2 Utgifter under departementa

Dette kapittelet inneheld ei kort omtale av rekneskapen til kvart einskilt departement og av statlege utlån. Kapittelet syner utviklinga på programområde og programkategoriar dei seinare åra. Under kvart programområde vert rekneskapen for 2023, 2024 og 2025 synt i ein tabell saman med nysaldert budsjett for 2025. Samla lånetransaksjonar kjem fram på ei særskild rad.

Tabell 2.1 syner utgifter etter programområde per departement, og med referanse til avsnitt i meldinga med nærare omtale.

Tabellane i avsnitta 2.1 til 2.17 nedanfor er ordna i ei rekkjefølgje som er avleidd av departementa sine kapittelnummer i statsbudsjettet. Avsnitt 2.18 inneheld ei kort omtale av statlege utlån.

Rekneskapen vert i utgangspunktet gjord opp på kapittel- og postnivå. For detaljar knytte til kapittel og postar, sjå vedlegg 2, Løyvingsrekneskap for staten. Overføringar av unytta løyvingar frå eit år til det neste vert vedtekne på postnivå. Unytta beløp kan overførast på postar merkte «kan overførast», medan vanlege driftspostar berre kan overførast med opp til fem prosent av løyvinga. Eit programområde inneheld mange postar, og summen av overførte beløp er difor ikkje den same som summen av unytta løyvingar på programområdet sett under eitt. Tabell 1.10 i vedlegg 1 syner utgiftsløyvingar, rekneskap og overførte løyvingar utanom lånetransaksjonar per programområde og gjev eit oversyn over samla meirinntekter knytte til områda.

Løyvingsrekneskapen er stilt opp etter departementsstrukturen som var gjeldande per 31. desember 2025.

Dersom ein ynskjer å sjå nærare på rekneskapen i den einskilde statlege verksemd finns denne i årsrapporten til verksemda. Årsrapportane vert publiserte både på departementas og verksemdene sine nettsider innan 1. mai. Direktoratet for forvaltning og økonomistyring (DFØ) publiserer gjennom året og ved årsslutt òg statsrekneskapen på eit meir detaljert nivå enn i sjølve løyvingsrekneskapen. Ein kan mellom anna, ut over kapittel- og postnivå, få fram informasjon om utgifter og inntekter i statsrekneskapen for den einskilde verksemd etter art som i standard kontoplan for staten. På nettportalen Statsregnskapet.no presenterer DFØ til dømes òg nøkkeltal som kan vere eit utgangspunkt for samanlikning av verksemder.

Det kan vere avvik mellom sumtala i tabellane og dei avrunda tala som står ovanfor summane. Sumtala skal vere i samsvar med rekneskapen.

2.1 Konstitusjonelle institusjonar

Samla avvik mellom budsjett og rekneskap

Avvik mellom nysaldert budsjett og rekneskap før lånetransaksjonar syner ei mindreutgift på 5,4 mill. kroner. Overført løyving frå 2024 aukar disponibel løyving med 236,3 mill. kroner, frå 3 430,9 mill. kroner til 3 667,2 mill. kroner. Rekneskapen syner dermed ei mindreutgift på 241,7 mill. kroner samanlikna med disponibel løyving.

På programområdet er det netto meirinntekter på i alt 1,5 mill. kroner. Det er overført til saman 232,7 mill. kroner til 2026 på postar merkte «kan overførast» og vanlege driftspostar.

Sjå òg tabell 1.10 i vedlegg 1, der fleire detaljar om overføringar og meirinntekter på programområdet er spesifiserte.

Trenden i rekneskapen i perioden 2023–2025

På programområde 00 Konstitusjonelle institusjonar har utgiftene før lånetransaksjonar auka nominelt med knapt 0,5 mrd. kroner, frå knapt 3,0 mrd. kroner til drygt 3,4 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 6,8 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 8,4 prosent.

Under programkategori 00.10 Kongehuset har utgiftene auka med 46 mill. kroner, frå 271 mill. kroner til 317 mill. kroner i 2024. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 7,6 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 8,7 prosent. Auken frå 2023 til 2024 gjeld i hovudsak midlar til ulike IKT-tiltak. Auken frå 2024 til 2025 gjeld i hovudsak midlar til anskaffing av sarkofag, som vart gjennomført av Det kongelege hoff.

Under programkategori 00.30 Regjeringa har utgiftene auka med 49 mill. kroner, frå 418 mill. kroner til 467 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 6,3 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 5,1 prosent. Auken frå 2024 til 2025 skuldast hovudsakleg utbetaling av fråtredingsytingar, karantenegodtgjersler og feriepengar til avgåtte statsrådar, statssekretærar og politiske rådgivarar i samband med endringar i regjeringa i februar 2025. Bemanninga ved Regjeringsadvokaten vart styrka i 2025 som følgje av stadig fleire store og krevjande rettslege sakskompleks. I tillegg vart lønsoppgjeret for 2024 utbetalt i 2025 og bidrog saman med det ordinære lønsoppgjeret i 2025 til auka kostnader.

Under programkategori 00.40 Stortinget og eksterne organ har utgiftene auka med 371 mill. kroner, frå 2 270 mill. kroner til 2 642 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 6,7 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 9,0 prosent. Auken frå 2023 til 2024 kjem mellom anna av innføring av ein ny sky- og informasjonsplattform i Riksrevisjonen og vidareutvikling av verksemdstyringa og profesjonalisering av forvaltningspraksis i Stortingets administrasjon. Auken frå 2024 til 2025 skuldast utgifter knytt til stortingsvalet og investeringar innanfor IKT- og byggeprosjekt.

2.2 Utanriksdepartementet

Utanriksdepartementet har ansvaret for to budsjettområde: programområde 02 Utanriksforvaltning og programområde 03 Internasjonal bistand (ODA).

Programområde 02 Utanriksforvaltning

Samla avvik mellom budsjett og rekneskap

Avvik mellom nysaldert budsjett og rekneskap før lånetransaksjonar syner ei meirutgift på 42,6 mill. kroner. Overført løyving frå 2024 aukar disponibel løyving med 563,5 mill. kroner, frå 8 411,9 mill. kroner til 8 975,4 mill. kroner. Rekneskapen syner dermed ei mindreutgift på 520,9 mill. kroner samanlikna med disponibel løyving.

På programområdet er det netto meirinntekter på i alt 37,7 mill. kroner. Det er overført til saman 486,6 mill. kroner til 2026 på postar merkte «kan overførast» og vanlege driftspostar.

Lånetransaksjonar syner ei mindreutgift på 0,1 mill. kroner.

Sjå òg tabell 1.10 i vedlegg 1, der fleire detaljar om overføringar og meirinntekter på programområdet er spesifiserte.

Trenden i rekneskapen i perioden 2023–2025

På programområde 02 Utanriksforvaltning har utgiftene før lånetransaksjonar minka nominelt med 3,4 mrd. kroner, frå 11,8 mrd. kroner til 8,5 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 minka utgiftene med 27,8 prosent, og frå 2024 til 2025 minka dei med 0,9 prosent.

Under programkategori 02.00 Administrasjon av utanrikspolitikken har utgiftene auka med 2,3 mrd. kroner, frå 2,8 mrd. kroner til 5,1 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 2,9 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 78,3 prosent. Auken frå 2024 til 2025 heng i hovudsak saman med samling av departementets driftsutgifter under kap. 100 Utanriksdepartementet. Sjå note 1 under programområdetabellen for nærare forklaring. I tillegg kjem endringar grunna med pris- og lønskompensasjon og valutakursutvikling. I 2025 vart også det nye Direktoratet for eksportkontroll og sanksjoner oppretta.

Under programkategori 02.10 Utanriksføremål har utgiftene minka med 5,7 mrd. kroner, frå 9,0 mrd. kroner til 3,3 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 minka utgiftene med 37,3 prosent, og frå 2024 til 2025 minka dei med 41,3 prosent. Endringane har i hovudsak samanheng med at utbetalingar under førre finansieringsperiode for EØS-finansieringsordningane hadde eit toppår i 2023. Denne perioden hadde siste år med utbetalingar av tyding i 2025 og difor har utbetalingane gått ned frå 2023 til 2025.

Programområde 03 Internasjonal bistand

Samla avvik mellom budsjett og rekneskap

Avvik mellom nysaldert budsjett og rekneskap før lånetransaksjonar syner ei mindreutgift på 39,9 mill. kroner. Overført løyving frå 2024 aukar disponibel løyving med 224,1 mill. kroner, frå 49 754,9 mill. kroner til 49 979,1 mill. kroner. Rekneskapen syner dermed ei mindreutgift på 264,0 mill. kroner samanlikna med disponibel løyving.

På programområdet er det ikkje netto meirinntekter. Det er overført til saman 262,8 mill. kroner til 2026 på postar merkte «kan overførast» og vanlege driftspostar.

Lånetransaksjonar syner ikkje avvik.

Sjå òg tabell 1.10 i vedlegg 1, der fleire detaljar om overføringar og meirinntekter på programområdet er spesifiserte.

Trenden i rekneskapen i perioden 2023–2025

På programområde 03 Internasjonal bistand har utgiftene før lånetransaksjonar minka nominelt med 3,9 mrd. kroner, frå 53,6 mrd. kroner til 49,7 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 minka utgiftene med 7,5 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 0,2 prosent.

I statsrekneskapen er bistandsutgifter fordelte på fleire departement. For å få eit oversyn over samla utgifter til bistand, sjå eige avsnitt nedanfor som syner utbetalingar til utviklingshjelp i perioden 2021–2025.

Under programkategori 03.00 Forvaltning av utviklingssamarbeidet har utgiftene minka med 1,6 mrd. kroner, frå 2,5 mrd. kroner til 0,9 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 6,9 prosent, og frå 2024 til 2025 minka dei med 67,3 prosent. Reduksjonen frå 2024 til 2025 heng i hovudsak saman med samling av departementets driftsutgifter under kap. 100 Utanriksdepartementet. Sjå note 1 under programområdetabellen for nærare forklaring. Nedgangen for programkategori 03.10 svarar difor til ei tilsvarande auke for programkategori 02.10. Andelen av Utanriksdepartementets drift som gjeld bistand vert vidareført, og vil framleis bli telt og rapportert som ein del av det totale bistandsbudsjettet. I tillegg kjem endringar grunna pris- og lønskompensasjon og valutakursutvikling frå 2023 til 2025.

Under programkategori 03.10 Utviklingssamarbeidet har utgiftene minka med 2,3 mrd. kroner, frå 51,1 mrd. kroner til 48,8 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 minka utgiftene med 8,2 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 4,0 prosent. Nedgangen frå 2023 kjem i hovudsak av at ei eittårig ekstraløyving på 5 mrd. kroner til utviklingsland særleg råka av konsekvensane av Russlands invasjon av Ukraina vart avvikla i 2024. Samstundes har bistanden til Ukraina gjennom Nansen-programmet auka frå 2023 til 2025.

Utgiftene under lånetransaksjonar har auka med 1 625 mill. kroner, frå 1 990 mill. kroner til 3 615 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 6,3 prosent og frå 2024 til 2025 med 70,9 prosent. Lånetransaksjonane gjeld kapitalinnskot i Norfund (utanom risikokapital). Auken frå 2023 til 2024 kjem av innskot knytt til eit nytt Ukraina-fond under Nansen-programmet som vert forvalta av Norfund. Auken frå 2024 til 2025 kjem av ein auke i løyvingar til Norfunds Klimainvesteringsfond. Sjå òg tabell 5.7 i vedlegg 5, der balansetal for Norfund er nærare spesifiserte.

