St.meld. nr. 44 (1999-2000)

Om dei fiskeriavtalene Noreg har inngått med andre land for 2000 og fisket etter avtalene i 1998 og 1999

Til innholdsfortegnelse

5 Fiske etter avtalene i 1998 og 1999

I omtala av fisket etter avtalene for 1998 og 1999 har ein lagt hovudvekt på i kva grad Noreg og dei partane som blir tildelt kvotar i norske område, faktisk utnyttar desse kvotane.

Først blir norske kvotar i andre statar sine soner og utnyttinga av desse presenterte, jamfør punkt 5.1 nedanfor. Deretter, i punkt 5.2, blir andre statar sine kvotar i norske område og utnyttinga av desse kvotane presenterte. Kommentarane med omsyn på kvoteutnytting omfattar berre åra 1998 og 1999.

I det følgjande blir omgrepet «fellesforvaltning» nytta om ein del sentrale artar. Fellesforvaltning tyder at to eller fleire land/samanslutningar av land har avtalt å forvalte ein art saman fordi arten opptrer i sonene til fleire land. Dette inneber at det i dei årlege kvoteforhandlingane blir avtalt totalkvote for arten, og TAC blir fordelt på dei aktuelle avtalepartane.

5.1 Norsk utnytting av kvotar

I avsnitt 5.1 og 5.2 er kvotane henta frå dei årlege kvoteavtalene, med eventuelle oppdateringar. Med mindre noko anna er sagt er fangsttala baserte på kva fartøya har rapportert fiska frå dei ulike jurisdiksjonsområda, anten til Fiskeridirektoratet eller til ansvarlege i 3. land, dvs. styresmaktene i kyststaten (dette er hovudregelen). Desse tala kan avvike frå dei tala i sluttsetelstatistikken som viser utlossa kvanta i motsetnad til dei kvanta som er rapporterte frå fiskefelta. Symbolet (-) i tabellane tyder anten ingen fangst eller ingen kvote.

5.1.1 Noreg - Russland

5.1.1.1 Fellesbestandane

Noreg og Russland har felles forvaltning for artane torsk, hyse og lodde. Noregs kvotar (etter overføringar til 3. land) og fangstar 1 av desse bestandane går fram av tabell 5.1. Delar av dei norske kvotane for desse bestandane kan fiskast i russisk økonomisk sone, sjå tabell 5.2.

Tabell 5.1 Oversikt over norske kvotar etter overføring til 3. land) og fangst på fellesbestandane i Barentshavet

Art Kvotar (tonn) Fangstar (tonn)
1998 1999 1998 1999
Torsk 313.000 236.500 311.312 243.849
Hyse1 66.000 41.000 75.317 47.866
Lodde - 48.000 - 50.036

1 5.000 tonn kysthyse som årleg er reservert for norske fartøy er ikkje inkludert i hysekvoten.

I tillegg til dei bilateralt avtalte kvotane av torsk og hyse, kjøpte norske reiarlag torsk og hyse frå Russland både i 1998 og 1999. I 1998 utgjorde kvotekjøpet frå Russland 17.000 tonn torsk og 3.000 tonn hyse, og i 1999 17.200 tonn torsk og 2.600 tonn hyse. Det blei også tatt fangstar av torsk og hyse til forsking. Både fangstar på kvotar kjøpt frå Russland og forskingsfangst er inkluderte i fangsttala. Når desse tilhøva blir tatt omsyn til, blir det tilsynelatande overfisket av hyse i 1998 og 1999 redusert til berre eit mindre kvantum.

Tabell 5.2 Oversikt over Noreg sine kvotar og fangstar i russisk økonomisk sone

Omrde/art Kvotar (tonn) Fangstar (tonn)
1998 1999 1998 1999
RØS:
Torsk 150.000 150.000 18.793 6.163
Hyse 25.000 25.000 4.464 2.412
Haneskjel - - - -
Reker 3.000 3.000 2.021 329
Grønlandssel 5.000 5.000 832
Lodde - 32.000 - -
Bifangstkvote .000 3.000 1.856 179

5.1.1.2 Kommentarar til oversikta

Av fangstane nord om 62° N fiska Noreg i 1998 6,0 % av torskefangstane og 5,9 % av hysefangstane i RØS. Tilsvarande tal for 1999 var 3,1 % for torsk og 5,9 % for hyse. Noreg tar altså relativt små fangstar av torsk og hyse i RØS, sett i høve til dei totale norske fangstane.

Noreg sin haneskjelkvote var ikkje talfesta i 1998 og 1999. Fisket skal vere eit prøvefiske i eit nærmare avgrensa område. Vilkåra for dette fisket skal avtalast nærmare mellom Noreg og Russland. Slike vilkår blei ikkje fastlagde i 1998 og 1999.

I 1998 var 30 reketrålarar med i fisket etter reker i RØS, mens berre 7 fartøy deltok i 1999.

5.1.2 Noreg - EU

5.1.2.1 Fellesbestandane

Noreg og EU har felles forvaltning for artane torsk, hyse, sei, kviting, raudspette, sild og makrell sør for 62° N. Delar av dei norske kvotane for konsumfiskbestandane kan fiskast i EU si sone av Nordsjøen (sjå tabell 5.4).

Tabell 5.3 Norske kvotar (etter overføringar til EU og 3. land) og fangstar1 på fellesbestandene i Nordsjøen

Art Kvotar (tonn) Fangstar (tonn)
1998 1999 1998 1999
Torsk 14.110 11.770 5.749 8.717
Hyse 23.050 14.120 3.010 3.923
Sei 45.440 52.200 49.567 55.574
Kviting 6.000 4.400 64 79
Raudspette 3.090 3.375 1.004 971
Makrell 112.180 112.180 103.710 106.710
Nordsjøsild 71.910 74.800 70.908 70.175

1 Desse fangstane er foreløpig statistikkfrå sluttsetelstatistikken til Fiskeridirektoratet.

Kvotane og fangstane av sei og makrell omfatta Skagerrak i tillegg til Nordsjøen.

