Om regionalpolitikken

Kommunal- og moderniseringsdepartementet har ansvar for å følgje opp dei regional- og distriktspolitiske måla, som Stortinget har vedteke.

Målet for regional- og distriktspolitikken er regional balanse gjennom vekstkraft, likeverdige levekår og berekraftige regionar i heile landet. Ein berekraftig region har ei balansert samansetjing i befolkninga og forvaltar menneskelege ressursar og naturressursar for utvikling og verdiskaping no og i framtida. Dette vil leggje til rette for å halde på hovudtrekka i busetjingsmønsteret.

Regionalpolitikk og distriktspolitikk

Regionalpolitikken dekker alle delar av landet, og skal vere med å skape både regional utvikling og regional fordeling. Distriktspolitikken er såleis ein del av regionalpolitikken.

Regionalpolitikken skal leggje til rette for regional balanse, vekstkraft og likeverdige levekår i heile Noreg. Ein vesentleg del av regionalpolitikken handlar om å realisere regionale moglegheiter, basert på lokal kjennskap og initiativ. Distriktspolitikken skal i tillegg jamne ut skilnader mellom område som følge av geografisk plassering, slik som reiseavstand og små nærmarknader. For distriktspolitikken står målet om likeverdige levekår særleg sentralt.

Innhaldet i politikken

Regional- og distriktspolitikk kan delast inn i to hovudkategoriar.

1. Den målretta regional- og distriktspolitikken

Dette viser til dei særskilte distrikts- og regionalpolitiske utviklingsmidlane som Kommunal- og moderniseringsdepartementet har ansvar for. Den smale regional- og distriktspolitikken er finansiert over statsbudsjettet under programkategori 13.50, og har som mål å auke evna til omstilling i alle delar av landet. Hovuddelen av midlane blir overførte til fylkeskommunane, som har ansvar for å fremje verdiskaping og regional utvikling i sine fylke.

Hovudmålet for den målretta regionalpolitiske innsatsen er omstillingsdyktige regionar. Delmåla er vel fungerande næringsmiljø, tilgang til relevant kompetanse, nye arbeidsplassar i område med vesentlig redusert sysselsetjing, og økonomisk vekst og samarbeid i regionar og over landegrensene.

Hovudmålet for den målretta distriktspolitiske innsatsen er omstillingsdyktig næringsliv og lokalsamfunn i distrikta. Delmåla er verdiskaping i næringslivet, inkluderande og vekstkraftige lokalsamfunn og grunnleggjande private tenester i område med få innbyggjarar.

2. Regional- og distriktspolitiske omsyn på andre politikkområde

Ein vellukka regional- og distriktspolitikk føreset innsats på ei rekke politikkområde. På overordna nivå handlar regional- og distriktspolitikken om all offentleg verksemd med innverknad på regional konkurransekraft. Mellom anna er satsing på samferdsle, gode helsetenester, utdanning, forsking og innovasjon viktig for å få til ei god regional utvikling og regional balanse.

Den breie politikken handlar òg om nasjonale ordningar med distriktspolitisk grunngjevnad. Det viktigaste målretta verkemidlet på andre politikkområde er den geografisk differensierte arbeidsgjevaravgifta. Det kommunale inntektssystemet tyder òg mykje for å nå regional- og distriktspolitiske mål.

Kommunal- og moderniseringsdepartementet har ei samordningsrolle. Departementet skal medverke til at prioriteringar i ulike sektorar bidreg til regional balanse gjennom vekstkraft, likeverdige levekår og berekraftige regionar.

Ein viktig del av regionalpolitikken til regjeringa er å betre næringslivet sine generelle rammevilkår. Det skjer gjennom eit stabilt skattesystem, god infrastruktur, og tilgang på arbeidskraft med relevant kompetanse og kapital. Fagdepartementa er ansvarlege for utvikling og gjennomføring av den nasjonale politikken på sin sektor. Kommunane har ansvar for å sikre eit likeverdig tenestetilbod lokalt.

Kommunal- og moderniseringsdepartementet har òg ansvar for å følgje opp den statlege lokaliseringspolitikken. Statlege arbeidsplassar skal vere med å utvikle robuste regionale arbeidsmarknader i alle delar av landet.