Utbetalingar til utviklingshjelp i perioden 2021–2025

I statsrekneskapen for 2025 er det samla utgiftsført 59 275,5 mill. kroner til bistand, fordelt som følgjer:

• 55 373,8 mill. kroner under Utanriksdepartementet, inkl. 2 043,9 mill. kroner som er bistandsdelen av Utanriksdepartementet si drift på kap. 100, post 01 og post 45 under programområde 02

• 3 727,9 mill. kroner under Klima- og miljødepartementet (i hovudsak klima- og skogtiltak på kap. 1482)

• 62,6 mill. kroner under Finansdepartementet for nettoført mva. på kap. 1633 (fordelt med 62,3 mill. kroner på Utanriksdepartementet og underliggjande etatar og 0,3 mill. kroner på Klima- og miljødepartementet)

• 42,8 mill. kroner til utviklingsprosjekt under Riksrevisjonen (utviklingsprosjekt på kap. 51)

• 16,9 mill. kroner under Kunnskapsdepartementet (forsking på kap. 285)

• 43,9 mill. kroner under Digitaliserings- og forvaltningsdepartementet og Finansdepartementet for ulike fellestenester

• 7,5 mill. kroner under Forsvarsdepartementet for Utanriksdepartementet sin del av utgiftene til Afghanistan-utvalet

Samla utbetalingar i 2025, i alt 59 275,5 mill. kroner, utgjer 1,04 prosent av BNI for 2025, slik BNI for 2025 no er venta.

Tabellen nedanfor syner tal for samla norsk bistand (nominelle tal) i perioden 2021–2025:

2.3 Kunnskapsdepartementet

Samla avvik mellom budsjett og rekneskap

Avvik mellom nysaldert budsjett og rekneskap før lånetransaksjonar syner ei mindreutgift på 902,6 mill. kroner. Overført løyving frå 2024 aukar disponibel løyving med 1 063,2 mill. kroner, frå 103 152,1 mill. kroner til 104 215,4 mill. kroner. Rekneskapen syner dermed ei mindreutgift på 1 965,8 mill. kroner samanlikna med disponibel løyving.

På programområdet er det netto meirinntekter på i alt 10,4 mill. kroner. Det er overført til saman 1 160,9 mill. kroner til 2026 på postar merkte «kan overførast» og vanlege driftspostar.

Lånetransaksjonar syner ei meirutgift på 136,3 mill. kroner.

Sjå òg tabell 1.10 i vedlegg 1, der fleire detaljar om overføringar og meirinntekter på programområdet er spesifiserte.

Trenden i rekneskapen i perioden 2023–2025

På programområde 07 Kunnskapsføremål har utgiftene før lånetransaksjonar auka nominelt med 8,6 mrd. kroner, frå 93,7 mrd. kroner til 102,2 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 6,6 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 2,5 prosent.

Under programkategori 07.10 Administrasjon har utgiftene auka med 6 mill. kroner, frå drygt 686 mill. kroner til knapt 693 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 1,5 prosent, og frå 2024 til 2025 minka dei med 0,6 prosent. Nedgangen frå 2024 til 2025 heng saman med at utgifter til utdanningsforsking vert førte over denne programkategorien, og at Noregs forskingsråd endra status frå nettobudsjettert til bruttobudsjettert verksemd i 2025. Omlegginga gjer at forskingsutgiftene vert rekneskapsførte i statsrekneskapen etter kvart som dei vert utbetalte i takt med framdrifta i forskingsprosjekta, slik at det samanlikna med tidlegare år vert ei forskuving av tidspunktet for når utgiftene vert rekneskapsførte.

Under programkategori 07.20 Grunnopplæringa har utgiftene auka med 2,0 mrd. kroner, frå knapt 14,4 mrd. kroner til drygt 16,3 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 8,4 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 5,0 prosent. Programkategori 07.20 står for ein liten del av finansieringa av grunnskulane og dei vidaregåande skulane, det meste går gjennom dei frie inntektene til kommunesektoren. Auken i perioden kjem mellom anna av eit høgare elevtal i private skular.

Under programkategori 07.30 Barnehagar har utgiftene auka med 371 mill. kroner, frå 1 100 mill. kroner til 1 470 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 15,2 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 16,1 prosent. Programkategori 07.30 står for ein liten del av finansieringa av barnehagane, det meste går gjennom dei frie inntektene til kommunane. Auken i perioden frå 2023 til 2025 kjem mellom anna av auka tilskot til vidareutdanning for barnehagelærarar og tiltak i barnehagelærarutdanninga. Tilskotet til barnehagar i levekårsutsette område auka òg i perioden, og i 2025 vart det oppretta eit nytt tilskot til toppa bemanning i barnehagane.

Under programkategori 07.40 Høgare yrkesfagleg utdanning har utgiftene auka med 361 mill. kroner, frå 1 342 mill. kroner til 1 703 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 12,3 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 13,0 prosent. Auken i perioden kjem fyrst og fremst av at det vart løyvt pengar til nye studieplassar til fagskulane både i 2024 og 2025.

Under programkategori 07.50 Kompetansepolitikk og livslang læring har utgiftene auka med 67 mill. kroner, frå 1 971 mill. kroner til 2 038 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 minka utgiftene med 1,2 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 4,7 prosent. Den viktigaste årsaka til at utgiftene minka frå 2023 til 2024 var at løyvinga til kompetanseprogrammet vart redusert. Utgiftsveksten frå 2024 til 2025 kjem for det meste av auke i rekneskapsførte utgifter under Direktoratet for høgare utdanning og kompetanse, mellom anna fordi utgifter som tidlegare var budsjetterte under andre programkategoriar, vart flytta til kategori 07.50 i 2025-budsjettet. I tillegg var oppdragsaktiviteten større i 2025 enn i 2024, og det gjorde at både inntektene og utgiftene auka.

Under programkategori 07.60 Høgare utdanning og forsking har utgiftene auka med 2,0 mrd. kroner, frå 57,4 mrd. kroner til 59,4 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 4,5 prosent, og frå 2024 til 2025 minka dei med 1,0 prosent. Utgiftsendringane på denne programkategorien kjem i hovudsak av at kontingentane til utdannings- og opplæringsprogrammet Erasmus+ og forskings- og innovasjonsprogrammet Horisont Europa varierer i takt med utviklinga i Noregs bruttonasjonalprodukt relativt til det samla bruttonasjonalproduktet i EU-landa. I tillegg påverkar valutakursen kor store kontingentane vert i norske kroner. Desse tilhøva gjorde at kontingentane auka nokså mykje frå 2023 til 2024, medan dei minka frå 2024 til 2025.

Under programkategori 07.80 Utdanningsstøtte har utgiftene auka med 3,8 mrd. kroner, frå 16,8 mrd. kroner til 20,6 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 11,9 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 9,4 prosent. Auken frå 2023 til 2024 kjem for det meste av auka rentestøtte som følgje av høgare rentenivå. I tillegg auka basislånet til studentar i høgare utdanning. Utgiftene auka vidare til 2025, hovudsakleg på grunn av auka basislån, men også auka flyktningstipend og auka utgifter til avskriving av utdanningslån.

Utgiftene til lånetransaksjonar har auka med 7,4 mrd. kroner, frå 37,5 mrd. kroner til 44,9 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 10,1 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 8,9 prosent. Utgiftsauken kjem av auka utlån frå Statens lånekasse for utdanning som følgje av at satsane for basislån har auka meir enn vanleg prisjustering, og av at høgare rentenivå fram til 2024 førte til auke i påkomne ubetalte renter. Sjå òg kapittel 2.18, der detaljar om utlåna frå Lånekassa er nærare spesifiserte.

2.4 Kultur- og likestillingsdepartementet

Samla avvik mellom budsjett og rekneskap

Avvik mellom nysaldert budsjett og rekneskap før lånetransaksjonar syner ei mindreutgift på 49,7 mill. kroner. Overført løyving frå 2024 aukar disponibel løyving med 528,6 mill. kroner, frå 26 266,3 mill. kroner til 26 794,9 mill. kroner. Rekneskapen syner dermed ei mindreutgift på 578,3 mill. kroner samanlikna med disponibel løyving.

På programområdet er det netto meirinntekter på i alt 32,6 mill. kroner. Det er overført til saman 584,7 mill. kroner til 2026 på postar merkte «kan overførast» og vanlege driftspostar.

Sjå òg tabell 1.10 i vedlegg 1, der fleire detaljar om overføringar og meirinntekter på programområdet er spesifiserte.

Trenden i rekneskapen i perioden 2023–2025

På programområde 08 Kulturføremål har utgiftene før lånetransaksjonar auka nominelt med 2,2 mrd. kroner, frå 24,0 mrd. kroner til 26,2 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 5,2 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 3,8 prosent.

Under programkategori 08.10 Administrasjon har utgiftene auka med 23 mill. kroner, frå 226 mill. kroner til 249 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 0,1 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 9,9 prosent. Den svake auken frå 2023 til 2024 skuldast at lønsoppgjeret for 2024 ikkje fekk full budsjetteffekt. Auken frå 2024 til 2025 kjem såleis av budsjetteffekt frå både lønsoppgjeret i 2024 og 2025, i tillegg til at løyvinga til disposisjon for departementet var høgare i 2025 enn i 2024.

Under programkategori 08.15 Frivilligheitsføremål har utgiftene auka med 0,1 mrd. kroner, frå 3,7 mrd. kroner til 3,8 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 3,4 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 0,2 prosent. Auken frå 2023 til 2024 kjem i hovudsak av meirverdiavgiftskompensasjonsordninga for frivillige organisasjonar. Den svake auken frå 2024 til 2025 har òg samanheng med meirverdiavgiftskompensasjonsordninga, ved at 275 mill. kroner av kompensasjonsbeløpet som gjaldt 2025 fyrst vart utbetalt i januar 2026.

Under programkategori 08.20 Kulturføremål har utgiftene auka med drygt 1,2 mrd. kroner, frå drygt 10,4 mrd. kroner til knapt 11,7 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 6,8 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 4,7 prosent. Auken frå 2023 til 2024 skuldast hovudsakleg ein auke i utgiftene til tilskotsordninga for nasjonale kulturbygg. Auken frå 2024 til 2025 kjem av auka løyvingar til digitaliseringstiltak i regi av Nasjonalbiblioteket og Nasjonalarkivet, etablering av ny tilskotsordning for regionale kulturfond og auka løyvingar til musikk- og scenekunstinstitusjonar.

Under programkategori 08.30 Medieføremål m.m. har utgiftene auka med 0,8 mrd. kroner, frå 9,1 mrd. kroner til 9,9 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 4,5 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 4,0 prosent. Løyvinga til NRK som var på nær 7,5 mrd. kroner i 2025 utgjer størstedelen av utgiftene under kategorien. Auken i perioden 2023–2025 kjem i hovudsak av ordinær prisjustering av tilskotet til NRK.

Under programkategori 08.45 Likestilling har utgiftene auka med 35 mill. kroner, frå 591 mill. kroner til 626 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 0,8 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 5,0 prosent. Auken frå 2024 til 2025 kjem mellom anna av auka løyving til Diskrimineringsnemnda.

2.5 Justis- og beredskapsdepartementet

Samla avvik mellom budsjett og rekneskap

Avvik mellom nysaldert budsjett og rekneskap før lånetransaksjonar syner ei mindreutgift på 123,5 mill. kroner. Overført løyving frå 2024 aukar disponibel løyving med 2 520,8 mill. kroner, frå 59 696,1 mill. kroner til 62 216,9 mill. kroner. Rekneskapen syner dermed ei mindreutgift på 2 644,3 mill. kroner samanlikna med disponibel løyving.

På programområdet er det netto meirinntekter på i alt 116,9 mill. kroner. Det er overført til saman 2 003,8 mill. kroner til 2026 på postar merkte «kan overførast» og vanlege driftspostar.

Sjå òg tabell 1.10 i vedlegg 1, der fleire detaljar om overføringar og meirinntekter på programområdet er spesifiserte.

Trenden i rekneskapen i perioden 2023–2025

På programområde 06 Justissektoren har utgiftene auka nominelt med 6,2 mrd. kroner, frå 53,4 mrd. kroner til 59,6 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 4,9 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 6,4 prosent.

Under programkategori 06.20 Rettsstell har utgiftene auka med 0,5 mrd. kroner, frå 3,7 mrd. kroner til 4,2 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 7,6 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 4,2 prosent. Auken i utgifter over treårsperioden kjem mellom anna som følgje av auka løyvingar til dommarstillingar og ulike digitaliseringsprosjekt i domstolane. Vidare vart hurtigspor for raskare behandling av straffesaker der gjerningspersonen er under 18 år utvida til fleire politidistrikt i 2025, og mellom anna fekk domstolane auka løyving.