Noreg sine kvotar av sei, makrell og sild blei godt utnytta dei to åra. Dei store makrellfangstane må sjåast i samanhang med at Noreg hadde høve til å overføre makrellkvotar tildelt i andre område, til fiske i Nordsjøen (ICES område IVa). Inntil 60.000 tonn av makrellkvoten nord om 62° N kunne såleis fiskast i den nordlege delen av Nordsjøen både i 1998 og 1999. Likeins kunne makrellkvoten vest av 4° V på 12.020 tonn både i 1998 og i 1999, fiskast i den nordlege delen av Nordsjøen. Dette forklarer også den låge utnyttinga av Noreg sin makrellkvote vest av 4° V (sjå tabell 5.4).

Noreg fiskar også norsk vårgytande sild (NVG-sild) i Nordsjøen i perioden januar - mai. Totaltala i Nordsjøen for alle sortar sild for åra 1998 og 1999 er 97.620 tonn og 102.796 tonn.

Makrell- og sildekvotane blir fordelte mellom ringnotfartøya, trålarane og kystfartøya. Fangsttala inneheld ikkje norske bifangstar frå industritrålfisket. Bifangstane varierer frå år til år i storleik og art. Frå sluten av 1980-talet har sild utgjort det største innslaget av bifangst i leveransane til oppmaling.

5.1.2.2 Norske kvotar i EU sine farvatn (EUF), og inkludert kvotane tildelt Noreg frå EU i grønlandske farvatn (EUGRL), med tilhøyrande fangstar

Noreg fekk tildelt kvotar av blåkveite og kveite for fiske i grønlandsk sone både av EU og Grønland. For desse artane gjer ein den føresetnaden at EU-kvoten først blir utnytta. Noreg nyttar desse kvotane i så stor grad, at med denne føresetnaden blir talet for fangst av blåkveite lik kvotetala slik dei fremgår av tabell 5.4. Eventuelle fangstar ut over EU-kvotane blir avrekna mot Noreg sine kvotar tildelt av Grønland (sjå tabell 5.6).

For fellesbestandane merka (*) avtaler EU og Noreg storleiken på TAC for kvar bestand, fordeling av TAC på dei to partane, eventuelle kvotebyte og kor mykje partane kan fiske i dei respektive sonene.

Tabell 5.4 Oversikt over Noreg sine kvotar og fangstar i EU sine farvatn og tildelte kvotar frå EU i Grønlandske farvatn

Område/art Kvotar (tonn) Fangstar (tonn)
1998 1999 1998 1999
EUF, NORDSJØEN:
Torsk* 14.800 12.510 1.458 2.628
Hyse* 15.000 10.000 529 639
Sei* 45.000 50.000 18.202 13.021
Kviting* 6.000 4.400 21 19
Raudspette* 3.090 3.375 634 537
Makrell* 40.400 40.400 - 330
Sild* 50.000 50.000 27.124 25.420
Augepål 20.000 20.000 - -
Tobis 30.000 30.000 6.090 29.255
Brisling 19.000 19.000 16.900 19.008
Reke 100 100 - 1
Hestmakrell 5.000 2.000 365 690
Andre artar 5.000 5.000 3.538 4.119
EUF, V 4° V:
Makrell 12.020 12.020 - -
Sild 3.000 2.400 2.056 810
Kolmule 245.000 235.000 246.581 212.670
Blålange 3.000 3.000 27 122
Lange 13.000 13.000 9.432 8.234
Brosme 7.000 7.000 2.966 3.194
Pigghå 600 600 0 1
Brugde (lever) 100 100 - -
Håbrann 200 200 11 11
Kombinert kvote 1.400 -
Blåkveite 1.500 1.055 933 1.151
Andre artar 3.000 3.000 699 550
EUGRL, VESTGRØNLAND:
Blåkveite 1.000 950 1.000 950
Kveite 200 200 - 9
Skolest/Isgalt 800 800 15
EUGRL, AUSTGRØNLAND:
Reker 2.500 2.500 1.309 1.137
Blåkveite 1.150 1.300 1.150 1.065
Kveite 200 200 200 200
Uer 1.000 1.000 814 1.000
Lodde 16.000 10.000 65.9001 10.800

1 I følgje trepartsavtalen kan norske fartøy fiske fritt i Grønlands sone innafor den norske loddekvoten. Fangsttalet er totalfangst i Grønlands sone. For nærmare informasjon sjå punkt 5.1.6. og tabell 5.8.

5.1.2.3 Kommentarar til oversikten

Augepål/tobis: I den delen av Nordsjøen som omfattar EU-farvatn kunne norske fartøy til saman fiske 50.000 tonn av industriartane augepål (inkludert uunngåeleg fangst av hestmakrell), kolmule og tobis i både 1998 og 1999. Det er den norske industritrålarflåten (omlag 60 - 70 fartøy) som fiskar på denne kvoten. Inntil 10.000 tonn augepål kunne fiskast i EU-farvatn vest av 4° V både i 1998 og 1999. Dette skulle avreknast den samla industrikvoten for augepål, kolmule og tobis på 50.000 tonn. Det blei ikkje fiska augepål vest av 4° V, korkje i 1998 eller 1999.

Norske fartøy kunne i tillegg fiske på desse artane utan avgrensingar i norsk økonomisk sone. Samla fiska dei norske industritrålarane 27.600 tonn augepål og 342.900 tonn tobis i Nordsjøen i 1998. Tilsvarande tal for 1999 var 51.000 tonn augepål og 187.600 tonn tobis. 1998-kvantumet av tobis var uvanleg stort. Fisket i EU-sona utgjorde altså for begge desse artane berre ein liten del av totalfangsten av tobis, medan det ikkje blei fiska augepål i EU-sona av norske fiskarar.

Kolmule: Av Noregs kolmulekvote vest av 4° V kunne opptil 40.000 tonn fiskast i den nordlege delen av Nordsjøen (ICES område IVa) både i 1998 og 1999. Innanfor den samla kolmulekvoten kunne norske fartøy fiske inntil 9.000 tonn vassild både i 1998 og 1999. I tillegg fiska norske fartøy desse åra kolmule i internasjonalt farvatn vest av dei britiske øyane og i færøysk sone. I følgje norske sluttseteltal fiska dei norske fartøya totalt 571.125 tonn i 1998 og 534.196 tonn i 1999 i desse områda. Av dei 47 fartøya som har kolmuletrålkonsesjon deltok 43 fartøy både i 1998 og 1999.

