Naturmangfaldlova

Publisert under: Regjeringen Solberg

Utgjevar: Klima- og miljødepartementet

Naturmangfaldlova gjev reglar for å teke vare på natur på tvers av ulike sektorar. Lova inneheld fleire viktige virkemiddel.

Føremålet med naturmangfaldlova er å ta vare på mangfaldet i naturen ved berekraftig bruk og vern.

Naturmangfaldlova har mellom anna reglar om forvaltning av artar, framande organismar, utvalde naturtypar, områdevern, genetiske ressursar og alminnelege føresegner om berekraftig bruk. Reglene gjelder på tvers av ulike sektorar.

Verkemiddel

Verkemidla i lova er av ulik styrke og kan illustrerast ved ein pyramide.

 

  • Øvst er dei strengaste verkemidla områdevern og prioriterte arter. Dei beskyttar natur i høgast grad og har eit strengt nivå av restriksjonar.
  • I midten er dei middels strenge reglane om berekraftig bruk. Dei er ein kombinasjon av reglar i sektorlover og naturmangfaldlova og omfattar reglane om utvalde naturtypar og framande organismar.
  • Nedst er dei miljørettslege prinsippa, forvaltningsmåla, aktsomhetsplikta og føresegna om føremål. Desse reglane har meir karakter av å vere retningslinjer.

Dei fleste vedtak fatta med heimel i naturmangfaldlova er registrert i Miljøvedtaksregistret.

Naturmangfaldlova trådde i kraft 1. juli 2009. Lova erstatta naturvernlova av 1970 og tok og opp i seg delar av viltlova og lakse- og innlandsfisklova. Lova fekk også fleire nye verkemiddel: prioriterte artar, utvalde naturtypar og alminnelege føresegner om berekraftig bruk.

Bakgrunnen for lova var mellom anna FN-konvensjonen om biologisk mangfald (CBD), som ga ei ny ramme for  heilskap i naturforvaltninga, med fokus på samanhengen mellom bruk og vern.

Nasjonalpark er ein av vernekategoriane i naturmangfoldloven. Rondane nasjonalpark var Norges første nasjonalpark og feiret 50-års jubileum i 2012. Foto: Ida Sletsjøe.Nasjonalpark er ein av vernekategoriane i naturmangfoldloven. Rondane nasjonalpark var Norges første nasjonalpark og feiret 50-års jubileum i 2012. Foto: Ida Sletsjøe.