Under programkategori 06.30 Straffegjennomføring og konfliktråd har utgiftene auka med 1,1 mrd. kroner, frå 6,3 mrd. kroner til 7,4 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 6,1 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 11,0 prosent. Auken skuldast mellom anna kompensasjon for generell lønsvekst og midlar til å styrke bemanninga i kriminalomsorga. Auken kjem òg av auka løyvingar til kriminalomsorga mellom anna for å auke fengselskapasitet for mindreårige i kriminalomsorga og sikre framdrift i store byggeprosjekt. Auken har òg samanheng med løyvingar for å sikre god implementering av lovendringar som skal sikre betre og raskare reaksjonar for barn og unge som gjer kriminelle handlingar.

Under programkategori 06.40 Politi- og påtalemakt har utgiftene auka med 4,3 mrd. kroner, frå 27,1 mrd. kroner til 31,4 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 6,2 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 9,3 prosent. Hovudforklaringa til auken heng saman med eit høgare aktivitetsnivå. Mellom anna har det vore ein prisauke på drift, til dømes husleige, samt større utbetalingar til pensjon. Auken over perioden kjem òg av auka løyvingar til bemanning i politiet, mellom anna for å halde ved lag bemannings- og aktivitetsnivået i politidistrikta og innsatsen mot organisert kriminalitet, kriminelle gjengar og kriminelle nettverk.

Under programkategori 06.50 Redningstenesta, samfunnstryggleik og beredskap har utgiftene auka med drygt 0,3 mrd. kroner, frå 5,2 mrd. kroner til knapt 5,6 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 5,9 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 0,6 prosent. Auken frå 2024 til 2025 kjem hovudsakleg frå drift av redningshelikoptertenesta.

Under programkategori 06.60 Andre verksemder har utgiftene auka med 0,1 mrd. kroner, frå knapt 1,9 mrd. kroner til 2,0 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 minka utgiftene med 6,9 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 14,9 prosent. Særskilde straffesaksutgifter varierer som følgje av mengda straffesaker og omfanget av kvar einskild sak, oppnemnde forsvararar, bruken av tolkar og sakkunnige og den offentlege salærsatsen. Auken kjem mellom anna av auka salærsats og at dei gjennomsnittlege kostnadene per sak har auka.

Under programkategori 06.70 Statens sivilrettsforvaltning, rettshjelp, erstatningsordningar m.m. har utgiftene auka med knapt 0,5 mrd. kroner, frå drygt 1,6 mrd. kroner til 2,1 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 23,2 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 3,9 prosent. Auken kjem mellom anna av at utgiftene til fri rettshjelp har auka som følgje av endringar i rettshjelplova, slik at fleire kjem nå inn under ordninga. I tillegg har det vore ein auke i utbetalingane til valdserstatning.

Under programkategori 06.80 Svalbardbudsjettet m.m. har utgiftene auka med 386 mill. kroner, frå 472 mill. kroner til 858 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 30,3 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 39,6 prosent. Tilskotet til Svalbardbudsjettet kjem fram av kap. 480, post 50 i statsrekneskapen og utgjer eit netto tilskot.

Under programkategori 06.90 Beskyttelse og innvandring har utgiftene minka med 0,9 mrd. kroner, frå knapt 6,4 mrd. kroner til drygt 5,4 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 minka utgiftene med 5,4 prosent, og frå 2024 til 2025 minka dei med 9,5 prosent. Lågare utgifter i perioden skuldas i hovudsak at innkomstane av asylsøkarar frå Ukraina har vore lågare enn dei føregåande åra.

2.6 Kommunal- og distriktsdepartementet

Samla avvik mellom budsjett og rekneskap

Avvik mellom nysaldert budsjett og rekneskap før lånetransaksjonar syner ei meirutgift på 164,8 mill. kroner. Overført løyving frå 2024 aukar disponibel løyving med 556,7 mill. kroner, frå 276 370,3 mill. kroner til 276 927,0 mill. kroner. Rekneskapen syner dermed ei mindreutgift på 391,9 mill. kroner samanlikna med disponibel løyving.

På programområdet er det netto meirinntekter på i alt 50,6 mill. kroner. Det er overført til saman 407,5 mill. kroner til 2026 på postar merkte «kan overførast» og vanlege driftspostar.

Lånetransaksjonar syner ei mindreutgift på 3 025,7 mill. kroner.

Sjå òg tabell 1.10 i vedlegg 1, der fleire detaljar om overføringar og meirinntekter på programområdet er spesifiserte.

Trenden i rekneskapen i perioden 2023–2025

På programområde 13 Kommunal- og distriktsdepartementet har utgiftene før lånetransaksjonar auka nominelt med 40,6 mrd. kroner, frå 235,9 mrd. kroner til 276,5 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 8,1 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 8,4 prosent.

Under programkategori 13.00 Administrasjon har utgiftene auka med 92 mill. kroner, frå 373 mill. kroner til 465 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 15,4 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 7,9 prosent. Auken frå 2023 til 2024 kjem i hovudsak av samling av forskingsmidlar frå fleire postar under andre kategoriar, til ein samla post under denne kategorien. Auken frå 2024 til 2025 kjem i hovudsak av endring i budsjetteringa av Noregs forskingsråd. Sjå note 1 under programområdetabellen om føresetnader som er gjort for 2023.

Under programkategori 13.50 Distrikts- og regionalpolitikk har utgiftene auka med 0,2 mrd. kroner, frå 1,4 mrd. kroner til 1,6 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 21,8 prosent, og frå 2024 til 2025 minka dei med 6,4 prosent. Auken frå 2023 til 2024 kjem mellom anna av ei utbetaling på 150 mill. kroner til Andøy-fondet og tilbakeføring av øyremerkte tilskot frå inntektssystemet på om lag 115 mill. kroner. Nedgangen frå 2024 til 2025 kjem i hovudsak av at midla til Andøy-fondet i 2024 var ei eingongsløyving.

Under programkategori 13.70 Kommunesektoren m.m. har utgiftene auka med 40,8 mrd. kroner, frå 226,0 mrd. kroner til 266,8 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 8,6 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 8,8 prosent. Auken frå 2023 til 2025 kjem i hovudsak av ei betydeleg auke i rammetilskota til kommunane og fylkeskommunane. Dette heng saman med det samla økonomiske opplegget for kommunesektoren i statsbudsjettet, mellom anna ein auke i dei frie inntektene. Auken kjem òg av høgare utgifter i tilskotsordninga for ressurskrevjande tenester.

Under programkategori 13.80 Bustad, bustadmiljø og bygg har utgiftene minka med drygt 0,9 mrd. kroner, frå knapt 6,0 mrd. kroner til drygt 5,0 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 minka utgiftene med 12,0 prosent, og frå 2024 til 2025 minka dei med 4,3 prosent. Nedgangen frå 2023 til 2025 kjem mellom anna av at det mellombelse regelverket for bustøtte og ekstra bustøtte som følgje av høge straumprisar, vart avslutta frå og med utbetalinga i mai 2024.

Under programkategori 13.90 Planlegging, byutvikling og geodata har utgiftene auka med 0,3 mrd. kroner, frå 1,5 mrd. kroner til 1,8 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 5,9 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 11,9 prosent. Auken frå 2023 til 2025 skuldast i hovudsak auka aktivitet i Kartverket.

Lånetransaksjonar syner i perioden 2023 til 2025 ein auke på 4,2 mrd. kroner, frå 20,8 mrd. kroner til 25,0 mrd. kroner. Det var ein auke på 11,3 prosent frå 2023 til 2024 og ein auke på 8,3 prosent frå 2024 til 2025. Auken frå 2023 til 2025 kjem av auka låneramme i Husbanken. Sjå òg kapittel 2.18, der detaljar kring utlåna frå Husbanken er nærare spesifiserte.

2.7 Arbeids- og inkluderingsdepartementet

Arbeids- og inkluderingsdepartementet har ansvaret for tre budsjettområde: programområde 09 Arbeid og sosiale føremål, programområde 29 Sosiale føremål, folketrygda og programområde 33 Arbeidsliv, folketrygda.

Programområde 09 Arbeid og sosiale føremål

Samla avvik mellom budsjett og rekneskap

Avvik mellom nysaldert budsjett og rekneskap før lånetransaksjonar syner ei mindreutgift på 203,9 mill. kroner. Overført løyving frå 2024 aukar disponibel løyving med 657,4 mill. kroner, frå 71 568,8 mill. kroner til 72 226,2 mill. kroner. Rekneskapen syner dermed ei mindreutgift på 861,3 mill. kroner samanlikna med disponibel løyving.

På programområdet er det netto meirinntekter på i alt 20,2 mill. kroner. Det er overført til saman 1 106,3 mill. kroner til 2026 på postar merkte «kan overførast» og vanlege driftspostar.

Sjå òg tabell 1.10 i vedlegg 1, der fleire detaljar om overføringar og meirinntekter på programområdet er spesifiserte.

Trenden i rekneskapen i perioden 2023–2025

På programområde 09 Arbeid og sosiale føremål har utgiftene før lånetransaksjonar auka nominelt med 10,4 mrd. kroner, frå 61,0 mrd. kroner til 71,4 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 10,4 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 6,0 prosent.

Under programkategori 09.10 Administrasjon av arbeids- og velferdspolitikken har utgiftene auka med 1,4 mrd. kroner, frå 14,3 mrd. kroner til 15,7 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 3,2 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 6,5 prosent. Utover pris- og lønsjustering kjem auken frå 2024 til 2025 i hovudsak av fleire aukar i Arbeids- og velferdsetatens driftsbudsjett til ulike tiltak, og forsinka utbetaling som følgje av lønsoppgjeret i 2024.

Under programkategori 09.30 Arbeidsmarknad har utgiftene auka med 1,8 mrd. kroner, frå 9,8 mrd. kroner til 11,6 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 14,2 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 3,7 prosent. Løyvinga til arbeidsmarknadstiltak vart auka både i saldert budsjett for 2025 og i samanheng med Revidert nasjonalbudsjett for 2025. I samanheng med sistnemnde vart det òg løyva 20 mill. kroner til ei ny yting til deltakarane i ungdomsprogrammet. I 2025 har det vore eit mindreforbruk på post 76 Tiltak for arbeidssøkarar. Mindreforbruket er hovudsakeleg knytte til eit lågare aktivitetsnivå siste halvdel av 2025 enn det løyvinga ga rom for, og at ein større del av tiltaksaktiviteten i 2025 kjem til utbetaling i 2026 enn tidlegare berekna.

Under programkategori 09.40 Arbeidsmiljø og tryggleik har utgiftene auka med 93 mill. kroner, frå 1 065 mill. kroner til 1 158 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 0,4 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 8,3 prosent. Auken frå 2024 til 2025 kjem i hovudsak av forsinka utbetaling som følgje av lønsoppgjeret i 2024.

Under programkategori 09.50 Pensjonar m.m. under Statens pensjonskasse har utgiftene auka med 4,4 mrd. kroner, frå 7,9 mrd. kroner til 12,3 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 0,8 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 54,7 prosent. Under programkategorien vert mellom anna statens netto pensjonsutbetalingar gjennom Statens pensjonskasse (SPK) utgiftsførte. Auka netto utgifter over perioden kjem av at både premieinntektene var lågare i 2025 enn i 2023 og 2024 og at utbetalte pensjonar var høgare.

Under programkategori 09.60 Kontantytingar har utgiftene auka med 0,9 mrd. kroner, frå 4,3 mrd. kroner til 5,2 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 9,8 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 9,2 prosent. Programkategorien omfattar statstilskot til avtalefesta pensjon (AFP) i privat sektor, krigspensjon, statstilskot til pensjonsordninga for arbeidstakarar til sjøs, statstilskot til pensjonstrygda for fiskarar og supplerande stønad. Auken over perioden kjem i hovudsak av at utgiftene til AFP har auka.