Blålange/lange/brosme: Det var høve til å overføre 2.000 tonn mellom kvotane for lange, brosme og blålange. Desse kvotane kunne berre fiskast med line vest av 4° V (ICES område Vb, VI og VII).

I fisket med line vest av 4° V kunne norske fartøy ha bifangst av andre fiskeslag med inntil 25 % til kvar tid. Bifangsten kunne likevel overstige 25 % i dei første 24 timane etter starten av fiske på eit fiskefelt. Den totale bifangsten av andre fiskeslag var avgrensa til 3.000 tonn.

Blålange, lange, brosme, pigghå, brugde (lever) og håbrann kunne også fiskast i Nordsjøen (ICES område IV) i 1998 og 1999.

Kombinert kvote vest av 4° V: Kvoten galdt linefiske etter havmus, mora mora, skjellbrosme, isgalt, skolest og andre artar.

Andre artar (Nordsjøen): Kvoten omfattar fiske på artar der det ikkje er fastsett kvotar for Noreg i EU sine farvatn. Eit unntak er sjøtunge som norske fartøy ikkje har høve til å driva eit direkte fiske på.

Sild vest av 4° V: Kvoten var reservert for den norske ringnotflåten. I følgje sluttsetelstatistikken deltok 57 fartøy i 1998 mot 39 fartøy i 1999.

Blåkveitekvoten kunne fiskast i EU sine farvatn nord for 62° N og vest av 4° V. Fisket vest av 4° V kunne berre utøvast med line. Tala frå EU viste at norske fartøy i 1998 hadde fiska 933 tonn, og 1.151 tonn i 1999.

Loddefisket ved Jan Mayen/Island/ Grønland blir nærmare omtalt i punkt 5.1.6.

5.1.3 Noreg - Færøyane

Tabell 5.5 Oversikt over Noreg sine kvotar og fangstar i færøysk sone (FS)

Område/art Kvotar (tonn) Fangstar (tonn)
1998 1999 1998 1999
FS:
Lange 3.600 4.000 2.704 2.348
Brosme - - 1.482 1.573
Sei 1.500 1.000 54 77
Blålange - - 55 86
Blåkveite 100 75 105 84
Håbrann/Pigghå 300 300 - -
Breiflabb 100 100 0,7 1,0
Makrell 9.600 9.600 - -
Hestmakrell - 2.500 - -
Kolmule 36.000 39.000 37.325 39.180
Brugde (lever) 100 100 - -
Andre artar - - 2.067 973

5.1.3.1 Kommentarar til oversikten

Botnfiskkvoten: I 1998 hadde Noreg ein botnfiskkvote for lange, brosme, sei og blålange på til saman 5.100 tonn i færøysk sone, herav maksimalt 1.500 tonn sei. I 1999 hadde Noreg ein kvote på 5.000 tonn, herav maksimalt 1.000 tonn sei. I tabell 5.5. står botnfiskkvoten oppført under lange og sei. Kvoten for botnfisk omfatta også bifangst av andre botnfiskartar, til saman opp til 1.200 tonn både for 1998 og for 1999. Fisket kunne drivast med seigarn og bankline, men sei kunne også fiskast med trål.

Norske fartøy hadde høve til å fiske 100 tonn blåkveite og 100 tonn breiflabb i 1998, og 75 tonn blåkveite og 100 tonn breiflabb i 1999 med garn i eit prøvefiske i færøysk sone. Eit fartøy var med i prøvefisket etter blåkveite både i 1998 og i 1999. I 1998 blei det tatt 105 tonn blåkveite i eit direkte fiske mot 75 tonn i 1999. Det resterande kvantumet er bifangst i fisket etter botnfisk.

Samla blei det fiska 5.102 tonn botnfisk i færøysk sone i 1998 og 5.057 tonn i 1999. Fangsten av blåkveite og breiflabb er ikkje med i desse fangsttala. I både 1998 og 1999 var 30 norske fartøy med i fiske på botnfiskkvoten i færøysk sone.

Fisket etter håbrann/pigghå var eit prøvefiske i 1998 og 1999. Norske fartøy starta ikkje eit slikt fiske.

Kolmule: Norske ringnotfartøy plar fiske kolmule i færøysk sone mot slutten av kolmulesesongen, det vil seie i april/mai. Utbreiinga og førekomstane av kolmule i færøysk sone varierer frå år til år. Norske fartøy fiska 37.325 tonn kolmule i 1998 og 39.180 tonn i 1999.

5.1.4 Noreg - Grønland

Tabell 5.6 Oversikt over Noregs kvotar og fangstar i grønlandsk sone

Område/art Kvotar (tonn) Fangstar (tonn)
1998 1999 1998 1999
Vestgrønland:
Blåkveite 600 600 404 449
Austgrønland:
Blåkveite 200 200 8 -
Kveite 400 400 152 22
Uer 100 100 - 194
Vestgrønland og Austgrønland:
Torsk 950 950 2 1

5.1.4.1 Kommentarar til oversikten

Fisket etter blåkveite med trål ved Vestgrønland måtte skje sør om 64° 30' N og med ei avgrensing på 6 fartøy i fiske samstundes i sona. Likeins kunne berre 85% av blåkveitekvotane fiskast med trål. Det deltok 4 trålarar og 1 linefartøy i fisket i 1998, medan det var 4 trålarar og 1 linefartøy med i fisket i 1999.

I fisket etter blåkveite ved Austgrønland deltok 8 linefartøy og 4 trålarar i 1998, mens 5 linefartøy og 4 trålarar deltok i 1999.

I 1998 var det 19 reketrålarar som tilfredsstilte krava til deltaking i dette fisket ved Austgrønland (kvoten er tildelt av EU, jamfør tabell 5.4), medan 18 reketrålarar tilfredsstilte krava i 1999. Maksimalt 15 fartøy kunne fiske etter reker samstundes i grønlandsk sone. 11 fartøy deltok i rekefisket i 1998 mot 10 fartøy i 1999.

