2 Lønsforhandlingane i det statlege tariffområdet 2026

2.1 Nærare om lønsforhandlingane

Forhandlingane

Forhandlingane mellom staten ved Digitaliserings- og forvaltningsdepartementet og hovudsamanslutningane Akademikerne, LO Stat, Unio og YS Stat om nye hovudtariffavtalar i staten for perioden 1. mai 2026 til 30. april 2028, blei innleia 16. april 2026. I møtet la organisasjonane og staten fram og grunngav krava sine. Partane sin rapport frå Statistisk berekningsutval blei delt ut.

Forhandlingane heldt fram til 30. april 2026. Akademikerne, LO Stat, Unio og YS Stat kravde forhandlingane avslutta kl. 22.21.

Riksmeklaren blei varsla om brotet med alle hovudsamanslutningane, i samsvar med § 14 i lov om offentlige tjenestetvister (tjenestetvistloven). Meklinga mellom staten på den eine sida og Akademikerne, LO Stat, Unio og YS Stat på den andre, blei opna i møte hos Riksmeklaren 7. mai.

Meklinga heldt fram til 29. mai då Akademikerne, LO Stat, Unio og YS Stat med bistand frå Riksmeklaren blei einige om nye likelydande hovudtariffavtalar. LO Stat orienterte om at dei tilrådde meklingsresultatet og vil sende det ut til avrøysting hos medlemane. Svarfristen for avrøystinga er sett til 17. juni 2026. Unio og YS Stat orienterte om at dei tilrådde meklingsresultatet og vil sende det ut til avrøysting hos medlemane. Svarfristen for avrøystinga for Unio og YS Stat er sett til 22. juni 2026.

Meklingsresultatet er teke inn i møtebøkene av 29. mai 2026, jf. vedlegg 1, 2, 3 og 4.

Den økonomiske ramma

Lønsoppgjera i Noreg er baserte på den såkalla frontfagmodellen. Det betyr at konkurranseutsett industri forhandlar først. NHO utarbeider deretter, i forståing med LO, eit anslag for lønsveksten i industrien samla i NHO-området. Dette anslaget dannar ei norm for lønsveksten i forhandlingsområda som følgjer etter. I årets lønsoppgjer har NHO anslått årslønsveksten til 4,4 pst. for industrien samla i NHO-området. Den avtalte økonomiske ramma for oppgjeret i staten er på linje med dette anslaget. Dei samla bruttoutgiftene ved lønsreguleringa for arbeidstakarar i det statlege tariffområdet per 1. mai 2026 er rekna ut til 4 464 mill. kroner for perioden 1. mai til 31. desember 2026.

Forhandlingsstadar

Med heimel i hovudtariffavtalane avgjer staten, etter drøftingar med hovudsamanslutningane, kvar lokale forhandlingar i departementsområda skal førast. Forhandlingsstadane for tariffperioden 2026–2028 er drøfta og fastsett med verknad frå 1. mai 2026.

2.2 Nærare om avtalane med hovudsamanslutningane i staten

Økonomisk profil i avtalane

I avtalane er største delen av tarifftillegga for 2026 avsett til lokale forhandlingar og ein mindre del til felles føresegner. Med verknad frå 1. mai 2026 skal det førast lokale forhandlingar innanfor ei økonomisk ramme på 2,7 pst. per dato av lønsmassen. Forhandlingane skal vere gjennomførte innan utgangen av 31. oktober 2026.

2.3 Felles føresegner

Det er nye satsar for natt, laurdag- og søndagsarbeid. Ulempetillegga er auka frå 25 kroner til 40 kroner per time for arbeid i tida mellom kl. 06.00 og kl. 07.00 og mellom kl. 17.00 og kl. 20.00 på dagane måndag til fredag. Tillegget for pålagt arbeid på laurdag og søndag er auka frå 65 kroner til 84 kroner per arbeidde klokketime i tida laurdag kl. 00.00 til søndag kl. 24.00. Tillegga for reserveteneste/kvilande vakt er auka frå 15 kroner til 19 kroner per løpande time i tida kl. 06.00 – kl. 20.00, og frå 25 kroner til 32 kroner i tida kl. 20.00 – kl. 06.00. Tillegget for delt dagsverk er auka frå 250 kroner til 320 kroner per arbeidsdag for arbeidstakarar dei dagane dei har delt dagsverk.

2.4 Kompetanseutvikling

Avsetninga på 31 mill. kroner blir foreslått løyvd på kap. 1560 Tariffavtalte avsetningar mv. i statsbudsjettet for tariffperioden. Det blir foreslått at 27 mill. kroner skal nyttast til felles opplærings- og utviklingstiltak for leiinga og tillitsvalde i statlege verksemder og at 4 mill. kroner skal nyttast til omstillingsarbeid i staten.

Staten og hovudsamanslutningane vil i tariffperioden følgje opp bruken av midlane i hovudtariffavtalane pkt. 5.3 Medråderett, samarbeid og kompetanseutvikling. Partane vil vurdere vidare tiltak for kompetanseutvikling og bruk av avsetninga innanfor den statlege arbeidsgivarpolitikken.

2.5 Anna

Ramma for bustadlån med sikkerheit frå Statens pensjonskasse er auka frå 2,3 mill. kroner til 2,8 mill. kroner.

Teksten i avtalane er no likelydande.

Partane er einige om at det hausten 2026 skal gjennomførast forhandlingar om tilbakeføring av leiarar på statens leiarlønssystem til hovudtariffavtalen. Vidare skal det mellom anna etablerast eit partssamarbeid om livsfasepolitikk, eit partssamansett råd for likestilling, inkludering, mangfald og integrering. Eit partssamansett utval skal også sjå på problemstillingar knytte til bruk av heimekontor i staten.

2.6 Lønsregulering m.m. for dei embetsmenn og statstilsette som ikkje blir dekte av hovudtariffavtalane

Digitaliserings- og forvaltningsdepartementet føreset at lønsreguleringa frå 1. mai 2026 m.m. blir gjort gjeldande for alle embetsmenn og statstilsette, også dei som ikkje blir dekte av hovudtariffavtalane.

Digitaliserings- og forvaltningsdepartementet ber derfor om fullmakt til å gjere avtalane gjeldande for arbeidstakarar som er uorganiserte eller som ikkje er medlem av organisasjonar med forhandlingsrett – og som derfor ikkje direkte blir omfatta av dei avtalane som er inngått.

Embetsmenn og statstilsette i stillingar som er tekne ut av hovudtariffavtalane, får løns- og arbeidsvilkår administrativt fastsett i kontrakt, jf. forslag til romartalsvedtak III.