Under programkategori 09.70 Integrering og mangfald har utgiftene auka med 1,7 mrd. kroner, frå 22,5 mrd. kroner til 24,2 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 17,3 prosent, og frå 2024 til 2025 minka dei med 8,2 prosent. Hovudårsaka til at utgiftene har auka gjennom perioden er at fleire personar har utløyst integreringstilskot og særskild tilskot ved busetjing av einslege mindreårige flyktningar, som følgje av innkomstar av fordrivne frå Ukraina.

Programområde 29 Sosiale føremål, folketrygda

Samla avvik mellom budsjett og rekneskap

Avvik mellom nysaldert budsjett og rekneskap før lånetransaksjonar syner ei meirutgift på 327 mill. kroner. Overført løyving frå 2024 aukar disponibel løyving med 20 mill. kroner, frå 611 152 mill. kroner til 611 172 mill. kroner. Rekneskapen syner dermed ei meirutgift på 307 mill. kroner samanlikna med disponibel løyving.

Det er ikkje meirinntekter knytte til programområdet, som stort sett inneheld overslagsløyvingar på tilskotspostar. Det er overført til saman 20 mill. kroner til 2026 på postar merkte «kan overførast» og vanlege driftspostar.

Trenden i rekneskapen i perioden 2023–2025

På programområde 29 Sosiale føremål, folketrygda har utgiftene før lånetransaksjonar auka nominelt med 76,8 mrd. kroner, frå 534,7 mrd. kroner til 611,5 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 7,9 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 6,0 prosent.

Under programkategori 29.20 Einslege forsørgjarar har utgiftene minka med 47 mill. kroner, frå 1 688 mill. kroner til 1 641 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 0,5 prosent, og frå 2024 til 2025 minka dei med 3,2 prosent. Hovudårsaka til nedgangen i utgiftene er færre mottakarar av ytinga og lågare gjennomsnittleg yting per mottakar.

Under programkategori 29.50 Inntektssikring ved sjukdom, arbeidsavklaring og uførleik har utgiftene auka med 35,5 mrd. kroner, frå 221,0 mrd. kroner til 256,5 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 8,9 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 6,6 prosent.

Utgiftene til sjukepengar har sidan 2023 auka med 8,2 mrd. kroner, frå 62,8 mrd. kroner til 71,0 mrd. kroner. Utgiftene til arbeidsavklaringspengar har frå 2023 auka med 11,1 mrd. kroner, frå 41,1 mrd. kroner til 52,2 mrd. kroner. Utgiftene til uførleik har sidan 2023 auka med 15,6 mrd. kroner, frå 117,7 mrd. kroner til 133,3 mrd. kroner.

Frå 2023 til 2025 var det ein auke både i grunnlaget for sjukepengar for arbeidstakarar og i sysselsetjinga. Dersom ein korrigerer for veksten i sysselsetjing og løn, var utgiftene til sjukepengar om lag uendra i denne perioden. Utgiftene til sjukepengar vert påverka både av lønsnivå, sysselsetjing, opp- og nedbygging av restansar i saksbehandlingstida i Nav og kor mykje arbeidstakarar er sjukmelde. Dei siste åra har sjukefråværet vore høgare enn nivået før pandemien. Det har særleg påverka utgiftene på kap. 2650. Høg volumvekst for pleiepengar for sjukt barn har bidratt til ein sterk utgiftsvekst på kap. 2650, post 72, med ein auke i utgiftene frå 2,6 mrd. kroner i 2023 til 3,6 mrd. kroner i 2025.

I gjennomsnitt for 2025 fekk om lag 165 000 personar arbeidsavklaringspengar mot om lag 154 000 og 145 000 mottakarar i høvesvis 2024 og 2023. Dette utgjer ein auke i gjennomsnittleg tal på mottakarar på 6,9 prosent frå 2024 til 2025, og ein auke på 13,9 prosent frå 2023 til 2025. I perioden har avgang frå ordninga vore låg. Talet på nye mottakarar av arbeidsavklaringspengar har òg vore høgt i perioden. Fleire mottakarar har trekt utgiftene til arbeidsavklaringspengar opp frå 2024 til 2025.

Per desember 2025 var det i alt 374 900 mottakarar av uføretrygd. Det er ein auke på 8 300 personar frå 2023 då talet på uføretrygda var 366 600, og ein auke på 1 900 personar frå 2024 då talet på uføretrygda var 373 000. Fleire mottakarar har trekt opp utgiftene til uføretrygd i 2023 og 2024. Det var ein auke i talet på mottakarar også i 2025, men veksten var svakare enn åra før. Samstundes er talet på søknadar om uføretrygd som ventar på behandling, no det høgaste sidan 2021.

Under programkategori 29.60 Kompensasjon for meirutgifter for nedsett funksjonsevne m.m. har utgiftene auka med knapt 2,5 mrd. kroner, frå knapt 12,7 mrd. kroner til 15,1 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 14,2 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 4,6 prosent.

For dei fleste postane under kap. 2661 Grunn- og hjelpestønad, hjelpemiddel m.m. har det vore ein utgiftsauke i perioden 2023–2025. For grunn- og hjelpestønad var auken frå 2024 til 2025 på høvesvis 1,4 og 9,0 prosent, på grunn av fleire mottakarar. Veksten er lågare enn i fjor på grunn av nominell vidareføring av satsane. For hjelpemiddel til betring av funksjonsevna har det vore ein sterk utgiftsauke dei siste åra, som følgje av volumvekst og prisauke på hjelpemiddel utover KPI, delvis på grunn av valutaeffekt for importerte hjelpemiddel.

Under programkategori 29.70 Alderdom har utgiftene auka med 37,3 mrd. kroner, frå 296,9 mrd. kroner til 334,2 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 6,5 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 5,7 prosent.

Auken målt i fast grunnbeløp frå 2023 til 2024 var på 1,3 prosent, medan auken frå 2024 til 2025 var på 0,8 prosent. Grunnen til auken er i hovudsak at det vart fleire alderspensjonistar i aldersgruppa 67 år og over.

Frå 1. januar 2011 vart det mogleg å starte uttak av alderspensjon frå 62 år. I 2023 var gjennomsnittleg tal på mottakarar mellom 62 og 66 år om lag 84 000, i 2024 var det om lag 81 000 og i 2025 var det òg om lag 81 000. Gjennomsnittleg tal på alderspensjonistar var om lag 1 030 000 i 2023, om lag 1 051 000 i 2024 og om lag 1 074 000 i 20251.

Under programkategori 29.80 Forsørgjartap m.m. har utgiftene auka med 1,6 mrd. kroner, frå 2,4 mrd. kroner til 4,0 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 55,5 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 5,7 prosent. Nytt regelverk frå 2024 (etterlatnereforma) har hatt verknader for utbetalingane, i fyrste rekke i form av ein auke i utbetalingane av barnepensjon.

Programområde 33 Arbeidsliv, folketrygda

Samla avvik mellom budsjett og rekneskap

Avvik mellom nysaldert budsjett og rekneskap før lånetransaksjonar syner ei meirutgift på 43,4 mill. kroner av ei samla løyving på 16,2 mrd. kroner. Det er ikkje meirinntekter knytte til programområdet, sidan det berre inneheld overslagsløyvingar på tilskotspostar.

Trenden i rekneskapen i perioden 2023–2025

På programområde 33 Arbeidsliv, folketrygda har utgiftene auka nominelt med 5,2 mrd. kroner, frå 11,1 mrd. kroner til 16,3 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 29,5 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 13,6 prosent.

Det har vore ein auke i utgiftene til dagpengar og ein nedgang i utgiftene til lønsgarantiordninga i 2025.

Auken i utgiftene til dagpengar kjem hovudsakeleg som følgje av fleire mottakarar av dagpengar og ei noko høgare gjennomsnittleg yting per mottakar. I 2025 var det i gjennomsnitt rundt 48 600 dagpengemottakerar, ein auke på over 6 200 mottakarar frå 2024.

Nedgangen i utgiftene til lønsgarantiordninga kjem mellom anna som følgje av ein nedgang i talet på konkursar og færre ramma tilsette per konkurs i 2025 samanlikna med 2024.

2.8 Helse- og omsorgsdepartementet

Helse- og omsorgsdepartementet har ansvaret for to budsjettområde: programområde 10 Helse og omsorg og programområde 30 Helsetenester, folketrygda.

Programområde 10 Helse og omsorg

Samla avvik mellom budsjett og rekneskap

Avvik mellom nysaldert budsjett og rekneskap før lånetransaksjonar syner ei meirutgift på 856,9 mill. kroner. Overført løyving frå 2024 aukar disponibel løyving med 2 278,3 mill. kroner, frå 255 796,6 mill. kroner til 258 074,8 mill. kroner. Rekneskapen syner dermed ei mindreutgift på 1 421,4 mill. kroner samanlikna med disponibel løyving.

På programområdet er det netto meirinntekter på i alt 346,0 mill. kroner. Det er overført til saman 1 286,6 mill. kroner til 2026 på postar merkte «kan overførast» og vanlege driftspostar.

Sjå òg tabell 1.10 i vedlegg 1, der fleire detaljar om overføringar og meirinntekter på programområdet er spesifiserte.

Trenden i rekneskapen i perioden 2023–2025

På programområde 10 Helse og omsorg har utgiftene før lånetransaksjonar auka nominelt med 25,5 mrd. kroner, frå 231,2 mrd. kroner til 256,7 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 2,6 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 8,2 prosent.

Under programkategori 10.00 Helse- og omsorgsdepartementet m.m. har utgiftene minka med 0,2 mrd. kroner, frå 1,5 mrd. kroner til 1,3 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 0,7 prosent, og frå 2024 til 2025 minka dei med 13,6 prosent. Nedgangen frå 2024 til 2025 var i hovudsak knytt til forseinkingar i arbeidet med digitale samhandlingsløysingar.

Under programkategori 10.10 Folkehelse m.m. har utgiftene minka med 208 mill. kroner, frå 1 746 mill. kroner til 1 538 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 minka utgiftene med 20,5 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 10,7 prosent. Reduksjonen frå 2023 til 2024 er i hovudsak knytt til mindre innkjøp av vaksinar mot covid-19 og mindre vaksinasjon mot covid-19 enn under pandemien. Reduksjonen i innkjøpa er òg knytt til at Folkehelseinstituttet kjøpte inn vaksinar i 2023 for bruk i kommande år. Auken frå 2024 til 2025 kjem av lågare utgifter i 2024 knytt til utgifter til vaksineavtalar som vart rekneskapsførte i 2025.

Under programkategori 10.30 Spesialisthelsetenester har utgiftene auka med 26,1 mrd. kroner, frå 211,0 mrd. kroner til 237,1 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 3,4 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 8,7 prosent. Auken frå 2023 til 2024 kom mellom anna av auka utgifter knytt til pasientbehandlinga, reduksjon i ventetider i dei regionale helseføretaka samt generell prisutvikling. Auken frå 2024 til 2025 kjem mellom anna av auka utgifter knytt til pasientbehandlinga, auka pensjonskostnader samt generell prisutvikling.

Under programkategori 10.40 Sentral helseforvaltning har utgiftene auka med knapt 0,3 mrd. kroner, frå knapt 5,2 mrd. kroner til 5,4 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 minka utgiftene med 0,6 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 5,7 prosent. Auken frå 2024 til 2025 kjem mellom anna av innlemminga av Kreftregisteret i Folkehelseinstituttet, auka utgifter knytt til dekommisjonering av dei norske atomanlegga samt generell prisutvikling.

Under programkategori 10.60 Helse- og omsorgstenester i kommunane har utgiftene minka med 0,5 mrd. kroner, frå 10,5 mrd. kroner til 10,0 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 minka utgiftene med 7,1 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 2,2 prosent. Nedgangen frå 2023 til 2024 kom hovudsakleg av ein reduksjon i utbetalinga av investeringstilskot til heildøgns omsorgsteneste og i tilskot til vertskommunar. Auken frå 2024 til 2025 er knytt til generell prisutvikling.

Under programkategori 10.80 Kunnskap og kompetanse har utgiftene auka med 77 mill. kroner, frå 752 mill. kroner til 829 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 6,1 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 3,9 prosent. Hovudtyngda av auken i perioden 2023 til 2025 er knytt til innføring av nyoppretta LIS1-stillingar i helseføretak og kommunar.