I 1999 fiska Noreg 1.194 tonn uer av ein kvote på 1.100 tonn (samansett av 1.000 tonn uer tildelt Noreg for eit fiske i grønlandsk sone etter den bilaterale avtala med EU og 100 tonn frå Grønland), noko som var ei betre utnytting av kvoten enn i 1998. (Sjå også norske fangstar i Irmingerhavet, punkt 5.1.9).

I fisket etter kveite ved Austgrønland er det berre høve til å fiske med line. I 1998 fiska 8 linefartøy, og i 1999 fiska 11 linefartøy. 3 av desse linefartøy fekk både for 1998 og 1999 ein høgare fartøykvote fordi deira fiske var innretta mot kveite.

I dei siste åra har det ikkje vore mogleg å utnytte torskekvoten som følgje av den dårlege bestandssituasjonen for torsk ved Grønland (Aust- og Vestgrønland). Når situasjonen for bestanden betrar seg, vil dette kunne bli ein viktig kvote for norske fartøy. Noreg hadde også høve til å ha inntil 10 % samla bifangst av andre artar.

5.1.5 Noreg - Island, om fisket etter botnfisk ved Island, og fisket etter lodde

Tabell 5.7 Oversikt over Noreg sine kvotar og fangstar.

Art Kvotar (tonn) 1999 Fangstar (tonn) 1999
Brosme, lange, blålange 500 497
Blåkveite - 1
Kveite - 8
Uer - 9
Anna - 89
Lodde 17.000 16.0811

1 Fangsttala er frå Norges Sildesalgslag.

5.1.5.1 Kommentar til oversikten

I tillegg til kvoten på 500 tonn botnfisk hadde norske fartøy også høve til å ha inntil 25 % bifangst av andre artar. Kvoten på 17.000 tonn lodde er inkludert i den norske kvoten for loddesesongen 1999/2000.

5.1.6 Noreg - Grønland - Island, om loddebestanden ved Island, Grønland og Jan Mayen

I 1998 blei fisket opna 15. juli. I 1999 starta loddesesongen 20. juni. I følgje den gjeldande trepartsavtala for lodde er det ikkje tillate for norske fartøy å drive fiske etter 15. februar i den islandske sona. Både i 1998/1999 og 1999/2000 blei det fiska både om somaren og vinteren i motsetnad til sesongen 1997/1998.

Tabell 5.8 Oversikt over Noreg sine kvotar og fangstar i dei to loddesesongane 1998/1999 og 1999/2000.

Art Kvotar (tonn) Fangstar (tonn)
1998/1999 1999/2000 1998/1999 1999/2000
Lodde 112.000 107.000 102.394 38.149

5.1.6.1 Kommentarar til oversikten

1998/1999 sesongen: Noreg hadde ein førebels kvote frå starten av sesongen på (946.667 2x12% 3)+16.000 (frå EU) = 129.600 tonn. Seinare blei endeleg TAC for 1998/1999 sett til 1.200.000 tonn. Endeleg norsk kvote etter trepartsavtalen for sesongen 1998/99 blei då på 96.000 tonn. I tillegg kom 16.000 tonn fra Noreg-EU avtala, slik at samla norsk kvote var på 112.000 tonn.

1999/2000 sesongen: Noreg hadde ein førebels kvote frå starten av sesongen på 129.800 tonn ((856.667 tonn x 12%) + 10.000 tonn (EU) + 17.000 tonn («Smottholavtala»)). Endeleg TAC for 1999/2000 blei seinare fastsett til 1.000.000 tonn. Endeleg norsk kvote etter trepartsavtalen for sesongen 1999/2000 blei då 80.000 tonn. I tillegg kjem 17.000 tonn frå «Smottholavtala» og 10.000 tonn frå Noreg-EU avtalen. Samla norsk kvote blei då 107.000 tonn.

Til saman blei det fiska 102.598 tonn i sesongen 1998/99 av totalt 80 konsesjonspliktige ringnotfartøy. Dei tilsvarande tala for 1999/2000 sesongen var 38.149 tonn. Totalt var det då 53 deltakende konsesjonspliktige ringnotfartøy.

17.000 tonn frå «Smottholavtala» gjeld kalenderåret 1999.Det same gjeld EU-kvoten på 10.000 tonn. Trepartsavtalen gjeld sesongen 1999/2000. På bakgrunn av dette er det postulert at det først blir fiska på Islandselementet, så EU-kvoten og til sist kvoten etter trepartsavtalen.

5.1.7 Noreg - EU (Sverige - Danmark), om fisket i Skagerrak/Kattegat.

Torsk, raudspette og reker kan fiskast i Skagerrak. Dei øvrige artane i Skagerrakavtalen kan fiskast både i Skagerrak og Kattegat.

Tabell 5.9 Oversikt over Noreg sine kvotar og fangstar1

Art Kvotar (tonn) Fangstar (tonn)
1998 1999 1998 1999
Torsk 650 620 305 345
Hyse 290 225 188 168
Sei - - 395 -
Kviting 280 145 16 15
Rauspette 220 220 59 66
Sild 10.670 10.670 10.557 -
Makrell - - 922 572
Brisling 3.000 3.750 1.200 192
Reker 6.130 6.130 6.515 3.985

1 Fangsttala er førebels tall frå sluttseddelstatistikken til Fiskeridirektoratet.

5.1.7.1 Kommentarar til oversikten

Dei viktigaste fiskeria for Noreg i Skagerrak er fisket etter reker og sild.

Fangstane av torsk i tabellen omfattar berre fiske utanfor grunnlinja. I 1998 blei det fiska 975 tonn innanfor grunnlinja, mens det tilsvarande talet for 1999 var 788 tonn.

For sei og makrell blei kvotane fastsette i den bilaterale kvoteavtala mellom Noreg og EU. I 1998 og 1999 var det høve for norske fartøy til å fiske inntil 3.000 tonn makrell i Skagerrak. Det var norske kystfartøy som fiska makrell i Skagerrak.

I 1998 blei sildekvoten delt med 3.000 tonn til kystgruppa og det resterande kvantumet til ringnotgruppa. Same fordelinga galdt i 1999.

