buohccimus pasieanttaide lea dát deaŧalaš vuoruheapmi 2027:s, lohká Vestre.