Programområde 30 Helsetenester, folketrygda

Samla avvik mellom budsjett og rekneskap

Avvik mellom nysaldert budsjett og rekneskap før lånetransaksjonar syner ei meirutgift på 18,4 mill. kroner av ei samla løyving på 45,1 mrd. kroner. Det er ikkje meirinntekter eller overføringar av unytta løyvingar knytte til programområdet, som berre inneheld løyvingar på tilskotspostar.

Trenden i rekneskapen i perioden 2023–2025

På programområde 30 Helsetenester, folketrygda har utgiftene auka nominelt med 3,6 mrd. kroner, frå 41,5 mrd. kroner til 45,1 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 7,3 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 1,3 prosent.

Under programkategori 30.10 Spesialisthelsetenester m.m. har utgiftene auka med 1,1 mrd. kroner, frå 7,0 mrd. kroner til 8,1 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 9,9 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 5,2 prosent. Auken frå 2024 til 2025 er knytt til årleg vekst i folketalet og ein auke i utgiftene til laboratorieanalysar.

Under programkategori 30.50 Legehjelp, legemiddel m.m. har utgiftene auka med 2,5 mrd. kroner, frå 34,2 mrd. kroner til 36,7 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 6,8 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 0,5 prosent. Auken frå 2023 til 2024 er som følgje av årleg vekst i folketalet, og auka legemiddelutgifter.

Under programkategori 30.90 Andre helsetiltak har utgiftene auka med 3 mill. kroner, frå 250 mill. kroner til 253 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 3,1 prosent, og frå 2024 til 2025 minka dei med 2,0 prosent. Nedgangen frå 2024 til 2025 kjem i hovudsak av reduserte utgifter til tenester i apotek og til reiser og opphald i utlandet i 2025.

2.9 Barne- og familiedepartementet

Barne- og familiedepartementet har ansvaret for to budsjettområde: programområde 11 Barn og familie og programområde 28 Foreldrepengar m.m., folketrygda.

Programområde 11 Barn og familie

Samla avvik mellom budsjett og rekneskap

Avvik mellom nysaldert budsjett og rekneskap før lånetransaksjonar syner ei mindreutgift på 186,9 mill. kroner. Overført løyving frå 2024 aukar disponibel løyving med 243,0 mill. kroner, frå 48 648,1 mill. kroner til 48 891,1 mill. kroner. Rekneskapen syner dermed ei mindreutgift på 429,9 mill. kroner samanlikna med disponibel løyving.

På programområdet er det netto meirinntekter på i alt 97,1 mill. kroner. Det er overført til saman 451,6 mill. kroner til 2026 på postar merkte «kan overførast» og vanlege driftspostar.

Sjå òg tabell 1.10 i vedlegg 1, der fleire detaljar om overføringar og meirinntekter på programområdet er spesifiserte.

Trenden i rekneskapen i perioden 2023–2025

På programområde 11 Barn og familie har utgiftene auka nominelt med 9,3 mrd. kroner, frå 39,1 mrd. kroner til 48,5 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 13,0 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 9,6 prosent.

Under programkategori 11.10 Familie og oppvekst har utgiftene auka med 6,6 mrd. kroner, frå 25,3 mrd. kroner til 31,9 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 14,4 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 10,3 prosent. Utgiftsveksten i 2025 kjem i hovudsak av vidare auke i barnetrygda, samt fullårseffekt av satsaukinga for barn over seks år som vart innført i 2024.

Under programkategori 11.20 Barnevernet har utgiftene auka med 2,1 mrd. kroner, frå drygt 9,6 mrd. kroner til knapt 11,8 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 11,4 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 9,6 prosent. Frå 2024 til 2025 har aktiviteten i barnevernsinstitusjonane, målt i talet på opphaldsdøgn, halde fram med å auke. Utgiftene per opphaldsdøgn har òg auka. I tillegg er institusjonstilbodet styrkt gjennom fleire statlege institusjonsplassar, noko som har bidrege til høgare samla utgifter til barnevernsinstitusjonar.

Under programkategori 11.50 Den norske kyrkja og andre trus- og livssynssamfunn har utgiftene auka med 0,6 mrd. kroner, frå 3,7 mrd. kroner i 2023 til 4,3 mrd. kroner i 2025. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 8,8 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 5,7 prosent. Auken i utgiftene frå 2024 til 2025 følgjer hovudsakleg av ein auke i tilskota til trus- og livssynssamfunn og i tilskota til kulturhistorisk verdifulle kyrkjebygg.

Programområde 28 Foreldrepengar m.m., folketrygda

Samla avvik mellom budsjett og rekneskap

Avvik mellom nysaldert budsjett og rekneskap før lånetransaksjonar syner ei meirutgift på 598,7 mill. kroner av ei samla løyving på 29,9 mrd. kroner. Det er ikkje meirinntekter eller overføringar av unytta løyvingar knytte til programområdet, som berre inneheld overslagsløyvingar på tilskotspostar.

Trenden i rekneskapen i perioden 2023–2025

Under programkategori 28.50 Stønad ved fødsel, adopsjon og bidragsforskot har utgiftene før lånetransaksjonar auka nominelt med 5,8 mrd. kroner, frå 24,7 mrd. kroner til 30,5 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 13,4 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 8,7 prosent.

Utgiftsveksten kjem i hovudsak av lønsvekst og at det er fødd fleire barn enn tidlegare lagt til grunn. Dette har gjeve auka utgifter til foreldrepengar.

2.10 Nærings- og fiskeridepartementet

Nærings- og fiskeridepartementet har ansvaret for programområde 17 Nærings- og fiskeriføremål. I tillegg har departementet ansvar for programkategori 33.40 Arbeidsliv, folketrygda.

Samla avvik mellom budsjett og rekneskap

Avvik mellom nysaldert budsjett og rekneskap før lånetransaksjonar syner ei mindreutgift på 6 187,2 mill. kroner. Overført løyving frå 2024 aukar disponibel løyving med 2 162,0 mill. kroner, frå 58 287,8 mill. kroner til 60 449,8 mill. kroner. Rekneskapen syner dermed ei mindreutgift på 8 349,2 mill. kroner samanlikna med disponibel løyving.

På programområdet er det netto meirinntekter på i alt 190,8 mill. kroner. Det er overført til saman 3 668,4 mill. kroner til 2026 på utgiftspostar merkte «kan overførast» og vanlege driftspostar.

Lånetransaksjonar syner ei meirutgift på 683,2 mill. kroner. Årsaka er noko høgare lån til Innovasjon Noreg sin utlånsverksemd enn budsjettert.

Sjå òg tabell 1.10 i vedlegg 1, der fleire detaljar om overføringar og meirinntekter på programområdet er spesifiserte.

Trenden i rekneskapen i perioden 2023–2025

På programområde 17 Nærings- og fiskeriføremål har utgiftene før lånetransaksjonar minka nominelt med 1,7 mrd. kroner, frå 53,8 mrd. kroner til 52,1 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 42,3 prosent, og frå 2024 til 2025 minka dei med 31,9 prosent.

Under programkategori 17.10 Forvaltning og rammevilkår har utgiftene auka med knapt 1,3 mrd. kroner, frå 11,7 mrd. kroner til drygt 12,9 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 32,3 prosent, og frå 2024 til 2025 minka dei med 16,3 prosent. Hovudårsaka til endringane er at utbetalingane av tilskot til kommunar og fylkeskommunar for vederlag for nye oppdrettsløyve og vekst i eksisterande løyve auka med om lag 3,3 mrd. kroner frå 2023 til 2024 og vart redusert igjen med om lag same beløp frå 2024 til 2025. I tillegg vart det i 2025 utbetalt om lag 300 mill. kroner som fyrste del av investering i nytt sjøfibersamband til Svalbard og Jan Mayen.

Under programkategori 17.20 Forsking og innovasjon har utgiftene minka med 0,6 mrd. kroner, frå 10,0 mrd. kroner til 9,4 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 16,2 prosent, og frå 2024 til 2025 minka dei med 18,8 prosent. Hovudgrunnen til auken frå 2023 til 2024 var tapsavsetjing til den nye låne- og garantiordninga Grøn industrifinansiering med 1,75 mrd. kroner forvalta av Innovasjon Noreg. Dette var ei eingongsløyving i 2024 som òg forklarer mykje av nedgangen frå 2024 til 2025. I tillegg har utbetalingane til Noregs forskingsråd og romverksemd vorte reduserte i 2025, båe med i underkant av 250 mill. kroner.

Under programkategori 17.30 Marknadsadgang og eksport har utgiftene minka med 1 mill. kroner, frå 316 mill. kroner til 315 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 minka utgiftene med 30,0 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 42,5 prosent. Reduksjonen frå 2023 til 2024 har samanheng med bortfall av tapsavsetjing til ein ny garantiordning for investeringar i og eksport til Ukraina, medan auken i 2025 heng saman med etableringa av ei ny risikoavlastningsordning for eksport til Ukraina som erstattar ordninga som vart oppretta i 2023.

Under programkategori 17.40 Statleg eigarskap har utgiftene minka med knapt 2,4 mrd. kroner, frå knapt 31,8 mrd. kroner til 29,4 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 54,9 prosent, og frå 2024 til 2025 minka dei med 40,3 prosent. Hovudgrunnen er variasjon i årlege investeringar for Statens direkte økonomiske engasjement i petroleumsverksemda (SDØE). Frå 2023 til 2024 auka investeringane til SDØE med om lag 18,1 mrd. kroner, medan dei dei vart reduserte med 19,8 mrd. kroner frå 2024 til 2025. Auken i 2024 har særleg samanheng med staten sitt oppkjøp av store eigardelar i gasstransportsystemet.

Utgiftene under lånetransaksjonar vart redusert med knapt 3,3 mrd. kroner frå 2023 til 2024 og ytterlegare redusert med knapt 3,7 mrd. kroner frå 2024 til 2025. Nedgangen frå 2023 til 2024 hadde samanheng med bortfall av eigenkapital til Space Norway AS og kapitalinnskot i Nysnø og Siva. Nedgangen frå 2024 til 2025 skuldast i hovudsak at utlån under eksportkredittordninga har vorte redusert med nærare 4,5 mrd. kroner, medan utlån til Innovasjon Noreg har auka med nærare 1,2 mrd. kroner.

Sjå òg kapittel 2.18 der detaljar kring Innovasjon Noreg sine utlån og statleg eksportkredittordning er nærare spesifiserte.

Programområde 33 Arbeidsliv, folketrygda

Samla avvik mellom budsjett og rekneskap

Det er i 2025 ikkje avvik mellom nysaldert budsjett og rekneskapen. Det er ikkje meirinntekter eller overføringar av unytta løyvingar knytte til programområdet, som berre omfattar ein tilskotspost (overslagsløyving).

Trenden i rekneskapen i perioden 2023–2025

På programområde 33 Arbeidsliv, folketrygda har utgiftene auka med 22 mill. kroner, frå 68 mill. kroner til 90 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 17,6 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 12,5 prosent.

Utgiftene gjeld arbeidsløysestønad til fiskarar og fangstmenn, og løyvinga er ei overslagsløyving. Stønaden vert finansiert innanfor det beløpet som fiskarar betaler i produktavgift ved fyrstehandsomsetjing av fisk og fiskevarer.

2.11 Landbruks- og matdepartementet

Samla avvik mellom budsjett og rekneskap

Avvik mellom nysaldert budsjett og rekneskap syner ei mindreutgift på 29,7 mill. kroner. Overført løyving frå 2024 aukar disponibel løyving med 925,5 mill. kroner, frå 34 317,7 mill. kroner til 35 243,3 mill. kroner. Rekneskapen syner dermed ei mindreutgift på 955,2 mill. kroner samanlikna med disponibel løyving.

På programområdet er det netto meirinntekter på i alt 10,5 mill. kroner. Det er overført til saman 642,0 mill. kroner til 2026 på postar merkte «kan overførast» og vanlege driftspostar.

Sjå òg tabell 1.10 i vedlegg 1, der fleire detaljar om overføringar og meirinntekter på programområdet er spesifiserte.