Brisling blei fiska av kystbrislingflåten, mens rekekvoten blei fiska av kystreketrålarane.

5.1.8 Norsk fiske i det nordvestlege Atlanterhavet.

Tabell 5.10 Oversikt over Noreg sine kvotar og fangstar

Art Kvotar (tonn) Fangstar (tonn)
1998 1999 1998 1999
Torsk 185 - -
Lodde - - - -
Reker - - 1.315 2.974

5.1.8.1 Kommentarar til oversikten

Det har ikkje vore fastsett loddekvote i NAFO-underområde 3NO sidan 1992. Då hadde Noreg ein loddekvote på 9.000 tonn i 3NO. Det har også dei seinaste åra vore forbod mot torskefiske.

Rekefisket i NAFO tok til våren 1993, då norske reketrålarar saman med reketrålarar frå Færøyane og Grønland starta fiske på rekefelta ved Flemish Cap. Rekefisket ved Flemish Cap har utvikla seg til å bli eit viktig driftsalternativ for rekeflåten ved sidan av fisket ved Grønland. Dette til tross for at fangstkvantumet er redusert samanlikna med fangstnivået dei første åra etter at dette fisket tok til. Rekefisket blei innsatsregulert i 1996, og Noreg hadde i 1998 og 1999 ein kvote på 1.985 fangstdøgn med 32 fartøy. Totalt fiska 2 reketrålarar i 1998 og 1999, noko som er ein monaleg reduksjon frå åra 1993-1995, då det deltok mellom 15 og 27 fartøy. Tabell 5.10 viser likevel at fangstane auka mykje frå 1998 til 1999, noko som skuldast både betre fangstrate og lengre tid i fisket.

5.1.9 Norsk fiske i Irmingerhavet.

Tabell 5.11 Oversikt over Noreg sine kvotar og fangstar

Art Kvotar (tonn) Fangstar (tonn)
1998 1999 1998 1999
Uer 6.000 6.000 758 2.988

5.1.9.1 Kommentarar til oversikten

Fisket etter uer i Irmingerhavet var ikkje kvoteregulert før 1996. Av TAC i 1998 på 153.000 fekk Noreg 6.000 tonn, samt overføringar på 1.100 tonn frå andre avtalepartar. I 1998 deltok tre fartøy i uerfisket, mens fire fartøy var med i 1999.

5.1.10 Norsk vårgytande sild - Fempartsavtala

Frå og med 1997 blei firepartsavtala frå 1996 (Færøyane, Island, Russland og Noreg) utvida ved at EU også blei delaktig i prosessen med å fastsetje totalkvote, fordele denne og delta i fisket saman med dei fire andre partane. Avtalen frå 1997 blir kalt fempartsavtala.

Tabell 5.12 Oversikt over kvotar og fangstar1 i fempartsavtala

Nasjon Kvotar (tonn) Fangstar (tonn)
1998 1999 1998 1999
EU 109.000 109.000 91.665 94.792
Færøyane 71.000 71.000 68.649 56.090
Island 202.000 202.000 200.022 203.749
Noreg 741.000 741.000 743.000 744.875
Russland 177.000 177.000 128.357 157.329
Totalt 1.300.000 1.300.000 1.233.691 1.256.835

1 Fangsttala er innhenta frå NEAFC.

Tabell 5.13 Oversikt over fangstar av norsk vårgytande sild i ulike soner i 1998

Nasjon (a)1 EU Færøyane Island Jan Mayen Noreg Totalt
EU 37.641 28.398 3.265 - 4.958 17.403 91.665
Færøyane 6.271 1.240 12.868 16.445 9.168 22.657 68.649
Island 22.338 - 64.819 26.598 79.357 6.910 200.022
Noreg 2.629 - 979 - 2.846 736.546 743.000
Russland 4.467 - 5.502 - - 118.388 128.357
Totalt 73.346 29.638 87.433 43.043 96.329 901.904 1.231.693

1 Definert som internasjonalt havområde

Tabell 5.14 Oversikt over fangstar av norsk vårgytande sild i ulike soner i 1999

Nasjon (a) EU Færøyane Island Jan Mayen Noreg Totalt
EU 31.887 36.322 1.314 13.418 11.851 94.792
Færøyane 14.018 290 1.495 9.061 10.782 20.444 56.090
Island 29.787 - - 180 173.782 - 203.749
Noreg 5.878 - - - 870 738.127 744.875
Russland 20.544 - 855 900 3.974 131.056 157.329
Totalt 102.114 36.612 3.664 10.141 202.826 901.478 1.256.835

5.1.10.1 Kommentarar til oversikten:

Det norske fisket etter norsk vårgytande sild i 1998 gjekk i hovudsak føre seg i norsk økonomisk sone, men det blei tatt vel 2.600 tonn i internasjonalt havområde, i overkant av 970 tonn i færøysk sone og vel 2.800 tonn i Jan Mayen sona. Noreg har i dei siste åra nytta kvoten sin fullt ut. I tillegg til å fiske i norsk sone i 1999, fiska norske fartøy 870 tonn ved Jan Mayen og knapt 5.900 tonn i internasjonalt havområde.

Det russiske fisket etter norsk vårgytande sild føregjekk i hovudsak i norsk økonomisk sone i 1998 og 1999. I 1998 fiska Russland dessutan 4.400 tonn i internasjonalt havområde og 5.500 tonn i færøysk sone mot 20.500 tonn og 855 tonn i dei same områda i 1999. Russland har ikkje nytta kvoten sin fullt ut.

Island fiska i 1998 nesten 7.000 tonn nvg-sild i norsk økonomisk sone, mens islandske fartøy ikkje fiska i NØS i 1999. Island fiska mindre i internasjonalt havområde i 1998 enn i 1999. I følgje innrapporterte tal til norske styresmaktar auka dei islandske fangstane i Jan Mayen sona frå vel 84.000 tonn i 1998 til vel 186.000 tonn i 1999. I 1999 fiska islandske fartøy 180 tonn i si eiga sone.

Det færøyske fisket har føregått i dei fleste sonene i 1998 og 1999. Færøyske fartøy fiska bortimot heile sin kvote både i 1998 og 1999.

