Nytt læringsnettverk for «smart mobilitet» i distrikta

Kommunal- og moderniseringsdepartementet startar no opp eit læringsnettverk for «smart mobilitet», som skal bidra til nye løysingar for kollektivtransport og personmobilitet i distrikta.

KMD har invitert fylkeskommunane, KS, Statens vegvesen og Distriktssenteret til eit toårig læringsnettverk for å samle og dele røynsle og lærdom på området «smart mobilitet». Smart mobilitet dreier seg om å transportere menneske og gods frå eit punkt til eit anna på nye, innovative og berekraftige måtar. Læringsnettverket skal vidareutvikle god praksis i alle fylkeskommunane som deltek. Det er etablert kontakt med alle fylkeskommunane og andre relevante aktøranar.

Læringsnettverket er ei oppfølging av Meld. St. 5 (2019–2020) Levende lokalsamfunn for fremtiden— Distriktsmeldingen, som trekkjer fram samferdsel og smart mobilitet som eit av fleire viktige område som bidreg til livskraftige lokalsamfunn.

Skal følgjeforske læringsnettverket

Ein viktig del av prosjektet er å knyte forskarstøtte til læringsnettverket, både for å tilføre lærdom frå forsking, og for å setje saman og vidareutvikle røynsle frå praksis i Noreg og andre land. Nordlandsforskning og Sintef er valde som forskarstøtte. Halvor Holmli, tidlegare direktør for Distriktssenteret, som no jobbar for KMD, skal drive arbeidet frå KMD si side.

Fleire mobilitetsutfordringar i distrikta

Fylkeskommunane har hovudansvaret for kollektivtransporten. Dei yter tilskot til lokale buss- og båtruter og dei avgjer omfanget av mellom anna rutetilbod og takstar. I distriktsområde gjev små marknader og låg etterspurnad eit dårleg grunnlag for ordinære, kollektive transporttilbod. Dette er særleg  ei utfordring for unge og eldre fastbuande, reiselivet og også for andre delar av næringslivet.

Tenestestrukturen er i endring. Mange tenester vert no leverte digitalt. Samstundes har fleire teneste som krev fysisk frammøte vore meir sentraliserte, og skaper behov for kollektiv transport. Dette gjeld særleg for den delen av  befolkninga som ikkje har tilgang til eigen bil.

Pilotar som allereie er i gang

Ny teknologi kan gje eit meir brukartilpassa kollektivtilbod. Det finst allereie fleire interessante forsøk i mange kommunar. I Sauda er det til dømes mogleg å tinge buss som plukkar opp passasjerar utanfor heimane deira. Ei liknande ordning finst og i Vevelstad i Nordland. Andre ordningar er retta inn mot reiselivet i Distrikts-Noreg, som til dømes i Krødsherad, der ein ser på løysingar som gjer at fritidsinnbyggjarar kan ta seg rundt utan bil.