Trenden i rekneskapen i perioden 2023–2025

På programområde 15 Landbruk og mat har utgiftene auka nominelt med 4,9 mrd. kroner, frå 29,4 mrd. kroner til 34,3 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 9,0 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 7,1 prosent.

Under programkategori 15.10 Matpolitikk har utgiftene auka 0,1 mrd. kroner, frå 1,7 mrd. kroner til 1,8 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 minka utgiftene med 1,8 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 10,0 prosent. Midlane har gått til kunnskapsutvikling og til drift av Mattilsynet. Ein stor del av programkategorien er lønsmidlar. Som følgje av forseinka lønsoppgjer i 2024 vart kompensasjonen for dette året fyrst utbetalt i 2025. Dette forklarar nedgangen frå 2023 til 2024 og hovuddelen av auken frå 2024 til 2025.

Under programkategori 15.20 Forsking, innovasjon og kunnskapsutvikling har utgiftene auka med 22 mill. kroner, frå 902 mill. kroner til 924 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 0,1 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 2,3 prosent. Midlane har gått til forsking, innovasjon, grunnløyvingar til primærnæringsinstitutta og kunnskapsutvikling.

Under programkategori 15.30 Næringsutvikling, ressursforvaltning og miljøtiltak har utgiftene auka med knapt 4,8 mrd. kroner, frå 26,6 mrd. kroner til 31,3 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 10,1 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 7,1 prosent. Utgiftsauken gjeld i all hovudsak subsidiar over jordbruksavtalen. I 2025 gjeld om lag 29,6 mrd. kroner løyvingar til næringsavtalane for landbruk og reindrift, der jordbruksavtalen utgjer 29,4 mrd. kroner. Resten av midlane er fordelte mellom driftsmidlar og midlar til ulike tilskotsordningar utanfor næringsavtalane.

2.12 Samferdselsdepartementet

Samferdselsdepartementet har ansvaret for to budsjettområde: programområde 21 Innanlands transport og programområde 22 Posttenester.

Programområde 21 Innanlands transport

Samla avvik mellom budsjett og rekneskap

Avvik mellom nysaldert budsjett og rekneskap før lånetransaksjonar syner ei mindreutgift på 725,3 mill. kroner. Overført løyving frå 2024 aukar disponibel løyving med 2 004,2 mill. kroner, frå 94 798,2 mill. kroner til 96 802,4 mill. kroner. Rekneskapen syner dermed ei mindreutgift på 2 729,5 mill. kroner samanlikna med disponibel løyving.

På programområdet er det netto meirinntekter på i alt 87,3 mill. kroner. Det er overført til saman 2 304,3 mill. kroner til 2026 på postar merkte «kan overførast» og vanlege driftspostar.

Lånetransaksjonar syner ei mindreutgift på 150,1 mill. kroner. Lånetransaksjonane i 2025 gjeld i hovudsak kjøp av obligasjonsgjeld, refinansiering av lån, lån og driftskreditt i samband med omlegginga av finansieringsmodellen for Norske tog AS frå 1. juli 2025.

Sjå òg tabell 1.10 i vedlegg 1, der fleire detaljar om overføringar og meirinntekter på programområdet er spesifiserte.

Trenden i rekneskapen i perioden 2023–2025

På programområde 21 Innanlands transport har utgiftene før lånetransaksjonar auka nominelt med 10,5 mrd. kroner, frå 83,6 mrd. kroner til 94,1 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 5,4 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 6,7 prosent.

Under programkategori 21.10 Administrasjon m.m. har utgiftene minka med 51 mill. kroner, frå 533 mill. kroner til 482 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 minka utgiftene med 3,7 prosent, og frå 2024 til 2025 minka dei med 6,1 prosent. Reduksjonen i utgifter frå 2023 til 2024 gjeld støtte til pilotprosjekt for utsleppsfrie anleggsplassar. Frå 2024 til 2025 minka utgiftene i hovudsak til denne støtteordninga, men òg utgiftene til Noregs forskningsråd minka.

Under programkategori 21.20 Luftfartsføremål har utgiftene auka med drygt 2,9 mrd. kroner, frå 2,4 mrd. kroner til knapt 5,4 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 99,2 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 11,5 prosent. Både frå 2023 til 2024 og frå 2024 til 2025 auka utgiftene til det statlege bidraget til Avinor AS for å bygge ny lufthamn ved Mo i Rana og flytte Bodø lufthamn og til statleg kjøp av regionale flyruter (FOT-ruter).

Under programkategori 21.30 Vegføremål har utgiftene auka med 4,9 mrd. kroner, frå 42,3 mrd. kroner til 47,2 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 2,9 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 8,4 prosent. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene til OPS-prosjekt og tilskot til riksvegferjedrifta, medan utgiftene til m.a. drift og vedlikehald av riksvegar og riksveginvesteringar gjekk ned. Frå 2024 til 2025 auka utgiftene til OPS-prosjekt, riksveginvesteringar, drift og vedlikehald av riksvegar og driftsutgifter for Statens vegvesen.

Under programkategori 21.40 Særskilde transporttiltak har utgiftene auka med 1,9 mrd. kroner, frå 6,7 mrd. kroner til 8,6 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 14,1 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 13,0 prosent. Både frå 2023 til 2024 og frå 2024 til 2025 galdt den største auken i utgiftene tilskot til byområda, men kjøp av sjøtransporttenester på strekninga Bergen–Kirkenes auka òg.

Under programkategori 21.50 Jernbaneføremål har utgiftene auka med knapt 0,8 mrd. kroner, frå 31,7 mrd. kroner til knapt 32,5 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 var utgiftene om lag uendra, medan dei frå 2024 til 2025 auka med 2,4 prosent. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene til mellom anna drift og vedlikehald og investeringar, medan dei gjekk ned for kjøp av persontransport med tog. Auken i utgifter frå 2024 til 2025 galdt kjøp av persontransport med tog, ny finansieringsmodell for Norske tog AS og ei eingongsutbetaling til CargoNet AS. Samstundes auka utgiftene til drift, vedlikehald og fornying, medan dei minka tilsvarande for investeringar.

Programområde 22 Posttenester

Samla avvik mellom budsjett og rekneskap

Avvik mellom nysaldert budsjett og rekneskap før lånetransaksjonar syner ei mindreutgift på 3,1 mill. kroner. Overført løyving frå 2024 aukar disponibel løyving med 4,8 mill. kroner, frå 1 890,5 mill. kroner til 1 895,3 mill. kroner. Rekneskapen syner dermed ei mindreutgift på 7,9 mill. kroner samanlikna med disponibel løyving.

Programområdet omfattar berre ein tilskotspost. Det er overført til saman 7,9 mill. kroner til 2026 på denne posten som er merkt «kan overførast». Det er ikkje meirinntekter knytt til programområdet.

Trenden i rekneskapen i perioden 2023–2025

På programområde 22 Posttenester har utgiftene før lånetransaksjonar auka nominelt med drygt 0,4 mrd. kroner, frå drygt 1,4 mrd. kroner til knapt 1,9 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 22,0 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 6,8 prosent. Frå 2023 til 2024 og frå 2024 til 2025 auka utgiftene til omdeling av post.

2.13 Klima- og miljødepartementet

Samla avvik mellom budsjett og rekneskap

Avvik mellom nysaldert budsjett og rekneskap før lånetransaksjonar syner ei mindreutgift på 1 477,7 mill. kroner. Overført løyving frå 2024 aukar disponibel løyving med 739,9 mill. kroner, frå 29 238,6 mill. kroner til 29 978,5 mill. kroner. Rekneskapen syner dermed ei mindreutgift på 2 217,6 mill. kroner samanlikna med disponibel løyving.

På programområdet er det netto mindreinntekter på i alt 8,2 mill. kroner. Det er overført til saman 2 230,5 mill. kroner til 2026 på postar merkte «kan overførast» og vanlege driftspostar.

Sjå òg tabell 1.10 i vedlegg 1, der fleire detaljar om overføringar og meirinntekter på programområdet er spesifiserte.

Trenden i rekneskapen i perioden 2023–2025

På programområde 12 Klima og miljø har utgiftene før lånetransaksjonar auka nominelt med 5,1 mrd. kroner, frå 22,7 mrd. kroner til 27,8 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 17,3 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 4,4 prosent.

Under programkategori 12.10 Fellesoppgåver, forsking, internasjonalt arbeid m.m. har utgiftene auka med 0,2 mrd. kroner, frå 2,4 mrd. kroner til 2,6 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 1,0 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 7,1 prosent. Auken i 2025 samanlikna med 2024 skuldast i hovudsak styrking av Meteorologisk Institutt sitt arbeid med beredskap, varsling av ekstremvêr og generell prisjustering.

Under programkategori 12.20 Klima, naturmangfald og forureining har utgiftene auka med 4,0 mrd. kroner, frå 15,8 mrd. kroner til 19,8 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 16,8 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 7,2 prosent. Auken i 2025 samanlikna med 2024 skuldast i hovudsak vidare auke i utbetalingar til CO₂-kompensasjonsordninga for industrien knytt til auka pris for EU sine klimakvotar. Miljødirektoratet fekk auka midlar til villaksarbeid og andre naturverntiltak, samt friluftslivsføremål.

Under programkategori 12.30 Kulturminne og kulturmiljø har utgiftene auka med 51 mill. kroner, frå 822 mill. kroner til 873 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 3,5 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 2,6 prosent. Auken i 2024 kjem av generell prisjustering (lågare i 2025 grunna omdisponering av midlar frå Norsk Kulturminnefond).

Under programkategori 12.60 Nord- og polarområda har utgiftene auka med 145 mill. kroner, frå 590 mill. kroner til 735 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 14,6 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 8,7 prosent. Auken i 2025 kjem hovudsakleg av auka utgifter knytte til eksternfinansiert forsking. I tillegg er det store investeringar ved Trollstasjonen i Antarktis med påfølgande auka utgifter.

Under programkategori 12.70 Internasjonalt klimaarbeid har utgiftene auka med 0,7 mrd. kroner, frå 3,1 mrd. kroner til 3,8 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 36,9 prosent, og frå 2024 til 2025 minka dei med 9,7 prosent. Nedgangen i 2025 kjem av lågare aktivitet knytte til klima- og skoginitiativet, og lågare utbetalingar til innkjøpsavtalar om klimakvotar.

2.14 Digitaliserings- og forvaltningsdepartementet

Samla avvik mellom budsjett og rekneskap

Avvik mellom nysaldert budsjett og rekneskap før lånetransaksjonar syner ei mindreutgift på 934,1 mill. kroner. Overført løyving frå 2024 aukar disponibel løyving med 1 606,7 mill. kroner, frå 23 551,5 mill. kroner til 25 158,2 mill. kroner. Rekneskapen syner dermed ei mindreutgift på 2 540,8 mill. kroner samanlikna med disponibel løyving.

På programområdet er det netto meirinntekter på i alt 33,7 mill. kroner. Det er overført til saman 2 405,7 mill. kroner til 2026 på postar merkte «kan overførast» og vanlege driftspostar.

Lånetransaksjonar syner ei meirutgift på 668,7 mill. kroner.

Sjå òg tabell 1.10 i vedlegg 1, der fleire detaljar om overføringar og meirinntekter på programområdet er spesifiserte.

Trenden i rekneskapen i perioden 2023–2025

På programområde 01 Digitalisering og forvaltning har utgiftene før lånetransaksjonar auka nominelt med 3,5 mrd. kroner, frå 19,1 mrd. kroner til 22,6 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 12,4 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 5,1 prosent.

Under programkategori 01.00 Administrasjon har utgiftene auka med 156 mill. kroner, frå 249 mill. kroner til 405 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 76,5 prosent, og frå 2024 til 2025 minka dei med 7,9 prosent. Digitaliserings- og forvaltningsdepartementet vart formelt oppretta frå 2024. Sjå tabellnote 1 og 2 under programområdetabellen ovanfor om dei føresetnader som er gjort for 2023.