EU fiska ikkje heile kvoten korkje i 1998 eller 1999. Fartøy frå EU har drive fiske i alle sonene utanom den islandske sonen både i 1998 og 1999.

5.1.11 Norsk fangst av vågekval

Totalkvoten i 1998 blei fastsett til 671 dyr. Desse blei fordelt på følgjande geografiske område: Barentshavet, Jan Mayen, Svalbard, Vestfjorden og Nordsjøen. Talet på deltakande fartøy har dei siste åra lege rundt 33-34. Totalkvoten for 1999 var 753 dyr. Fangstane utgjorde respektivt 624 dyr i 1998 og 589 dyr i 1999.

5.2 Utanlandsk utnytting av kvotar i norske jurisdiksjonsområde i 1998 og 1999

5.2.1 Russland - Noreg

5.2.1.1 Fellesbestandane

Noreg og Russland har som nemnt felles forvaltning for artane torsk, hyse og lodde. Følgjande oversikt for 1998 og 1999 viser Russland sine kvotar og fangstar av desse artane etter overføring frå Russland til Noreg, men før kvotetildeling frå Russland til 3. land. Russisk forskingsfangst framgår ikkje av tala.

Tabell 5.15 Russiske kvotar og fangstar1 på fellesbestandane i Barentshavet, etter overføring til Noreg og før overføring til tredjeland

Art Kvotar (tonn) Fangstar (tonn)
1998 1999 1998 1999
Torsk 301.000 184.500 244.115 210.374
Hyse 58.000 33.000 20.559 30.520
Lodde - 32.000 - 32.485

1 Tala er førebels tal rapporterte frå russiske styresmakter til norske styresmakter.

Tabell 5.16 Oversikt over Russland sine kvotar og fangstar i norske jurisdiksjonsområde

Område/art Kvotar (tonn) Fangstar (tonn)
1998 1999 1998 1999
NØS N 62° N:
Torsk 150.000 150.000 43.922 61.556
Hyse 25.000 25.000 7.000 7.381
Sei 3.500 2.500 3.701 3.070
Blåkveite - - 446 791
Steinbit 2.000 2.000 1.395 2.204
Uer 750 750 646 662
Snabeluer 3.050 2.750 3.153 1.856
Kolmule 50.000 50.000 15.457 16.770
Lodde - 32.000 - 4.615
Sild 141.500 130.000 121.767 131.456
Andre artar 3.000 3.000 496 1.148
Fiskerisonen ved Jan Mayen:
Reker 750 750 - -
Sild 11.000 11.000 - 4.075

5.2.1.2 Kommentarar til oversikten

Russland sin kvote av torsk i NØS blir nytta godt. Av kvoten i 1998 blei 29,3 % fiska, tilsvarande tal for 1999 var 41,0 %.

Russland hadde ei utnytting av sin kvote av hyse i NØS på 28 % i 1998 og på 29,5 % i 1999.

Kvotane for sei, steinbit og uer er bifangstkvotar.

Kolmulekvoten kan også fiskast i fiskerisona ved Jan Mayen. I 1999 fiska Russland 163 tonn kolmule i fiskerisona ved Jan Mayen.

Russland utnytta kvotane for norsk vårgytande sild i norsk sone fullt ut i 1999 i motsetnad til i 1998.

Kvoten av andre artar for 1998 og 1999 er ikkje spesifisert.

5.2.2 EU - Noreg

5.2.2.1 Fellesbestandane

I Nordsjøen har Noreg og EU som nemnt felles forvaltning for artane torsk, hyse, sei, kviting, raudspette, sild og makrell. Delar av EU sine kvotar for konsumartane kan fiskast i NØS, sjå tabell 5.18. EU sine kvotar og fangstar 4 av desse bestandane etter overføring frå Noreg til EU, men før kvotetildeling frå EU til 3. land i 1998 og 1999 var følgjande:

Tabell 5.17 EU sine kvotar og fangstar på fellesbestandane i Nordsjøen etter overføring frå Noreg til EU og før overføring til tredjeland

Art Kvotar (tonn) Fangstar (tonn)
1998 1999 1998 1999
Torsk 125.200 119.890 123.438 79.462
Hyse 91.050 73.680 72.557 61.046
Sei 46.560 52.800 46.763 47.774
Kviting 54.000 39.600 23.657 26.333
Raudspette 83.910 98.625 74.970 83.494
Makrell 20.190 20.190 21.492 32.647
Sild 180.340 188.150 161.839 178.303

Kvotane omfattar Nordsjøen og Skagerrak. EU nytta i 1998 kvotane av sei og makrell fullt ut. I 1999 blei makrellkvoten fullt utnytta. Også sei- og sildekvotane blei godt utnytta. EU sine fangstar av makrell blir kommentert i punkt 5.2.2.2.

Tabell 5.18 Oversikt over EU sine kvotar og fangstar i norske jurisdiksjonsområde

Område/art Kvotar (tonn) Fangstar (tonn)
1998 1999 1998 1999
NØS, N 62° N:
Torsk 27.080 19.870 21.310 18.306
Hyse 2.500 1.700 2.038 1.160
Sei 4.000 3.100 4.116 3.262
Blåkveite 100 100 181 141
Uer 1.750 1.750 481 451
Snabeluer 1.750 1.750 324 317
Makrell 12.020 12.020 - -
Andre artar 700 700 269 90
NØS, Nordsjøen1:
Torsk* 60.490 60.450 25.126 15.609
Hyse* 61.900 50.750 15.811 14.448
Sei* 46.120 51.100 18.455 21.295
Kviting* 25.190 25.190 1.092 1.216
Raudspette* 40.000 40.000 5.668 5.053
Makrell* 20.430 20.430 24.381 23.889
Sild* 50.850 50.850 25.531 15.895
Augepål 50.800 50.800 18.863 16.628
Kolmule - - 43.585 44.369
Tobis 150.000 150.000 124.768 15.574
Reke 1.265 1.265 623 933
Andre arter 11.190 11.190 8.931 8.923
Fiskerisonen ved Jan Mayen:
Kolmule 1.000 1.000 - -

1 EU sine kvotar i norsk jurisdiksjonsområde, her Nordsjøen, er både i 1998 og i 1999 sett saman frå to kvoteavtaler, nemleg avtale mellom EU-Noreg og avtale mellom Sverige-Noreg for å kunne samanlikna kvotane med fangsttala i tabell 5.17. Avtala mellom Sverige og Noreg er dessutan presentert under punkt 5.2.7.