Under programkategori 01.10 Fellestenester for departementa og Statsministerens kontor har utgiftene auka med 1,3 mrd. kroner, frå 1,4 mrd. kroner til 2,7 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 39,5 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 41,1 prosent. Auken frå 2023 til 2025 kjem av auka drift og aktivitet i Tryggings- og serviceorganisasjonen for departementa, hovudsakeleg i samband med nytt regjeringskvartal, etableringa av Digitaliseringsorganisasjonen til departementa, overføring av heile ansvaret for Program felles IKT-tenester i departementsfellesskapet frå Forsvarsdepartementet til Digitaliserings- og forvaltningsdepartementet og kostnader for ombygginga av Hammersborg- og Vaterlandstunnelen (Ring 1).

Under programkategori 01.20 Statsforvaltarane har utgiftene auka med drygt 0,4 mrd. kroner, frå 2,1 mrd. kroner til knapt 2,6 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 8,5 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 11,2 prosent. Auken frå 2023 til 2025 ut over den generelle pris- og lønsveksten, kjem av nye oppgåver mellom anna innanfor områda beredskap, integrering og oppfølging av kommuneøkonomi, som er finansierte på kap. 1520 Statsforvaltarane.

Under programkategori 01.30 Statlege byggeprosjekt og eigedomsforvaltning har utgiftene auka med 1,2 mrd. kroner, frå 12,1 mrd. kroner til 13,3 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 11,3 prosent, og frå 2024 til 2025 minka dei med 0,8 prosent. Auken i utgifter frå 2023 til 2025 kjem mellom anna av høge løyvingar til store byggeprosjekt som byggetrinn 1 av nytt regjeringskvartal og Livsvitskapsbygget.

Under programkategori 01.40 Forvaltningsutvikling, IT- og ekompolitikk har utgiftene auka med drygt 0,2 mrd. kroner, frå drygt 2,5 mrd. kroner til knapt 2,8 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 3,1 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 6,3 prosent. Auken i utgifter frå 2023 til 2025 kjem hovudsakleg av auken i tilsegnsramma til medfinansieringsordninga for digitaliseringsprosjekt, gjennomføring av programmet Nye Altinn, og som følgje av Internet Governance Forum (IGF) som Noreg var vertsland for i 2025.

Under programkategori 01.50 Personvern har utgiftene auka med 7 mill. kroner, frå 84 mill. kroner til 91 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 2,2 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 6,1 prosent.

Under programkategori 01.60 Statleg arbeidsgjevarpolitikk har utgiftene auka med 45 mill. kroner, frå 710 mill. kroner til 755 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 2,1 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 4,1 prosent. Auken i utgifter frå 2023 til 2025 kjem frå endringar i tariffavtalte avsetjingar, og frå ordningane for bustadlån, yrkesskade- og gruppelivsforsikring i Statens pensjonskasse.

Lånetransaksjonar syner i perioden 2023 til 2025 ein reduksjon på 19,3 mrd. kroner, frå 31,0 mrd. kroner til 11,7 mrd. kroner. Det var ein auke på 5,9 prosent frå 2023 til 2024 og ein reduksjon på 64,5 prosent frå 2024 til 2025. Reduksjonen kjem hovudsakleg som følgje av mindre gunstige rentevilkår i Statens pensjonskasse samanlikna med marknaden elles. I tider med fallande rente vil renteendringar setjast i verk seinare i Statens pensjonskasse enn i andre bankar. Utlånsrenta vil difor framstå mindre gunstig i tider med fallande rente. Sjå òg kapittel 2.18, der detaljar kring utlåna frå bustadlånsordninga i Statens pensjonskasse er nærare spesifiserte.

2.15 Finansdepartementet

Samla avvik mellom budsjett og rekneskap

Avvik mellom nysaldert budsjett og rekneskap før lånetransaksjonar syner ei meirutgift på 1 181,1 mill. kroner. Overført løyving frå 2024 aukar disponibel løyving med 1 036,9 mill. kroner, frå 62 630,1 mill. kroner til 63 667,0 mill. kroner. Rekneskapen syner dermed ei meirutgift på 144,2 mill. kroner samanlikna med disponibel løyving.

På programområdet er det netto meirinntekter på i alt 43,7 mill. kroner. Det er overført til saman 1 206,9 mill. kroner til 2026 på postar merkte «kan overførast» og vanlege driftspostar.

Sjå òg tabell 1.10 i vedlegg 1, der fleire detaljar om overføringar og meirinntekter på programområdet er spesifiserte.

Trenden i rekneskapen i perioden 2023–2025

På programområde 23 Finansadministrasjon har utgiftene før lånetransaksjonar auka nominelt med 5,4 mrd. kroner, frå 58,4 mrd. kroner til 63,8 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 6,4 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 2,7 prosent.

Under programkategori 23.10 Finansadministrasjon har utgiftene auka med drygt 0,2 mrd. kroner, frå drygt 2,1 mrd. kroner til 2,4 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 4,9 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 6,3 prosent. Auken frå 2023 til 2025 skriv seg mellom anna frå at Finanstilsynet har overtatt oppgåver frå Oslo Børs og etablert ei ny eining for nedkjemping av økonomisk kriminalitet på Hamar. Direktoratet for forvaltning og økonomistyring har også fått fleire kundar.

Under programkategori 23.20 Skatte-, avgifts- og tolladministrasjon har utgiftene auka med 0,9 mrd. kroner, frå 10,7 mrd. kroner til 11,6 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 3,5 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 4,8 prosent. Tolletaten hadde ein auke i utgiftene, mellom anna som følje av heilårsverknad av auka løyving til kontroll med smugling av narkotika. Skatteetatens utgifter auka mellom anna som følgje av forvaltningskostnader fasa inn i samanheng med programmet Framtidas innkreving.

Under programkategori 23.30 Offisiell statistikk har utgiftene auka med 42 mill. kroner, frå 987 mill. kroner til 1 029 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 2,5 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 1,8 prosent. Statistisk sentralbyrås utgifter auka reelt noko i perioden, i hovudsak knytte til utgifter i samband med tilpassingar til Altinn 3.

Under programkategori 23.40 Andre føremål har utgiftene auka med 4,2 mrd. kroner, frå 44,6 mrd. kroner til 48,8 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 7,2 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 2,1 prosent. Utgiftene under kategorien gjeld i all hovudsak dei regelstyrte ordningane med kompensasjon for meirverdiavgift og nettoføring av statleg meirverdiavgift.

2.16 Forsvarsdepartementet

Samla avvik mellom budsjett og rekneskap

Avvik mellom nysaldert budsjett og rekneskap før lånetransaksjonar syner ei mindreutgift på 5 397,3 mill. kroner. Overført løyving frå 2024 aukar disponibel løyving med 4 181,4 mill. kroner, frå 172 583,2 mill. kroner til 176 764,6 mill. kroner. Rekneskapen syner dermed ei mindreutgift på 9 578,7 mill. kroner samanlikna med disponibel løyving.

På programområdet er det netto meirinntekter på i alt 2 858,1 mill. kroner. Det er overført til saman 12 139,6 mill. kroner til 2026 på postar merkte «kan overførast» og vanlege driftspostar.

Samanlikna med overføringane frå 2024 til 2025 har overføringane auka betydeleg grunna forseinkingar i utbetalingane knytt til den militære støtta til Ukraina, lange leveringstider for militært materiell, auka inntekter og periodisering av utbetalingar. Storparten av midlane er forplikta og kjem til utbetaling i 2026.

Lånetransaksjonar syner ikkje avvik.

Sjå òg tabell 1.10 i vedlegg 1, der fleire detaljar om overføringar og meirinntekter på programområdet er spesifiserte.

Trenden i rekneskapen i perioden 2023–2025

På programområde 04 Militært forsvar har utgiftene før lånetransaksjonar auka nominelt med 81,6 mrd. kroner, frå 85,6 mrd. kroner til 167,2 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 27,9 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 52,7 prosent.

Driftsutgiftene auka med 14,0 mrd. kroner, frå 55,2 mrd. kroner i 2023 til 69,2 mrd. kroner i 2025. Frå 2023 til 2024 auka driftsutgiftene med 7,5 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 16,6 prosent.

Utgifter til investeringar i materiell auka med 22,3 mrd. kroner, frå 23,7 mrd. kroner i 2023 til 46,0 mrd. kroner i 2025. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 34,1 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 44,8 prosent. Av auken frå 2024 til 2025 som var på 14,2 mrd. kroner utgjer 11 mrd. kroner støtte til Ukraina.

Auken frå 2024 til 2025 er i stor grad knytt til styrkingar i tråd med langtidsplanen for forsvarssektoren og til den endra og meir alvorlege tryggingspolitiske situasjonen i Europa som følgje av krigen i Ukraina. Noreg bidreg med militær og sivil støtte til Ukraina gjennom Nansen-programmet. Den norske militære støtta skal bidra til å dekkje Ukrainas militære behov, som del av ein brei internasjonal innsats. I 2025 var ramma for militær støtte til Ukraina gjennom Nansen-programmet om lag 72,5 mrd. kroner i tillegg til overførte midlar frå 2024. Av ramma har regjeringa forplikta om lag heile beløpet i 2025. Utbetaling av tilskot og kjøp av militært materiell for donasjon, særskild frå Ukraina, har vore meir krevjande og tatt lengre tid å gjennomføre enn føresett. Samla løyving i 2025 til Militær støtte til Ukraina, var på 67,4 mrd. kroner etter endringar gjennom året, og 63,0 mrd. kroner av løyvinga er omsett.

Utgifter til nasjonalfinansierte og fellesfinansierte investeringar i eigedom, bygg og anlegg auka med 3,8 mrd. kroner frå 4,2 mrd. kroner i 2023 til 8,0 mrd. kroner i 2025. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 65 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 16,7 prosent. Auken frå 2024 til 2025 er i stor grad knytt til planlagt personell- og materiellopptrapping, i tråd med langtidsplanen for forsvarssektoren. Det er i 2025 sette i gang fleire investeringsprosjekt, og innsatsen på vedlikehald av eigendom, bygg og anlegg er styrka.

Overføringar til andre auka med 41,5 mrd. kroner frå 2,5 mrd. kroner i 2023 til 44,0 mrd. kroner i 2025. Utgifter til Ukraina utgjorde 98,5 prosent av desse utgiftene i 2025.

Lånetransaksjonar i perioden 2023 til 2025 gjeld kapitalinnskot i NATOs innovasjonsfond.

2.17 Energidepartementet

Samla avvik mellom budsjett og rekneskap

Avvik mellom nysaldert budsjett og rekneskap før lånetransaksjonar syner ei mindreutgift på 467,1 mill. kroner. Overført løyving frå 2024 aukar disponibel løyving med 1 216,5 mill. kroner, frå 14 633,8 mill. kroner til 15 850,4 mill. kroner. Rekneskapen syner dermed ei mindreutgift på 1 683,6 mill. kroner samanlikna med disponibel løyving.

På programområdet er det netto meirinntekter på i alt 21,2 mill. kroner. Det er overført til saman 1 723,6 mill. kroner til 2026 på postar merkte «kan overførast» og vanlege driftspostar.

Sjå òg tabell 1.10 i vedlegg 1, der fleire detaljar om overføringar og meirinntekter på programområdet er spesifiserte.

Trenden i rekneskapen i perioden 2023–2025

På programområde 18 Energiføremål har utgiftene før lånetransaksjonar minka nominelt med 8,9 mrd. kroner, frå 23,1 mrd. kroner til 14,2 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 minka utgiftene med 50,6 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 24,1 prosent. Hovudgrunnen til den store variasjonen er årlege utbetalingar av stønad til hushalda for ekstraordinære straumutgifter og innføring av Noregspris under programkategori 18.20 Energi og vassressursar.

Under programkategori 18.00 Administrasjon har utgiftene auka med 57 mill. kroner, frå 299 mill. kroner til 357 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 4,4 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 14,1 prosent. Hovudgrunnen er auka løyvingar til drift under Energidepartementet, løns- og prisjustering og nytt tilskot for å styrke kompetansemiljøet innan havvind. Vidare har det vore auka framdrift i kulturminneundersøkingar i regulerte vassdrag i regi av Riksantikvaren.