Som nemnt i punkt 5.1.2.2 om norske kvotar på fellesbestandane merka (*) i EU-sona syner tabell 5.18 på tilsvarande måte kor mykje EU og Noreg er samde om at EU-fartøy kan fiske i NØS.

5.2.2.2 Kommentarar til oversikten

Frå og med 1998 har EU ein kvote av torsk nord om 62° N som tilsvarer 4,14% av TAC for norsk-arktisk torsk.

EU sin makrellkvote nord om 62° N kunne også fiskast sør om 62° N i ICES-område IVa i 1998 og 1999. Dette forklarer avvika mellom kvotetal og fangsttal for Nordsjøen.

EU sin kvote av blåkveite og samlekvoten for andre artar nord for 62° N er bifangstkvotar.

I begge åra har EU nytta torsk-, sei-, hyse- og blåkveitekvotane nord om 62° N svært godt.

EU sine fangstar i NØS sør for 62° N som andel av EU sine samla fangstar utgjer i 1998 og 1999 følgjande prosentar, for torsk 20 % og 20 %, for hyse 22 % og 24 %, for sei 39 % og 45 %, for kviting 5 % og 5 % og for raudspette 8 % og 6 %.

EU sin samla makrellkvote i NØS var 32.210 tonn i 1998 og i 1999. EU utnytta 76 % av denne kvoten i 1998 og 74 % i 1999.

EU sine fangstar av sild i NØS i Nordsjøen av samla fangstar utgjer 18 % i 1998 og 17 % i 1999.

Augepålkvoten gjeld augepål og kolmule. Ved fiske etter augepål/kolmule og/eller tobis kan den einskilde kvoten overskridast med inntil 40.000 tonn under føresetnad av at samla fangst av augepål/kolmule og tobis ikkje overstig 200.000 tonn. EU si utnytting av industrikvoten på 200.000 tonn var respektive 94 % i 1998 og 38 % i 1999.

EU hadde ei utnytting på 80 % av kvoten andre artar i Nordsjøen både i 1998 og 1999.

5.2.3 Færøyane - Noreg

Tabell 5.19 Oversikt over Færøyane sine kvotar og fangstar i norske jurisdiksjonsområde

Område/art Kvotar (tonn) Fangstar (tonn)
1998 1999 1998 1999
NØS, N 62° N:
Torsk 4.100 5.302 4.115 5.302
Hyse 800 397 788 397
Sei - 179 366 179
Blåkveite - - 37 91
Uer 570 - 98 37
Kolmule 1.000 4.000 - -
Lodde - - - -
Makrell 3.950 3.950 - -
Andre artar 250 200 22 87
NØS, Nordsjøen:
Sei 1.380 1.771 1.304 1.201
Sild 900 1.200 847 844
Augepål 29.000 29.000 5.704 2.438
Makrell - - 4.139 4.174
Hestmakrell 5.000 6.000 - 1.065
Håbrann/pigghå 300 300 - -
Andre artar - - 261 668
Fiskerisonen ved Jan Mayen:
Kolmule 1.000 1.000 - -

5.2.3.1 Kommentarar til oversikten

Færøyane sine kvotar av torsk, hyse og uer nord om 62° N var samansett av kvotane frå Noreg og tildelingar frå Russland. Etter avtale med Noreg kan delar av dei russiske kvotane fiskast i NØS. I 1998 utgjorde kvotane frå Noreg 2.600 tonn torsk, 550 tonn hyse og 250 tonn andre artar, medan kvotane frå Noreg representerte 2.000 tonn torsk, 350 tonn hyse og 200 tonn andre artar i 1999. Differansen mellom kvotane i oversikten i tabell 5.19 og kvotane frå Noreg representerer altså det kvantum Færøyane kunne fiske av russisk tildelte kvotar i NØS.

Makrellkvoten til Færøyane kunne også fiskast i NØS i den nordlege delen av Nordsjøen (ICES område IVa). I praksis har kvoten dei siste åra vore fiska i Nordsjøen.

Færøyane sin seikvote sør for 62° N inkluderer bifangst av sei i andre fiskeri. Det same gjeld for sildekvoten. Augepålkvoten på 29.000 tonn både i 1998 og i 1999, omfattar også tobis, kolmule og maksimalt inntil 2.000 tonn brisling. I tabellen er fangstane av augepål, kolmule og tobis samla under augepål. Færøyane fiska ikkje brisling i NØS i 1998, men tok 450 tonn i 1999. Augepålkvoten dekkjer også bifangst av andre artar bortsett frå sei og sild.

Kvotane på 6.000 tonn hestmakrell og 300 tonn håbrann/pigghå kan også fiskast nord for 62°N.

Både i 1998 og 1999 har Færøyane fiska kvotane av torsk og av hyse i NØS nord om 62° N. Makrellkvoten blei oppfiska både i 1998 og i 1999. Seikvotane i Nordsjøen blei nytta fullt ut i 1998, medan det gjenstod ein del av kvoten for 1999.

5.2.4 Grønland - Noreg

Tabell 5.20 Oversikt over Grønland sine kvotar og fangstar i norske jurisdiksjonsområde

Art Kvotar (tonn) Fangstar (tonn)
1998 1999 1998 1999
NØS, N 62° N:
Torsk 3.6201 2.430 3.759 2.181
Hyse 550 350 641 252
Sei 700 655
Andre artar 520 850 495 742
NØS, Nordsjøen:
Torsk 200 200 - -
Sei 800 800 - -
Andre artar - - -

1 Av dei 3.620 tonn er det inkludert ei overføring på 1.000 tonn torsk og hyse (samla) frå Russland.

5.2.4.1 Kommentarar til oversikten

I NØS nord om 62° N har Grønland nytta torske- og hysekvotane omlag fullt ut i 1999, mens desse kvotane blei overfiska noko i 1998.

Torsk, hyse, sei og annan botnfisk i Nordsjøen: I NØS sør for 62° N hadde Grønland i 1998 og 1999 ein kvote på 1.000 tonn torsk, hyse og sei samla. Av dette kunne torsk utgjere maksimalt 200 tonn. Grønland har ikkje fiska i Noregs økonomiske sone av Nordsjøen i 1998 eller i 1999.

5.2.5 Island - Noreg

Island fekk ein torskekvote på 4.450 tonn i NØS nord for 62° N i 1999 etter at «Smottholavtala» blei inngått våren 1999.

Tabell 5.21 Oversikt over Island sine kvotar og fangstar i 1999.

Art Kvotar (tonn) 1999 Fangstar (tonn) 1999
Torsk 4.450 1.931
Hyse - 9
Sei - 146
Anna - 58

5.2.6 EU (Sverige - Danmark) - Noreg, om fisket i Skagerrak/Kattegat

Torsk, raudspette og reker kan fiskast berre i Skagerrak. For dei øvrige artane gjeld kvotane både Skagerrak og Kattegat.

Tabell 5.22 Oversikt over EU sine kvotar og fangstar

Område/art Kvotar (tonn) Fangstar (tonn)
1998 1999 1998 1999
Torsk 19.350 18.380 14.368 9.515
Hyse 6.710 5.175 3.782 1.213
Kviting 14.920 7.855 111 134
Raudspette 10.980 10.980 6.326 6.281
Sild 69.330 69.330 69.074 58.293
Brisling 37.000 46.250 28.870 30.559
Reker 7.030 7.030 4.999 3.249

5.2.6.1 Kommentarar til oversikten

Det er i hovudsak Danmark og Sverige som fiskar på desse kvotane, men for enkelte artar har også andre EU-land mindre kvotar. Til dømes har Nederland raudspettekvote i Skagerrak.

Dei fleste artane er godt utnytta. Til dømes nytta EU 74 % av torskekvoten i 1998 og 52 % i 1999, 56 % av hysekvoten i 1998 og 23 % i 1999, 58 % av raudspettekvoten i 1998 og i 1999, 99 % av sildekvoten i 1998 og 84 % i 1999, og 78 % av brislingkvoten i 1998 og 66 % i 1999. I 1998 nytta EU 71 % av rekekvoten i Skagerrak/Kattegat og 46 % av denne kvoten er nytta i 1999.

På autonomt grunnlag kvoteregulerer EU også andre bestandar enn dei som det er fastsett kvotar på gjennom avtalen om regulering av fiskebestandane i Skagerrak/Kattegat. Desse er tunge, lysing og sjøkreps.

5.2.7 Sverige - Noreg

Tabell 5.23 Oversikt over Sverige sine kvotar og fangstar i norske jurisdiksjonsområde

Område/art Kvotar (tonn) Fangstar (tonn)
1998 1999 1998 1999
NØS, Nordsjøen:
Torsk 490 540 504 547
Hyse 900 750 434 677
Sei 1.120 1.100 1.391 1.572
Kviting 190 190 70 61
Augepål 800 800 1.096 452
Makrell 240 240 2.371 2.093
Sild 850 850 1.483 891
Reke 185 185 185 178
Andre artar - - 174 342

5.2.7.1 Kommentarar til oversikten

I oversikten er fangstane av kviting og lyr samla under kviting. Fangstane av lyr utgjorde 70 tonn i 1998 og 61 tonn i 1999. Altså har svenskane ikkje fiska kviting dei to siste åra. Augepålkvoten til Sverige omfattar også annan industrifisk (kolmule, tobis, brisling og hestmakrell), av dette kunne det fiskast maksimalt 400 tonn hestmakrell. I tabellen er fangstane av augepål, kolmule, tobis og hestmakrell samla under augepål. Med unntak for hestmakrell har svenske fartøy fiska svært lite industrifisk i NØS. I 1998 fiska svenske fartøy 1.089 tonn tobis og i 1999 fiska dei 448 tonn. Svenske fartøy fiska ikkje hestmakrell i NØS i 1998, men fiska 97 tonn i 1999.

I samband med at Sverige blei medlem i EU frå 1. januar 1995, fekk svenske fartøy høve til å fiske i NØS i Nordsjøen på EU sine kvotar av torsk, hyse, sei, kviting, makrell og sild i medhald av avtalen mellom EU og Sverige. Sverige sine kvotar tildelt av EU forklarer kvifor Sverige tilsynelatande har overfiska nokre av kvotane som er presenterte i tabell 5.23.

I hovudsak er det svenske fisket konsentrert om kvotane sine av torsk, sei, makrell, sild og reke.

5.2.8 Polen - Noreg

Tabell 5.24 Oversikt over Polen sine kvotar og fangstar i norske jurisdiksjonsområde

Område/art Kvotar (tonn) Fangstar (tonn)
1998 1999 1998 1999
NØS, N 62° N:
Kolmule 3.000 3.000 - -
Andre artar 100 100 - -
NØS, Nordsjøen:
Torsk - 24 19
Sei 800 865 823 862
Andre artar 80 85 32 47
Fiskerisonen ved Jan Mayen:
Kolmule 5.000 5.000 - -

5.2.8.1 Kommentarar til oversikten

Kvoten av andre artar nord for 62° N gjeld bifangst i fiske etter kolmule.

Frå og med 1995 blei Polen sitt kvotearrangement i Nordsjøen endra. Botnfiskkvoten blei da omgjort til ein seikvote, der det var tillate med inntil 10 % bifangst av andre artar i fisket etter sei.

Polske fartøy er primært interesserte i sei. Polakkane har utnytta seikvoten godt både i 1998 og 1999. Det var eit visst overfiske av seikvoten i 1998.

Fotnoter

1.

Desse fangstane er frå sluttsetelstatistikken til Fiskeridirektoratet.

2.

Førebels TAC.

3.

Den norske kvoten ved inngangen til sesongen er 12% av førebels TAC, og endeleg norsk kvote er 8% av endeleg TAC.

4.

Fangsttala er frå EU-kommisjonen.

Til dokumentets forside