Under programkategori 18.10 Petroleum har utgiftene minka med 8 mill. kroner, frå 615 mill. kroner til 607 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 minka utgiftene med 16,7 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 18,6 prosent. Hovudgrunnen er auka løyvingar til grunnundersøkingar i havvindområda Sørlege Nordsjø II og Utsira Nord i 2023 og auka løyvingar til kartlegging av havbotnmineral i 2025.

Under programkategori 18.20 Energi og vassressursar har utgiftene minka med 8,3 mrd. kroner, frå 18,0 mrd. kroner til 9,7 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 minka utgiftene med 61,8 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 41,5 prosent. Hovudgrunnen er variasjonar i årlege utbetalingar frå straumstønadsordningane til hushald, mellom anna Noregspris for straum og fjernvarme som vart innført frå og med oktober 2025. Vidare vart inntektene frå påslaget på nettariffen til Klima- og energifondet overført frå Klima- og energidepartements budsjett til Energidepartementets budsjett frå og med 2025.

Under programkategori 18.30 Klima, industri og teknologi har utgiftene minka med knapt 0,8 mrd. kroner, frå 3,8 mrd. kroner til knapt 3,1 mrd. kroner. Frå 2023 til 2024 minka utgiftene med 12,6 prosent, og frå 2024 til 2025 minka dei med 8,2 prosent. Hovudgrunnen er variasjonar i årlege utgifter til bygging av fullskalaprosjektet Langskip – fangst og lagring av CO₂ som avheng av framdrifta i delprosjekta.

Under programkategori 18.60 Sikkerheit og arbeidsmiljø har utgiftene auka med 43 mill. kroner, frå 381 mill. kroner til 424 mill. kroner. Frå 2023 til 2024 auka utgiftene med 1,5 prosent, og frå 2024 til 2025 auka dei med 9,7 prosent. Programkategorien er nyoppretta i 2024 og omfattar aktiviteten til Havindustritilsynet. Hovudgrunnen til auken frå 2024 til 2025 er løns- og prisstigning og auka løyving til arbeidet med sikring og samfunnssikkerheit.

2.18 Statlege utlån

Dette avsnittet gjev eit oversyn over hovudtal frå rekneskapen til statlege verksemder som forvaltar statlege utlån. Detaljar kring utlåna er baserte på opplysningar frå departementa.

Husbanken, Lånekassa og Statens pensjonskasse er ordinære statlege forvaltningsorgan. På vegner av staten forvaltar dei statlege utlån etter reglar og føresetnader fastsette av Stortinget.2 Særlovsselskapet Innovasjon Noreg forvaltar statlege utlån til næringslivet over heile landet og gjev ulike typar lån med høg eller låg risiko. Eksportfinansieringsordninga gjennom forvaltningsverksemda Eksportfinansiering Noreg er omtalt til slutt i avsnittet.

Husbanken

Tabellen nedanfor syner hovudtal i statsrekneskapen for Husbankens utlån:

I 2025 disponerte Husbanken heile låneramma på 34 mrd. kroner.

Samla uteståande lån i Husbanken, medrekna opptente, ikkje betalte renter, var på 197,5 mrd. kroner ved utgangen av 2025. Det er 8,6 mrd. kroner meir enn året før. Av låna var 58,6 mrd. kroner fastrentelån og 137,3 mrd. kroner var lån med flytande rente. Resterande utlån med særvilkår var 21 mill. kroner. Opptente, ikkje betalte renter utgjorde om lag 1,6 mrd. kroner. Netto underkurs på fastrentelåna er av Husbanken rekna til om lag 2,8 mrd. kroner per 31.12.2025, som er ein liten auke frå i fjor.

Husbanken hadde om lag 23 200 registrerte låntakarar (dellån) ved utgangen av 2025. Om lag 3 450 hadde lån med fast rente, 19 700 hadde lån med flytande rente, medan dei resterande om lag 50 låntakarane hadde lån på særvilkår. Av utlåna utgjorde lån til burettslag, stiftingar og liknande 27 prosent, lån til kommunar 65 prosent og lån til personlege låntakarar 8 prosent. Tap på utlån i Husbanken (kap. 2412, post 71) utgjorde 18,1 mill. kroner i 2025 mot 33,1 mill. kroner i 2024 og 19,7 mill. kroner i 2023.

Sjå òg omtale av Husbanken under kapittel 2.6 Kommunal- og distriktsdepartementet.

Statens lånekasse for utdanning

Tabellen nedanfor syner hovudtal i statsrekneskapen for utlån frå Lånekassa:

Samla uteståande krav i Statens lånekasse for utdanning var 298,3 mrd. kroner ved utgangen av 2025, ein auke på 21,3 mrd. kroner frå året før. I tillegg til sjølve utdanningslåna omfattar summen òg rente- og gebyrgjeld. 82,7 mrd. kroner av utdanningslåna er ikkje renteberande. Lån med fast rente utgjer 3,1 mrd. kroner, medan lån med flytande rente utgjer 212,6 mrd. kroner. Med i desse tala er òg ikkje betalte gebyr på 90,1 mill. kroner. Netto underkurs per 31.12.2025 på fastrentelåna er av Lånekassa rekna til 139 mill. kroner, medan det i fjor var rekna ein netto underkurs på 167 mill. kroner.

Lånekassa har om lag 1 057 500 registrerte låntakarar ved utgangen av 2025. Av dei har om lag 238 900 ikkje renteberande lån (kundar i tildelingsfasen), medan om lag 11 000 har lån med fast rente. Resten av låntakarane har lån med flytande rente.

Lånekassa inntektsførte i 2025 renter med 14,6 mrd. kroner på kap. 5617, post 80 i statsrekneskapen. Tilsvarande tal for 2024 og 2023 var høvesvis 13,7 og 9,1 mrd. kroner. Det vart utgiftsført 280 mill. kroner i tap på utlån i 2025 medan tapa i 2024 og 2023 var høvesvis 273 og 283 mill. kroner.

Sjå òg omtale av Lånekassa under kapittel 2.3 Kunnskapsdepartement.

Konverteringsordninga i Lånekassa

Lånekassa betaler ut heile basisstønaden som lån for dei som er omfatta av stønadsordninga for høgare utdanning m.m. Opp til 40 prosent av stønadsbeløpet kan konverterast til stipend når stønadsmottakaren har gjennomført utdanninga og oppnådd ein grad. I statsbudsjetta vert det kvart år løyvd midlar til å dekkje framtidig konvertering frå lån til stipend gjennom ei avsetjing til konverteringsfondet. Denne løyvinga går over kap. 2410, post 50. Kap. 5310, post 93 i rekneskapen syner nettobeløpet av lån som vert ettergjevne og trekte frå konverteringsfondet.

Utgiftene til andre stipend under Lånekassa kjem fram på kap. 2410, postane 70 og 71. For å få oversyn over samla netto utgifter til stipend, må lån som er konverterte til stipend, leggjast til stipendutgiftene. Denne summen kjem fram om ein ser kap. 2410, postane 70 og 71 og kap. 5310, post 93 i samanheng.

Bustadlånsordninga i Statens pensjonskasse (SPK)

Tabellen nedanfor syner hovudtal i statsrekneskapen for utlån frå bustadlånsordninga i Statens pensjonskasse:

Samla uteståande krav i bustadlånsordninga i Statens pensjonskasse var på 79,7 mrd. kroner ved utgangen av 2025. Det er om lag 6,2 mrd. kroner mindre enn året før. Ved utgangen av 2025 var det om lag 54 100 lån i ordninga, mot 57 900 året før.

Statens pensjonskasse inntektsførte i 2025 renter med 4 226 mill. kroner. Tilsvarande tal for 2024 og 2023 var høvesvis 4 078 mill. kroner og 2 088 mill. kroner. Bustadlånsordninga i Statens pensjonskasse tilbyr berre lån med flytande rente.

Netto tap på utlån, inkludert innbetalingar på tidlegare avskrivne tap, utgjorde i 2025 ei inntektsføring på 0,05 mill. kroner. Tilsvarande tal for 2024 var ei utgiftsføring på 0,6 mill. kroner.

Sjå òg omtale av bustadlånsordninga i Statens pensjonskasse under kapittel 2.14 Digitaliserings- og forvaltningsdepartementet.

Innovasjon Noreg

Tabellen nedanfor syner hovudtal i statsrekneskapen for Innovasjon Noreg sine innlån frå statskassa. I tillegg til innlån frå statskassa nyttar Innovasjon Noreg eigenkapital til å finansiere utlån. Det er difor ikkje ein heilt eintydig samanheng mellom selskapet sine innlån frå statskassa og utlån til lånetakarar.

Innovasjon Noreg sine samla innlån frå statskassa, som er aktiverte i kapitalrekneskapen som statens utlån, utgjorde 17,0 mrd. kroner ved utgangen av 2025. Av dette utgjorde ordinære innlån nærare 17,0 mrd. kroner og lån til pakkereisearrangørar 7 mill. kroner.

Innovasjon Noreg sine samla netto utlån per 31.12.2025 utgjorde 17,1 mrd. kroner etter tapsavsetjingar på 1,0 mrd. kroner. Det er på same nivå som per 31.12.2024. Brutto utlån (før tapsavsetjing) fordelte seg med 12,2 mrd. kroner til lågrisikolån (3 185 lån), 5,9 mrd. kroner til risikolån (1 921 lån)3 og 0,01 mrd. kroner til andre utlån4.

Det vart inntektsført 663 mill. kroner i renter frå Innovasjon Noreg på kap. 5625, post 80 i statsrekneskapen 2025. Tilsvarande tal for 2024 og 2023 var høvesvis 688 mill. kroner og 528 mill. kroner.

Brutto bokført tap på utlån og garantiar i 2025 utgjorde 527 mill. kroner, mot 381 mill. kroner i 2024. Rekneskapen til Innovasjon Noreg for 2025 syner ein netto utlånsevinst på 41,5 mill. kroner, mot ein netto utlånsvinst på 69,6 mill. kroner i 2024.

Statleg eksportfinansieringsordning

Den statlege eksportfinansieringsordninga vert handsama av forvaltningsverksemda Eksportfinansiering Noreg (Eksfin). Tabellen nedanfor syner hovudtal i statsrekneskapen for den statlege eksportfinansieringsordninga:

Låna under eksportfinansieringsordninga er hovudsakleg gjevne i NOK, USD, EUR og i nokre andre valutaer. Fordelinga ved utgangen av 2024 og 2025 er av Eksfin spesifisert slik:

Balansetabellen ovanfor syner at statlege eksportfinansieringslån til saman utgjorde 44,4 mrd. kroner ved utgangen av 2025, ein netto reduksjon på 0,8 mrd. kroner frå året før. Lån i utanlandsk valuta er rekna om til norske kroner basert på valutakursen på balansedagen. Valutakursendringar reduserte verdien på utlånsporteføljen med 1,1 mrd. kroner i 2025. Netto realisert valutavinst på avdraga som vart innbetalte i 2025, utgjorde om lag 0,7 mrd. kroner.

Det vart inntektsført renter frå ordninga med 1,0 mrd. kroner på kap. 5629, post 80 i statsrekneskapen 2025. Tilsvarande tal for 2024 og 2023 var høvesvis 1,1 mrd. kroner og 0,9 mrd. kroner.

Alle eksportfinansieringslåna er garanterte 100 prosent av Eksfin og/eller andre finansinstitusjonar. Ved restrukturering av låneforhold, der det vert rekna eit break cost-krav mot låntakar, vil slike krav ikkje vere sikra på same måte. Desse krava er ikkje garanterte og inneber dermed ein noko høgare tapsrisiko for eksportkredittordninga samanlikna med ordinær utlånsportefølje som er garantert. Krav om break cost er inkludert som ein del av låneavtalen for å sikre staten sine samla verdiar. Restrukturering av låneforhold vert inngått under føresetnad om vidare drift. Det er ikkje registrert nokon nye slike lån verken i 2024 eller 2025. Krav ved utgangen av 2025 utgjorde 12,5 mill. kroner, ei netto nedgang på 12,1 mill. kroner frå utgangen av 2024. Endringa skuldast i hovudsak at krav vart innfridd i 2025.